Thúc đẩy tăng trưởng dệt may xuất khẩu

Thứ Sáu, 13/07/2018, 01:50:11
 Font Size:     |        Print
 

Xưởng may áo sơ-mi xuất khẩu tại Xí nghiệp may Hà Quảng, TP Ðồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Ảnh: ANH SƠN

Qua sáu tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam (DMVN) đạt hơn 13,4 tỷ USD, tăng 13,8% so cùng kỳ năm 2017 và bằng 38,8% kế hoạch năm. Mặc dù lượng đơn hàng dồi dào, giải quyết việc làm cho hàng triệu lao động, nhưng lợi nhuận đem lại của ngành chưa tương xứng với tiềm năng. Ðể sớm "cán đích" 34,5 tỷ USD, đòi hỏi các doanh nghiệp (DN) phải đẩy mạnh đầu tư sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Khai thác các lợi thế

Thời điểm hiện tại, phần lớn các DN đều ký đơn hàng đến hết quý III, thậm chí có những DN ký đến hết năm 2018. Trong đó, không ít DN phải tăng ca, tăng kíp để kịp đơn hàng xuất khẩu cho các đối tác. Chủ tịch Hội đồng quản trị (HÐQT) Công ty cổ phần sản xuất và thương mại May Sài Gòn (Garmex Sài Gòn) Lê Quang Hùng cho biết, do đơn hàng xuất khẩu nhiều, lịch sản xuất kín đến cuối năm, vì vậy DN phải huy động tổng lực, tăng giờ làm để sớm hoàn thành. Mục tiêu doanh thu của công ty năm nay đạt 1.700 tỷ đồng nhưng qua sáu tháng đã cán mốc 900 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Ðây là tín hiệu lạ và tích cực so với các năm trước. Thị trường tốt, các DN cũng có sự lựa chọn trong việc tìm kiếm thêm khách hàng, đối tác mới.

Chung quan điểm, Chủ tịch HÐQT Tổng công ty May Hưng Yên (Hugaco) Nguyễn Xuân Dương khẳng định, tổng công ty đã có đơn hàng đến hết tháng 9 và hiện nay đang ký các hợp đồng xuất khẩu cho mùa sau. Trong sáu tháng, kết quả kinh doanh của tổng công ty cũng như các đơn vị thành viên đều đạt kết quả tốt nhờ quá trình đầu tư, mở rộng sản xuất. Với nền tảng các trang, thiết bị hiện đại, máy móc công nghệ 4.0 cho nên mặc dù lượng lao động không thay đổi nhiều nhưng năng suất lao động tăng cao so với trước, các đơn vị đều có mức tăng trưởng từ 5 đến 7%, thậm chí, có đơn vị tăng đến 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng Giám đốc Tổng công ty cổ phần Phong Phú Phạm Xuân Trình cho biết, sáu tháng qua, tổng công ty đã hoàn thành mục tiêu đề ra, với tổng doanh thu đạt 1.749 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 149 tỷ đồng, góp phần tạo việc làm với thu nhập ổn định cho gần 4.000 người lao động. Kim ngạch xuất khẩu của Tổng công ty đạt 28,1 triệu USD, trong đó các mặt hàng như sợi, khăn bông, vải đe-nim, sản phẩm may mặc vẫn giữ ổn định tại các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ, EU,...

Một trong những vấn đề mà các DN dệt may quan tâm là Việt Nam và EU đã kết thúc toàn bộ quá trình rà soát pháp lý Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), sự kiện được coi là tín hiệu tích cực giúp ngành DMVN có thêm cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Bởi hiệp định này yêu cầu xuất xứ từ vải, thay vì sợi như Hiệp định Ðối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) trước đây cho nên sẽ giúp DN "dễ thở" hơn. Ngành DMVN cũng kỳ vọng xuất khẩu sang EU có thể tăng trưởng 15% mỗi năm sau khi hiệp định có hiệu lực, từ mức tăng 10% mỗi năm hiện nay. Các DN xuất khẩu dệt may vào EU đang phải chịu mức thuế từ 7% đến 17%, nếu EVFTA có hiệu lực thì thuế suất sẽ giảm dần về 0% giúp DN giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh so với các đối thủ khác cùng xuất sang thị trường này như Băng-la-đét, Ấn Ðộ, Pa-ki-xtan. Chưa kể, với Hiệp định Ðối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP, tiếp nối từ TPP) đã được ký kết giữa 11 quốc gia hồi tháng 3 vừa qua, nhiều DN sẽ có thêm hai thị trường rất tiềm năng để đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng này là Ca-na-đa, Ô-xtrây-li-a. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, để tận dụng được các lợi thế này đòi hỏi các DN phải cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng, xây dựng tiêu chuẩn sản phẩm, mẫu mã, bao bì nhằm đáp ứng các quy định từ thị trường nhập khẩu. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi, hỗ trợ về tài chính, đất đai,... để DN đầu tư phát triển.

