Nhiều vướng mắc trong triển khai mô hình bác sĩ gia đình

Thứ Ba, 19/12/2017, 10:04:37
 Font Size:     |        Print
 

Mô hình bác sĩ gia đình vừa mới được triển khai tại tỉnh Phú Thọ.

NDĐT - Để đạt mục tiêu 80% tỉnh, thành triển khai mô hình phòng khám bác sĩ gia đình (BSGĐ) vào năm 2020, ngành y tế sẽ còn phải đối mặt với rất nhiều thách thức.

Đây là những thông tin được bàn luận nhiều tại hội nghị “Nâng cao năng lực và chất lượng cung ứng dịch vụ y tế tuyến xã dựa vào y học gia đình, hướng tới bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân” diễn ra ngày 19-12 do Bộ Y tế, Hội Bác sĩ Gia đình Việt Nam tổ chức.

Các cơ sở kêu khó

Được coi là điểm sáng trong triển khai mô hình BSGĐ, Trung tâm y tế huyện Sóc sơn đã triển khai thành công mô hình này tại 26 trạm y tế xã và bốn phòng khám đa khoa. Hơn 324 nghìn người đã được lập phiếu quản lý; 97,5% dân số được vào phần mềm quản lý sức khỏe toàn dân. Số lượt khám tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 205 nghìn người vào năm 2013 lên tới gần 530 nghìn người vào năm 2017. Tỷ lệ chuyển tuyến cũng giảm từ 18,4% năm 2014 xuống còn 7,6% vào năm 2017.

Đến nay, Sóc Sơn đã lập bệnh án quản lý liên tục cho hơn 38 nghìn người mắc bệnh mãn tính. Đã thực hiện chuyển tuyến y học gia đình cho một số trường hợp bệnh nhân có nhu cầu lên một số bệnh viện chuyên khoa. Tuy nhiên, không phải đơn vị nào cũng có những kết quả bước đầu thuận lợi như Sóc Sơn.

Theo đại diện Sở Y tế Khánh Hòa, hiện thách thức lớn nhất của địa phương khi thực hiện mô hình BSGĐ đó là cơ chế, chính sách cho cán bộ y tế trong mạng lưới BSGĐ chưa cụ thể, chưa khuyến khích được hoạt động của đội ngũ này. BSGĐ ở các địa phương đều làm thêm việc cập nhật thông tin bệnh nhân, báo cáo thống kê nhưng chưa có chính sách hỗ trợ. Sự kết nối tiếp nhận giữa hệ thống chuyển tuyến của BSGĐ chưa có. Việc phân tuyến thuốc sử dụng theo bốn tuyến hiện nay vô hình trung đã tạo rào cản cho bệnh nhân khi muốn khám, chữa bệnh (KCB) tại trạm y tế xã, do một số thuốc được kê sử dụng tại tuyến huyện không được quỹ BHYT thanh toán khi sử dụng tại tuyến xã.

Đại diện Sở Y tế Hải Phòng cho rằng, để đánh giá mô hình BSGĐ nơi nào tốt, cần phải có tiêu chí cụ thể. “Mọi hoạt động đều cần có kinh phí. Đối với phòng khám BSGĐ tối thiểu phải có phần mềm mà trạm y tế không thể tự lo liệu”, vị này bày tỏ.

Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh Lê Ngọc Khuê cũng chia sẻ, các phòng khám BSGĐ gặp rất nhiều khó khăn trong thực hiện đúng nguyên lý y học gia đình. Thậm chí, một số nơi, do thiếu thuốc nên không dám quảng bá rộng rãi phòng khám BSGĐ tới người dân.

Do thời gian đào tạo ngắn nên đến nay, nhiều bác sĩ chưa hiểu và chưa thực hiện được KCB theo nguyên lý y học gia đình. Một số phòng khám có BSCK1 về y học gia đình song cũng chưa triển khai theo đúng nguyên lý. Một số nơi, các đội ngũ như bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên... phải làm kiêm nhiệm và chưa được đào tạo, tập huấn về chuyên ngành y học gia đình.

