Bảo đảm lợi ích quốc gia

Thứ Bảy, 24/11/2018, 02:40:28

Trải qua nhiều sóng gió trong quan hệ với các cường quốc, Thổ Nhĩ Kỳ gần đây đang thực hiện điều chỉnh chính sách ngoại giao linh hoạt hơn. Quốc gia nằm giữa hai bờ lục địa Á - Âu này đã có những bước thúc đẩy quan hệ mạnh mẽ với Nga, xoa dịu căng thẳng với đồng minh Mỹ và châu Âu. Những điều chỉnh chính sách ngoại giao này nhằm giúp An-ca-ra ngày càng củng cố vị thế và bảo đảm các lợi ích chiến lược ở khu vực.

Trong bối cảnh quan hệ đồng minh giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ gặp không ít "sóng gió", thúc đẩy quan hệ với Nga đã mở ra một cánh cửa hợp tác mới cho "xứ sở thảm bay". Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Éc-đô-gan và người đồng cấp Nga V.Pu-tin mới đây dự lễ khánh thành tuyến đường ống dưới biển thuộc dự án đường ống khí đốt tự nhiên TurkStream diễn ra ở thành phố I-xtan-bun. Cả Tổng thống Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đều ca ngợi dự án TurkStream là một bước tiến mới trong quan hệ giữa hai nước. Cùng với dự án Nhà máy điện hạt nhân A-cu-y-u, TurkStream trở thành "biểu tượng" cho quan hệ đối tác ngày càng phát triển.

Với TurkStream, Thổ Nhĩ Kỳ được kỳ vọng trở thành một trung tâm quan trọng về khí đốt của châu Âu, giúp nước này nâng cao vị thế địa - chính trị ở khu vực. Hai lãnh đạo Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng tái khẳng định mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 100 tỷ USD, mức tương đương kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc. Quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã bước sang một trang mới, xóa tan những hoài nghi sau vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ máy bay chiến đấu của Nga tại Xy-ri hồi cuối năm 2015. An-ca-ra cũng đã mua hệ thống tên lửa đất đối không S-400 của Nga, bất chấp sự không hài lòng từ các đồng minh Mỹ và châu Âu trong NATO.

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ, vốn trải qua những thời kỳ "cơm chẳng lành canh chẳng ngọt", càng xấu đi sau thương vụ Thổ Nhĩ Kỳ mua S-400. Mỹ và các nước thành viên NATO tỏ ra khó chịu khi bị đồng minh "qua mặt", trong khi S-400 vốn không tương thích với hệ thống phòng thủ của NATO.

Mỹ nhiều lần cố thuyết phục An-ca-ra suy nghĩ lại quyết định mua S-400 từ Nga. Bộ Ngoại giao Mỹ thậm chí còn cho rằng, việc mua hệ thống phòng thủ tên lửa này sẽ làm thay đổi đáng kể mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ. Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ còn dọa An-ca-ra sẽ phải đối mặt "hậu quả" nếu không từ bỏ thỏa thuận mua S-400 với Mát-xcơ-va.

Tuy nhiên, gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ đã có những bước chuyển linh hoạt trong ứng xử với Mỹ. Sau thời gian dài hai bên căng thẳng và trả đũa lẫn nhau bằng các lệnh trừng phạt kinh tế liên quan vụ bắt giữ mục sư người Mỹ A.Brăn-xơn, Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ M.Ca-vu-xô-glu đã tới thăm Mỹ. Tại cuộc gặp người đồng cấp Mỹ M.Pom-peo mới đây ở Oa-sinh-tơn, Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đã "thanh minh" rằng, thỏa thuận mua S-400 của Nga đã hoàn thành và không thể hủy bỏ. Trong khi đó, An-ca-ra xoa dịu đồng minh bằng gợi ý muốn mua thêm những khí tài quân sự khác và có thể sẽ mua của Mỹ.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng từng bước cải thiện quan hệ với các nước trong Liên hiệp châu Âu (EU). Hai bên vừa tổ chức cuộc họp ngoại giao cấp cao tại thủ đô An-ca-ra, một động thái báo hiệu sự khởi động lại các cuộc đối thoại song phương về tiến trình gia nhập EU của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy con đường để Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành thành viên đầy đủ của EU còn gặp nhiều khó khăn, song đây là bước tiến mới thúc đẩy hai bên hợp tác trở lại trong nhiều vấn đề như chống khủng bố, ngăn chặn dòng người di cư, năng lượng.

Với vị trí địa - chính trị quan trọng, là điểm giao lưu giữa châu Á và châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn mở rộng vai trò và ảnh hưởng ở khu vực. Trong chiến lược của mình, quốc gia này muốn nắm bắt những cơ hội từ mối quan hệ với các cường quốc. Dù còn không ít thách thức trong các mối quan hệ vốn tồn tại xung đột lợi ích, song Thổ Nhĩ Kỳ đang thể hiện sự linh hoạt trong chính sách ngoại giao nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia.

Hà Đan