Câu chuyện từ một tấm ảnh

Chủ Nhật, 23/07/2017, 02:12:35
 Font Size:     |        Print
Năm 1972. Tôi vừa từ mặt trận Quảng Trị ra Hà Nội, người đến thăm đầu tiên là một "vị khách" mà tôi chưa hề quen biết. Bác trạc gần 50 nhưng cử chỉ, dáng dấp thật nhanh nhẹn với những câu thăm hỏi niềm nở. Dường như bác đã quen biết tôi từ lâu.

- Tôi tìm anh muốn hỏi chuyện về đứa con tôi ngoài mặt trận!

Tôi nhìn bác, phân vân.

- Thằng Ninh, Lê Văn Ninh đó mà, anh nhớ không? Ninh quê ở Nghi Phong, Nghi Lộc (Nghệ An). Bác rút từ túi áo một tờ báo Quân đội nhân dân hơi nát, nhưng được xếp nhỏ, vuông vức, chìa cho tôi xem bức ảnh trên trang nhất. Đúng là bức ảnh tôi chụp ở mặt trận Thành cổ Quảng Trị. Nét chữ chú thích ở phía dưới nổi lên đậm đà: "Lê Ninh, chiến sĩ Đại đội 1, Phân đội 4 Quân giải phóng, chiến đấu dũng cảm diệt 45 tên lính thủy đánh bộ, một mình giữ vững một mũi chốt phía đông bắc thành Quảng Trị". Như để giúp tôi nhớ lại người chiến sĩ trong bức ảnh, bác giới thiệu tiếp về đứa con mình một cách tự nhiên: "Nó là con trai thứ hai của tôi, năm nay vừa tròn 20 tuổi. Cuối năm 1971, đang học Đại học Bách khoa Hà Nội, nó xung phong lên đường đánh Mỹ".

- A! Ninh "bách khoa". Tôi không kìm nổi, bất giác reo lên sung sướng. Trước mắt như hiện lên hình ảnh Lê Ninh, không chỉ là một chiến sĩ đang nắm chắc khẩu B41 tì lên công sự bên Thành cổ, hướng nòng súng về phía địch như trong bức ảnh, mà là hình ảnh của người chiến sĩ mang tầm vóc của người dũng sĩ thành Quảng Trị. Tấm ảnh nhỏ làm sao nói hết được những điều đó.

Tôi kể về Ninh với người cha của anh theo câu chuyện mà Đại đội phó Võ Trọng Bảy đã kể cho tôi nghe:

"Hôm ấy mũi chốt của Đại đội 1 có nguy cơ lọt vào tay bọn lính thủy đánh bộ Mỹ. Lực lượng địch đông, dựa vào phi pháo cố mở những đợt tiến công cuối cùng vào số chiến sĩ ta đang kiên cường giữ chốt. Đại đội phó Đại đội 1, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325 Võ Trọng Bảy nhận được lệnh cử thêm ba chiến sĩ bổ sung cho chốt. Lê Ninh vừa gùi gạo từ phía sau về. Biết tin, Ninh nằng nặc đòi ra chốt chiến đấu. Vốn người cùng quê, Bảy hiểu Ninh rõ lắm. Vào bộ đội, Ninh được phân công làm quản lý đại đội. Công việc hợp với tính cẩn thận, chắc chắn của Ninh. Vả lại ở "xê bộ", Ninh còn giúp đỡ anh em giải quyết được nhiều chuyện. Ninh là người quản lý đặc biệt. Bao giờ anh cũng khư khư mang theo khẩu B41. Sau khi chuẩn bị lương thực cho đơn vị xong, anh theo mũi chủ công xung phong vào giữa vị trí của địch. Đơn vị cử người đi tìm thì gặp anh chững chạc giải 20 tù binh về...

Tôi kể say sưa về đứa con trai của bác.

"Con người Ninh vẫn thế. Bạn ấy rất cương nghị - Tôi nói với bác - Đại đội phó Bảy biết không thể giữ chân Ninh nên phải đồng ý để Ninh ra chốt giữa lúc cuộc chiến đấu gay go nhất…". Từ chớp sáng của đạn pháo địch, Ninh dẫn Sơn và Hạ, hai chiến sĩ "mới toanh" đến vị trí chốt, sau hai giờ mày mò giữa bãi gạch vụn và bùn đất nhão nhoẹt còn nóng hơi bom đạn. Trời sáng dần. Sau một đêm thức trắng căng thẳng, trận địa chỉ còn lại ba chiến sĩ mới. Nhưng không một ai cảm thấy đơn độc. Bên phải, cách Ninh chưa đầy nửa tầm lựu đạn là Sơn và Hạ. Cối cá nhân của địch bắt đầu dập đến. Mảnh đạn bay sàn sạt. Chen vào đấy là những quả pháo khoan như muốn đánh tung cả lòng đất. Chúng bắn dồn dập, vội vã rồi bỗng chốc chuyển làn. Ninh nhô đầu khỏi công sự để quan sát. Gần một trung đội địch lặng lẽ xô đẩy nhau về phía Ninh. Trận địa chốt vẫn im lặng. Bọn địch xông lên từng đoạn, lò dò từng bước, đầu đã che lấp lỗ ngắm của khẩu B41. Ninh bình tĩnh siết cò. Tiếng nổ xé lên. Màn khói trước mặt chưa tan hết, đã lộ năm sáu thằng bị thiêu cháy. Tiếng súng tiểu liên của Sơn và Hạ nổ chắc gọn... Bị đánh bất ngờ, bọn đi sau hò hét. Ba tên địch men theo rãnh hào nông choèn dọc bờ tường hòng thọc sườn Ninh. Khi anh quay sang trái lấy quả đạn B41 thì bắt gặp những thân hình mặc quần áo rằn ri đang lộ mình sát mặt đất. Ba đứa chụm đầu vào nhau sau tấm tôn. Ninh nhanh nhẹn vươn người khỏi thành hào, tung lựu đạn... Tên chỉ huy vội vã cho quân lui về phía sau.

