Kiên quyết xử lý các dự án kém hiệu quả ở Bắc Cạn

Thứ Tư, 24/04/2019, 02:07:50

Với nỗ lực từng bước cải thiện kết cấu hạ tầng, cải cách thủ tục hành chính, thời gian qua, tỉnh Bắc Cạn đã thu hút được nhiều dự án đầu tư. Tuy nhiên, với thực trạng nhiều dự án không triển khai, ngừng hoạt động và chậm tiến độ đã ảnh hưởng không nhỏ môi trường đầu tư, phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Kiên quyết xử lý các dự án kém hiệu quả ở Bắc Cạn

Nhà máy tuyển luyện chì, kẽm ở xã Thượng Quan, huyện Ngân Sơn của Công ty cổ phần Khoáng sản Na Rì Hamico bị bỏ hoang.

Bắc Cạn hiện có 109 dự án đầu tư trong nước được cấp giấy chứng nhận, quyết định chủ trương đầu tư còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 12.139 tỷ đồng. Các lĩnh vực đầu tư chủ yếu là khai thác, chế biến khoáng sản, chế biến nông sản, lâm sản, sản xuất vật liệu xây dựng… Tuy nhiên, trong số này, 18 dự án ngừng hoạt động, 22 dự án chậm tiến độ, 13 dự án không triển khai, gây lãng phí đất, tài sản trên đất sau đầu tư, lãng phí tài nguyên, dẫn đến khiếu kiện kéo dài…

Năm 2007 và năm 2009, tỉnh Bắc Cạn cấp chứng nhận đầu tư cho Công ty TNHH Vạn Lợi thực hiện dự án Khu liên hợp gang thép công suất 250 nghìn tấn/năm và nhà máy nung tuyển quặng sắt công suất 600 nghìn tấn/năm trên diện tích hơn 27 ha tại Khu công nghiệp (KCN) Thanh Bình (Chợ Mới). Tổng mức đầu tư của hai dự án hơn 1.030 tỷ đồng. Không có năng lực đầu tư, năm 2010, Công ty TNHH Vạn Lợi chuyển nhượng hai dự án cho Công ty cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Vạn Lợi Bắc Cạn. Năm 2014, Công ty cổ phần Khoáng sản và Luyện kim Vạn Lợi Bắc Cạn đổi tên thành Công ty cổ phần Khoáng sản và Gang thép Kim Sơn (Công ty Kim Sơn).

Trong 10 năm, liên quan dự án nêu trên có hàng loạt vi phạm pháp luật, gây bức xúc trong dư luận. Trên diện tích hơn 21 nghìn m2 trong khu đất được giao, Công ty Vạn Lợi và sau này là Công ty Kim Sơn xây dựng 10 hạng mục, như: tháp nước, nhà bãi liệu, nhà ăn, nhà văn phòng, bể xối xỉ… nhưng chỉ có ba công trình được cấp phép là tháp nước, nhà bãi liệu và bể xối xỉ. Công ty hợp đồng thuê đất 50 năm với giá 4.000 đồng/m2/năm, nhưng đến nay chưa nộp tiền. Chúng tôi đến khu đất của công ty, chỉ thấy có biển tên, vài hạng mục nằm lẫn giữa cỏ dại, hoang phế. Không thể tin rằng đây từng là dự án rất được kỳ vọng tạo đột phá cho công nghiệp của tỉnh.

Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng KCN tỉnh Bắc Cạn La Đình Chính cho biết: Nhận nhiều ưu đãi nhưng dự án lại trở thành “con nợ” của tỉnh. Tổng số tiền thuê đất, tiền phạt chậm nộp đối với công ty là hơn 10 tỷ đồng. Ngoài ra, công ty còn nợ hơn bốn tỷ đồng tiền sử dụng hạ tầng KCN và hơn bảy tỷ đồng tiền dịch vụ công ích hạ tầng KCN. Chúng tôi đã nhiều lần đôn đốc nhưng đến nay chưa thu được số tiền này vì không có chế tài. Công ty không hợp tác, phối hợp để giải quyết triệt để việc không triển khai dự án đúng cam kết.

18 dự án ngừng hoạt động ở Bắc Cạn chủ yếu thuộc lĩnh vực công nghiệp. Nguyên nhân cơ bản dẫn tới tình trạng này là do nhà đầu tư (NĐT) không tính toán đúng nhu cầu thị trường, thực tiễn địa phương. Bên cạnh đó, với mong muốn tạo đột phá ở tỉnh nghèo, nhiều dự án được “mời gọi” nhanh, “trải thảm đỏ” khi chưa thẩm định kỹ năng lực NĐT. Nhà máy sản xuất và lắp ráp ô-tô Tralas được Công ty cổ phần Sản xuất và chế tạo ô-tô Tracimexco xây dựng trên diện tích hơn 6 ha đất ruộng tại phường Xuất Hóa (TP Bắc Cạn) vào năm 2006 với tổng giá trị đầu tư 42 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhà máy đắp chiếu do không bán được sản phẩm. Năm 2014, nhà máy đưa hai dây chuyền sản xuất đũa gỗ vào hoạt động, không đúng với mục đích đầu tư ban đầu, nhưng vẫn tiếp tục thua lỗ. Việc sản xuất đũa gây ô nhiễm môi trường, khiến người dân bức xúc, công ty đã bị tỉnh xử phạt vi phạm hành chính hơn 155 triệu đồng. Ngoài ra, công ty này còn nợ thuế hơn 1,7 tỷ đồng.

