Bình luận quốc tế

Trông đợi bước đột phá

Thứ Sáu, 30/11/2018, 02:51:29

Hôm nay (30-11), Hội nghị cấp cao Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) khai mạc tại thủ đô Bu-ê-nốt Ai-rét của Ác-hen-ti-na. Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ có xu hướng trỗi dậy, căng thẳng gia tăng giữa các cường quốc kinh tế, hội nghị được kỳ vọng tìm được tiếng nói chung, tạo bước đột phá cho tiến trình thương mại tự do toàn cầu.

Nước chủ nhà Ác-hen-ti-na đưa ra ba ưu tiên cho Hội nghị cấp cao G20 năm nay, gồm tương lai việc làm, phát triển cơ sở hạ tầng và an ninh lương thực. Tuy nhiên, vấn đề thương mại toàn cầu và căng thẳng giữa các nước lớn nhiều khả năng chi phối mạnh mẽ chương trình nghị sự của Hội nghị, khiến dư luận dành quan tâm nhiều hơn tới các cuộc gặp song phương bên lề hội nghị. Tổng Thư ký Liên hợp quốc A.Gu-tê-rét nhận định, cuộc gặp của các nhà lãnh đạo G20 lần này diễn ra trong bối cảnh thế giới đang đối mặt vô vàn thách thức, khi khủng hoảng suy giảm lòng tin và tình trạng bất bình đẳng nghiêm trọng hơn, xung đột thương mại leo thang, căng thẳng địa chính trị gia tăng ở nhiều khu vực trên thế giới…

Tranh chấp thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất nhì thế giới là Mỹ và Trung Quốc được dự báo là một trong những "chủ đề nóng" bao trùm hội nghị. Hiện dư luận quốc tế theo dõi sát sao khả năng diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Ð.Trăm và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Nếu diễn ra, đây là cuộc gặp song phương lần đầu kể từ khi xung đột thương mại giữa hai nước bùng nổ, tác động nghiêm trọng đến thương mại và tăng trưởng toàn cầu.

Căng thẳng trong quan hệ thương mại Mỹ -Trung Quốc leo thang thời gian gần đây và chưa có dấu hiệu nhượng bộ từ cả hai phía. Các quan chức Mỹ và Trung Quốc dành hàng tuần để chuẩn bị cho cuộc gặp giữa lãnh đạo cấp cao hai nước bên lề Hội nghị cấp cao G20 lần này. Ngay trước thềm hội nghị, Ðại sứ Trung Quốc tại Mỹ Thôi Thiên Khải cho biết, Trung Quốc không muốn có cuộc chiến thương mại với Mỹ và cách tiếp cận cân bằng của cả hai phía là động lực và là cơ sở cho đối thoại và thương lượng. Trong khi đó, theo cố vấn kinh tế Nhà trắng L.Cút-lâu, Tổng thống Ð.Trăm để ngỏ một thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, song vẫn chuẩn bị sẵn kế hoạch tăng thuế với hàng hóa của Trung Quốc, nếu không có đột phá nào sau cuộc gặp tại Bu-ê-nốt Ai-rét.

Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tiếp tục cảnh báo, mức độ tác động của tình trạng gia tăng căng thẳng thương mại tới tăng trưởng toàn cầu nghiêm trọng hơn nhiều so với những quan ngại từng được đưa ra. Giám đốc IMF C.La-gác-đơ thậm chí ví căng thẳng thương mại như "cơn gió độc" đối với tăng trưởng toàn cầu, và việc gia tăng các rào cản thương mại là hành động "tự sát" đối với tất cả những bên liên quan.

Trước đó, hồi tháng 4, cũng tại Ác-hen-ti-na, trong Hội nghị Mùa xuân hằng năm của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB), đại diện các nước G20 từng thừa nhận tranh chấp thương mại là mối đe dọa với tăng trưởng kinh tế toàn cầu, song vẫn không đưa ra được biện pháp cụ thể để giải quyết. Và kết quả là các bên đã không thể nhất trí để ra được tuyên bố chung. Còn tại Hội nghị cấp cao Nhóm bảy nước công nghiệp phát triển (G7) diễn ra tại Ca-na-đa hồi tháng 6, Mỹ đã phản đối tuyên bố chung của hội nghị vì những bất đồng liên quan chính sách thương mại. Mới đây nhất, giữa tháng 11, lần đầu trong lịch sử 25 năm hoạt động, các nền kinh tế thành viên Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) nhóm họp tại Pa-pua Niu Ghê-ni cũng không thể đưa ra được tuyên bố chung, cũng vì nguyên nhân liên quan xung đột thương mại.

Tại cuộc gặp lần đầu diễn ra ở Mỹ năm 2008, các nhà lãnh đạo G20 đối mặt cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất thế giới trong hơn 70 năm. 10 năm sau, tại Hội nghị cấp cao G20 năm 2018, các chuyên gia cảnh báo về hậu quả khôn lường nếu cuộc chiến thương mại nổ ra. Thậm chí một số ý kiến nhắc lại cuộc "đại suy thoái" liên quan cuộc chiến thuế quan hồi những năm 1930 giữa các nước công nghiệp phát triển, điều từng gây ra sự sụp đổ của thương mại toàn cầu và tạo căng thẳng trong những năm trước Chiến tranh thế giới thứ hai.

Không thể phủ nhận rằng tranh chấp thương mại đang tạo thách thức vô cùng lớn đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Vì thế, với chủ đề "Xây dựng đồng thuận vì phát triển công bằng và bền vững", Hội nghị cấp cao G20 năm 2018 tại thủ đô của Ác-hen-ti-na được cộng đồng quốc tế trông đợi tạo bước đột phá, giúp giải quyết bất đồng giữa các nước, khơi thông dòng chảy thương mại tự do và đa phương.

ÐINH TRƯỜNG