Khi tiếng đạn hơi thưa, Ninh vứt mảnh tôn qua vị trí Sơn và Hạ để bắt liên lạc. Ninh nhận được trả lời bằng một nắm vỏ đạn tiểu liên bay lại. "Còn sống cả! Bọn địch đừng có hòng đặt chân đến mũi chốt này". Tự nhiên Ninh thấy thanh thản lạ. Trận đánh thứ tư, thứ năm lại diễn ra. Kết cục bao giờ cũng như thế: địch hò hét tháo lui, rồi lại dùng hỏa lực dập vào trận địa ta.

Trận đánh không cân sức lần thứ bảy diễn ra lúc xế chiều. Bọn địch sắp tràn đến mũi chốt cánh phải. Sao tiếng súng vẫn im. Sơn và Hạ đâu? Mặt Ninh nóng ran. Phút giây anh cảm thấy như có chuyện gì không lành xảy ra. "Sơn và Hạ bị thương rồi chăng?". Ninh sực nhớ hai tiếng tiểu liên lạc lõng sau đợt đánh lui phản kích thứ sáu của địch. Bây giờ thì bọn địch di chuyển thọc theo hai mũi khoảng chừng một trung đội. Khi tên chỉ huy la ó: "Bắt sống Việt cộng!" thì bọn lính háu ăn nhập thành một cánh xông lên. - Quyết chiến đấu đến cùng để trả thù cho Sơn và Hạ! Ninh ném hai, ba quả lựu đạn cùng một lúc, phóng luôn quả đạn B41...

Tình hình đang diễn ra căng thẳng thì những người bạn chiến đấu của Ninh đã xuất hiện bên công sự của anh. Đại đội phó Võ Trọng Bảy dẫn hai tiểu đội đến tiếp sức cho tổ của Ninh giữa ban ngày. Vượt gần 1 km bãi trống dưới hỏa lực dày đặc của địch và ngay trước mặt kẻ thù là điều không dễ. Nhưng, vì đồng đội, các chiến sĩ có thể làm được việc phi thường như vậy...

Đêm hôm đó, dưới sự chỉ huy của đại đội phó Bảy, Ninh dẫn 15 chiến sĩ tập kích bất ngờ, đánh tung cả đại đội lính thủy đánh bộ của địch ra ngoài bờ mương, cách mũi chốt gần 1 km.

Bức ảnh của Ninh mà tôi ghi được trong buổi sáng khi ánh bình minh bừng lên, chiếu sáng cả trận địa chốt trên thành Quảng Trị. Người chiến sĩ cầm chắc trong tay khẩu súng B41, cùng đội ngũ chiến đấu của mình. Đôi mắt anh tròn đen sáng quắc dọi về phía trước.

Người cha ngắm nhìn hình ảnh đứa con, không quên nhắc lại ý nghĩ xưa: "Ở nhà nó là đứa trẻ ngoan, chăm học. Nó thẹn thùng khi tôi nhắc đến tên người bạn gái nào đó gửi thư. Nó chậm chạp… Tôi lo cho nó trong gian khổ sẽ xử trí thế nào. Tôi hiểu về nó vẫn còn ít…". Rồi bác giương đôi mắt nhìn khoảng trời xanh thẳm qua vòm cửa sổ, gật gật đầu, nói một câu thật tâm đắc: "Người cha cũng không hiểu hết tính nết đứa con mình. Bản tính nó sẽ bộc lộ hết qua thử thách. Bây giờ tôi mới hiểu hết về nó. Tuổi trẻ các anh có hạnh phúc là được trưởng thành từ trong cuộc chiến đấu này!". Nói đến đây, giọng ông nghẹn lại…

Ngày 2-9-1972, người chiến sĩ quả cảm Lê Văn Ninh đã hy sinh cùng với nhiều đồng đội ở Đại đội 1, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 95, Sư đoàn 325 trên mảnh đất Thành cổ Quảng Trị.

Mới đây, tôi gọi điện cho anh Lê Văn Huỳnh, nguyên Đại tá, Trưởng phòng Khoa học Bộ Tư lệnh Thông tin liên lạc vừa về hưu, hỏi anh đã tìm được mộ của Lê Văn Ninh chưa? Anh Huỳnh buồn bã trả lời: "Vẫn chưa tìm được anh ạ! Có lẽ hương hồn anh Ninh đã an tịnh cùng đồng đội trong nghĩa trang Thành cổ Quảng Trị, nơi anh đã chiến đấu, hy sinh".

Tháng bảy này, hàng trăm nghìn người khắp cả nước về với Thành cổ Quảng Trị thắp nén hương tri ân, tưởng nhớ liệt sĩ Lê Văn Ninh và các đồng đội của anh. Cầu mong sự hy sinh to lớn đó sẽ mang lại nền độc lập vững bền của dân tộc, hạnh phúc của nhân dân.

Ngọc Đản

Nguyên phóng viên Mặt trận