Cần cơ chế bảo vệ nhân viên y tế khi họ bị “tước” khả năng tự vệ!

Thứ Sáu, 28/04/2017, 23:32:47
 Font Size:     |        Print
 

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến thăm hỏi, động viên bác sĩ Lê Quang Dương sau vụ bị người nhà bệnh nhân hành hung.
 Font Size:     |  

NDĐT - Bị xúc phạm nặng nề, bị tổn hại sức khỏe, và thậm chí còn bị đe dọa tính mạng... là những nguy hiểm mà đội ngũ thầy thuốc phải đối mặt hàng ngày, khi họ đã bị “tước” một phần khả năng tự vệ, khả năng phản kháng trong tình huống khám, chữa bệnh cho người dân.

Mới đây nhất, Cục Quản lý khám, chữa bệnh cho biết, những vụ điển hình về mất an ninh, trật tự gần đây thì đối tượng bị tấn công chủ yếu là bác sĩ (70%) và điều dưỡng (15%). 90% số vụ việc xảy ra tại trong khuôn viên bệnh viện, trong khi thầy thuốc đang cấp cứu, chăm sóc cho người bệnh (chiếm tới 60%) và 30% số vụ việc là xảy ra khi thầy thuốc đang giải thích cho người bệnh, người nhà người bệnh.

Những gì rùm beng của nạn bạo hành y tế được điểm trên mặt báo, mới chỉ là một phần nhỏ của tảng băng chìm về câu chuyện đội ngũ y, bác sĩ bị chửi bới, đe dọa, hành hung... Và sự đối mặt của đội ngũ thầy thuốc hiện nay, không chỉ căng thẳng với việc khám, chữa bệnh, mà hàng ngày, hàng giờ họ còn đối mặt với nguy hiểm chủ yếu do tự phát, quá khích của người bệnh, người nhà bệnh nhân.

Có rất nhiều vụ việc được coi là “nhẹ” như người nhà xúc phạm, mắng chửi đội ngũ y tế, dùng lời nói đe dọa tính mạng... cũng đều được bác sĩ “dĩ hòa vi quý” bỏ qua, không phản kháng, không kêu gọi sự can thiệp của đội ngũ an ninh bệnh viện. Nhiều trường hợp nhẫn nhịn, nhịn nhục để làm giảm sự căng thẳng với người nhà bệnh nhân. Khẩu hiệu "Lương y như từ mẫu" bó buộc đội ngũ bác sĩ phải chọn cách im lặng làm đúng phận sự của mình cho tới khi bị người nhà bệnh nhân tìm cách hạ gục.

Không ít đối tượng lợi dụng sự không phản kháng này để có những hành vi gây rối như tấn công đội ngũ y tế. Những vụ việc đau lòng nhất là trường hợp người nhà bệnh nhân đánh một điều dưỡng đang mang thai ở tháng thứ 7 tới ngất ở Bệnh viện Bạch Mai. Tại Bệnh viện đa khoa Hà Tĩnh vào năm 2013, người thân của bệnh nhân đánh bác sĩ trưởng khoa rách vùng mắt, một bác sĩ khác rách giác mạc, hai y tá bị đánh sang chấn vùng đầu; toàn bộ kính phòng điều trị và máy sốc tim cũng bị đập vỡ. Bác sĩ Phạm Đức Giàu (Bệnh viện đa khoa huyện Vũ Thư, Thái Bình) trong khi đang cấp cứu cho bệnh nhân thì bị người nhà xông vào đâm chết.

Vụ việc gần đây nhất, bác sĩ Lê Quang Dương (Phó Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện đa khoa Thạch Thất, Hà Nội) ngày 16-4-2017 bị bố người nhà bệnh nhân dùng cốc thủy tinh đập vào đầu dẫn tới bất tỉnh khi đang xem bệnh án cho người bệnh. Người nhà còn tiếp tục xúc phạm, đe dọa tính mạng nhân viên y tế. Sau khi xảy ra sự việc, bác sĩ Dương đã được khâu bảy mũi trên đầu và theo dõi chấn thương sọ não. Ngay sau đó, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã có chuyến thăm hỏi bác sĩ Dương. Ngoài việc thăm hỏi, chia sẻ, động viên bác sĩ Dương chóng bình phục, Bộ trưởng cũng bày tỏ cần phải lên án những hành động đe dọa, tấn công bác sĩ như nhiều trường hợp điển hình gần đây.