Khắc phục những điểm nghẽn

Mặc dù được đánh giá có nhiều lợi thế trong việc thu hút các đơn hàng, mở rộng phát triển thị trường nhưng hiệu quả kinh doanh của các DN dệt may không cao do áp lực cạnh tranh về nguồn nhân lực và đơn giá xuất khẩu so với các nước trong khu vực và trên thế giới đang ngày càng tăng. Không chỉ cạnh tranh về giá so với các đối thủ mà các DN trong nước còn phải lo "đối phó" với các DN dệt may có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ngay trên sân nhà, cho nên muốn có lợi nhuận phải tìm mọi cách giảm chi phí hoạt động. Bên cạnh đó, do không có nguồn nguyên, phụ liệu (NPL) ổn định (hơn 80% NPL ngành DMVN phải nhập khẩu) cho nên mặc dù kim ngạch xuất khẩu hằng năm đạt hàng chục tỷ USD, nhưng giá trị thặng dư rất thấp, chưa tương xứng với tiềm năng hiện có. Ðánh giá về vấn đề này, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) Vũ Ðức Giang khẳng định, ngành DMVN vẫn đang tồn tại nhiều vấn đề. Cụ thể, lượng NPL sản xuất của ngành phải nhập khẩu với số lượng lớn, quản trị công nghệ, thiết kế thời trang, phát triển thương hiệu còn yếu. Trong khi yêu cầu của các nước nhập khẩu, nhất là các quốc gia thành viên CPTPP rất cao, buộc DN sản xuất, xuất khẩu phải đáp ứng được yêu cầu, tiêu chuẩn, cam kết liên quan xuất xứ hàng hóa, bảo vệ môi trường, sở hữu trí tuệ,… Muốn được hưởng thuế suất 0% khi xuất khẩu vào các thị trường trong CPTPP, các DN phải chứng minh được nguồn gốc NPL (từ sợi trở đi) là nguyên liệu sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ các nước nội khối CPTPP. Tại Việt Nam, ngành dệt may đang nhập khẩu đến 80% NPL từ các nước và vùng lãnh thổ ngoài CPTPP như Trung Quốc, Hàn Quốc... Số lượng nguyên liệu nhập khẩu từ các nước CPTPP chưa đến 10%. Mặt khác, các DN hiện nay chủ yếu sản xuất gia công, may đơn hàng theo mẫu mã và chất liệu đặt hàng của nước ngoài, năng suất lao động còn thấp. Ðể tăng sức cạnh tranh, các DN trong nước cần tăng cường đầu tư vào công nghệ dệt, nhuộm hoàn tất. Có như vậy, mới có thể chủ động nguồn NPL để làm hàng xuất khẩu.

Nhìn nhận ở khía cạnh phát triển thị trường, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Vitas Trương Văn Cẩm cho rằng, dệt may được đánh giá là nhóm ngành được hưởng lợi nhiều nhất từ CPTPP, với tốc độ tăng trưởng đạt từ 8% đến 10%/năm. Lợi thế nhìn thấy được khi sản phẩm dệt may Việt Nam có cơ hội phát triển ở những thị trường tiềm năng như Ô-xtrây-li-a, Ca-na-đa,... Mặt khác, các DN Việt Nam thông qua CPTPP sẽ tận dụng được nguồn cung NPL, học hỏi công nghệ sản xuất và trình độ quản lý từ các nước nội khối, đồng thời sẽ tăng thu hút đầu tư nước ngoài vào ngành. Ðơn cử những nền kinh tế có thế mạnh về công nghiệp hỗ trợ như Ðài Loan (Trung Quốc), Hồng Công (Trung Quốc), Hàn Quốc chưa tham gia CPTPP, đang chuyển mạnh sang đầu tư tại Việt Nam để hưởng lợi thế về ưu đãi thuế quan giảm dần về 0%, khi CPTPP có hiệu lực. Về thị trường tiêu dùng hàng dệt may, trong CPTPP có nhiều nước (Ca-na-đa, Mê-hi-cô, Ô-xtrây-li-a, Niu Di-lân, Xin-ga-po) hiện là thị trường nhập khẩu số lượng lớn hàng dệt may của Trung Quốc, sau khi CPTPP thực thi sẽ tạo lợi thế cho hàng Việt Nam vào các thị trường này, giảm áp lực cạnh tranh với hàng Trung Quốc vì được hưởng ưu đãi thuế quan.

MINH ÐỨC

Chia sẻ