Cơ sở vật chất của hầu hết phòng khám BSGĐ tại các tuyến còn chật chội, chưa đáp ứng được nhu cầu do đa phần lồng ghép trong khoa khám bệnh của các bệnh viện đa khoa huyện hoặc phòng khám trạm y tế. Chưa xây dựng được quy chế phối hợp, chuyển tuyến và trao đổi thông tin phù hợp giữa các phòng khám BSGĐ với hệ thống KCB trong quán trình quản lý bệnh nhân.

Việc xây dựng hồ sơ quản lý sức khỏe, bệnh án điện tử vẫn còn chậm chạp và chủ yếu mới đang quản lý những người mắc bệnh mãn tính. Thanh toán bảo hiểm y tế các dịch vụ của mô hình này còn gặp nhiều khó khăn. Phí dịch vụ KCB tại nhà còn mang tính tự phát, chưa được thanh toán BHYT.

Cần chính sách đồng bộ

Đến năm 2020, ngành y tế đặt mục tiêu có 80% tỉnh, thành triển khai mô hình phòng khám BSGĐ. Để nhân rộng mô hình này, ngành y tế còn rất nhiều việc phải làm từ việc đào tạo chứng chỉ cho đội ngũ BSGĐ; đầu tư thêm nhân lực, trang thiết bị; thực hiện luân phiên hai chiều để hỗ trợ BSGĐ tại trạm y tế xã...

Từ cơ sở, đại diện Sở Y tế Khánh Hòa đề xuất, chính sách thông tuyến cần đồng bộ, bao gồm các chính sách liên quan đến thanh toán KCB BHYT. Bộ Y tế sớm sửa đổi Thông tư 40 trong đó lưu ý đến thông tuyến tỉnh từ năm 2021 theo hướng chia hai nhóm sử dụng thuốc, thay vì bốn nhóm như hiện nay là tuyến Trung ương, tỉnh, huyện và xã.

Sở Y tế Hải Phòng đề xuất, Bộ Y tế cần có quy định bác sĩ tuyến tỉnh, tuyến Trung ương trả bệnh nhân về BSGĐ quản lý. Quảng Nam kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 15/NĐ-CP của Chính phủ về y tế. Đối với Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, Sở Y tế Quảng Nam kiến nghị cơ quan này cho phép mở rộng dịch vụ kỹ thuật tại phòng khám BSGĐ cả về dịch vụ KCB, kỹ thuật lâm sàng và cận lâm sàng.

Cục trưởng Lương Ngọc Khuê nhận định, hiện nay một số địa phương triển khai mô hình BSGĐ còn mang tính hình thức. Không chỉ người dân mà ngay cả nhân viên y tế cũng cho rằng, BSGĐ là bác sĩ đến khám tại nhà. Đó là một trong những lý do khiến cho việc triển khai mô hình BSGĐ không theo đúng nguyên lý y học gia đình. Cục trưởng cũng cho rằng, cần có Thông tư thay thế Thông tư tố 16-2014/TT-BYT để phù hợp cho việc triển khai mô hình BSGĐ giai đoạn 2018-2020.

Từ năm 2013-2017, đã có tám tỉnh, thành phố triển khai mô hình bác sĩ gia đình (BSGĐ) với với 350 cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) bằng y học gia đình. 100% các đơn vị triển khai mô hình BSGĐ được bố trí riêng một phòng khám BSGĐ; 90% lồng ghép vào phòng khám chung của trạm y tế; 10% số trạm y tế có phòng khám BSGĐ riêng biệt.

100% các cơ sở y tế tư nhân có phòng khám BSGĐ riêng và 17,2% trong số đó bố trí phòng tư vấn riêng cho khách hàng. Trong số 62,3% đơn vị triển khai mô hình BSGĐ có hơn 70% đơn vị có trang thiết bị theo quy định. Đã có 50% bác sĩ được đào tạo chuyên ngành y học gia đình.

Trong năm năm đầu tiên của Đề án, số cá nhân được quản lý sức khỏe tăng vọt từ 66 nghìn người năm 2014 lên hơn 91 nghìn người vào tháng 6-2017. Năm 2014, chưa có hộ gia đình nào được quản lý sức khỏe thì đến tháng 6-2017, đã có hơn một nghìn gia đình được quản lý.

THIÊN LAM

Chia sẻ