Dù rằng, không phủ nhận đâu đó vẫn còn những nhân viên y tế chưa có thái độ, cung cách ứng xử với bệnh nhân và người nhà bệnh nhân chưa chuẩn mực, nhũng nhiễu gây nên tâm lý bức xúc. Một số nhân viên y tế còn thiếu kỹ năng về tâm lý, trấn an cho người nhà, tạo nên tác động tiêu cực đến tinh thần, cảm xúc người nhà bệnh nhân trong giai đoạn nguy hiểm đến tính mạng khiến một số người phẫn nộ, có hành vi quá khích. Bên cạnh đó, tình trạng bệnh nhân khi phải chờ đợi lâu để khám, chữa bệnh hoặc khi xảy ra những tai biến y khoa, đã có những hành động quá khích gây mất an toàn cho tài sản và tính mạng đội ngũ nhân viên y tế. Tất cả những nguyên nhân này, đều chủ yếu xuất phát từ tình trạng quá tải bệnh viện gây ra, quản lý an ninh còn lỏng lẻo.

Tuy nhiên, câu chuyện quá tải bệnh viện còn cần phải thời gian dài hơi để giải quyết, giảm sự bức xúc cho người dân khi đi khám, chữa bệnh. Những tai biến y khoa “luôn thường trực” xảy ra ngoài mong muốn của thầy thuốc. Cấu trúc hạ tầng an ninh bệnh viện chưa bảo đảm để bảo vệ người thầy thuốc khi cấp cứu, khám chữa bệnh. Chờ đợi những đầu tư trang thiết bị an ninh hiện đại, đạt mức 4, 5 trong bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện của Bộ Y tế cũng sẽ không thể ngay và luôn vì nguồn kinh phí. Không thể một sớm, một chiều, câu chuyện an ninh bệnh viện được giải quyết ngay. Trong khi đó, tính mạng và sự an toàn của đội ngũ y tế cần phải được đưa lên hàng đầu để họ yên tâm làm người thầy thuốc nhân dân khi khám, chữa bệnh.

Các cụ xưa nay đều có câu "Không có lửa, làm sao có khói". Khi xảy ra sự cố, nhiều người lại hồ nghi về tài năng, đạo đức, thái độ của đội ngũ y, bác sĩ và biện luận thái độ quá khích của người nhà chủ yếu do tâm lý nôn nóng, lo cho người thân. Vì thế, được đà, nhiều người đã vô tình cướp đi cả tính mạng bác sĩ - người đang cố cứu sống người thân mình. Dù rằng, sau đó những thành phần quá khích này đã phải trả giá bằng một án phạt đích đáng. Nhưng, còn những vụ nhỏ lẻ như thóa mạ, chửi bới, lăng nhục, đe dọa tính mạng, hành hung bác sĩ... liệu có một chế tài đích đáng để răn đe.

Vậy bác sĩ có cần cơ chế riêng để bảo vệ họ khi đang khám, chữa bệnh cho người dân hay không? Cục trưởng Cục khám, chữa bệnh Lương Ngọc Khuê cho biết, tại các nước phát triển, bên cạnh việc bảo vệ nhân viên y tế bằng các phương tiện, trang thiết bị hiện đại, các hành vi xâm phạm nhân viên y tế, cho dù chỉ là lời nói đều bị trừng phạt rất nặng. Ông ví dụ, ở nước Anh, ở các phòng chờ, hành lang các bệnh viện đều ghi rõ ràng “tất cả các hành vi xâm phạm nhân viên y tế bằng vũ lực hay lời nói sẽ bị cảnh sát và pháp luật xử lý”.

Ông cũng cho rằng, pháp luật hiện hành của chúng ta chưa đủ mạnh và chưa có quy định bảo vệ trực tiếp quyền lợi của nhân viên y tế nơi xảy ra các sự việc. Nhận thức của người nhà người bệnh khi thực hiện nghĩa vụ trong khám, chữa bệnh chưa thật sự đầy đủ.

Vì thế, theo Cục trưởng Lương Ngọc Khuê, các cán bộ y tế ngoài rèn luyện kỹ năng giao tiếp, ứng xử với từng đối tượng người bệnh còn phải tự rèn luyện bản thân trong kiểm soát cảm xúc, kỹ năng tự vệ để đối phó với từng tình huống. Khi có dấu hiệu nguy hiểm đến bản thân, bác sĩ có quyền tự bảo vệ mình bằng cách từ chối khám, chữa bệnh theo khoản 3, Điều 35, Luật khám, chữa bệnh. Các cơ sở y tế cần tiếp tục xây dựng đội ngũ bảo vệ an ninh bệnh viện chuyên nghiệp, có sự phối hợp với cơ quan công an trên địa bàn để có sự phối hợp can thiệp kịp thời với những đối tượng quá khích, thóa mạ, hành hung đội ngũ nhân viên y tế.

THIÊN LAM
  • Facebook
  • Twitter
  • IN
  • Google+
  • email