Tương tự là dự án nhà máy luyện kim phi cốc (sắt xốp) của Công ty cổ phần Vật tư thiết bị toàn bộ Matexim với tổng mức đầu tư hơn 500 tỷ đồng, công suất 100 nghìn tấn/năm. Dự án đặt mục tiêu tận dụng quặng nghèo trên địa bàn, tăng thu cho ngân sách hàng chục tỷ đồng. Tuy nhiên, từ năm 2013 đến 2015, nhà máy chưa khi nào sản xuất đạt 15% công suất thiết kế. Hàng nghìn mét vuông đất không được xây dựng, chỉ xây tường và để trống từ khi được giao đất, không phục vụ sản xuất… Từ năm 2016, nhà máy ngừng hoạt động, đất bỏ hoang.

Việc chậm tiến độ, ngừng hoạt động và không triển khai của các dự án đã kéo theo nhiều hệ lụy, như: nhiều dự án xây dựng nhà máy chế biến khoáng sản không thành nhưng chủ đầu tư đã xin khai thác, vận chuyển đi tiêu thụ hàng chục nghìn tấn quặng mà vẫn nợ đọng thuế; hàng chục héc-ta đất trong KCN, đất lâm nghiệp bỏ hoang, lãng phí… Công ty TNHH Vạn Lợi khi xây dựng dự án hai nhà máy ở KCN Thanh Bình được tỉnh cấp phép khai thác mỏ sắt Sỹ Bình (Bạch Thông) để tạo vùng nguyên liệu. Nhà máy chưa thấy đâu nhưng công ty đã khai thác, vận chuyển và bán hàng chục nghìn tấn quặng sắt, chây ỳ không nộp thuế tài nguyên…

Để xử lý các dự án kém hiệu quả, tỉnh Bắc Cạn đã thu hồi giấy chứng nhận đầu tư của Công ty Kim Sơn, thanh tra toàn diện việc sử dụng đất của công ty. Đồng thời, từng bước chấm dứt các dự án ngừng hoạt động, như: Nhà máy sản xuất và lắp ráp ô-tô Tralas của Công ty cổ phần Sản xuất và chế tạo ô-tô Tracimexco; Nhà máy Silic và nhà máy tuyển luyện chì, kẽm Thượng Quan (Ngân Sơn) của Công ty cổ phần Khoáng sản Na Rì Hamico; đầu tư khai thác quặng sắt khu vực Bản Quân và nhà máy luyện kim phi cốc (sắt xốp) của Công ty cổ phần vật tư thiết bị toàn bộ Matexim…

Riêng năm 2018, tỉnh chấm dứt hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư nhiều dự án khác, như: nhà máy sản xuất nguyên liệu dược của Công ty TNHH Giải pháp K&C; nhà máy chế biến gỗ xuất khẩu của Công ty cổ phần Thương mại và đầu tư Đa Phương; công trình khai thác đá hoa Bản Chang, xã Tân Lập, huyện Chợ Đồn của Công ty cổ phần An Thịnh; đầu tư khai thác và chế biến đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường Bó Lục, xã Bộc Bố (Pác Nặm) và mỏ Cáy Phặc, xã Thượng Giáo (Ba Bể) của Doanh nghiệp tư nhân Kim Quy; nhà máy sản xuất gạch không nung 9999 Bắc Cạn của Công ty TNHH Quốc tế 9999 Bắc Cạn…

Những dự án chậm tiến độ, UBND tỉnh chỉ đạo đôn đốc, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Đối với dự án xây dựng trung tâm bảo tồn gien và phát triển bò Mông tại huyện Chợ Mới của Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển bò Mông Việt Nam, tỉnh chấp thuận cho công ty chủ động chuyển nhượng quyền sử dụng đất với người dân thay cho hình thức tích tụ đất đai. Đồng thời, yêu cầu công ty nộp tiền ký quỹ và hoàn thành báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định; giao các sở, ngành liên quan phối hợp hoàn thiện các thủ tục đất đai, tháo gỡ khó khăn kịp thời cho công ty. Đối với dự án Bệnh viện Y học cổ truyền của Công ty TNHH SQVN chậm do chưa xử lý xong tài sản công theo quy định, tỉnh Bắc Cạn chỉ đạo các sở: Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Y tế khẩn trương triển khai các thủ tục đấu giá để sớm có mặt bằng thi công. Dự án khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Ba Bể của Công ty cổ phần Sài Gòn - Ba Bể được chỉ đạo sát sao cho nên giai đoạn 1 sẽ hoàn thành đúng kế hoạch bàn giao vào tháng 4-2019…

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn Lý Thái Hải cho biết, tỉnh đã “trải thảm đỏ” thông qua nhiều chính sách hỗ trợ, mời gọi được nhiều doanh nghiệp đến đầu tư. Tuy nhiên, việc thẩm định, lựa chọn dự án còn bất cập khi chưa đánh giá đúng nhu cầu thị trường, năng lực của các NĐT, chậm cải cách hành chính, dẫn tới nhiều dự án chậm, ngừng và không triển khai, ảnh hưởng môi trường đầu tư của tỉnh. Bắc Cạn kiên quyết thu hồi các dự án không hoạt động, kém hiệu quả để giới thiệu, mời gọi tới những NĐT khác. Trong năm 2019, tỉnh tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm tiến độ, đồng thời phấn đấu tăng ít nhất năm bậc Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), giải quyết các tồn tại, hạn chế sau kết quả đánh giá chỉ số DDCI năm 2018 (Bộ chỉ số đánh giá năng lực điều hành cấp sở, ban, ngành và địa phương thuộc tỉnh) để tạo môi trường đầu tư thuận lợi, thu hút được các NĐT có năng lực.

Bài và ảnh: TUẤN SƠN