Đại biểu Quốc hội Cao Sỹ Kiêm:

Tạo lập hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, hiệu quả

Thứ Sáu, 30/10/2015, 11:29:44
 Font Size:     |        Print
 

Đại biểu Cao Sỹ Kiêm (Ảnh: Trần Hải)
 Font Size:     |  

NDĐT - Lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của mình, Ngân hàng Nhà nước đã mua lại cổ phần của ba tổ chức tín dụng. Đây là giải pháp phù hợp trong điều kiện hiện nay và là những bước đi đầu tiên rất quan trọng để tiến tới triển khai thực hiện thủ tục phá sản tổ chức tín dụng theo tố tụng tư pháp quy định tại Luật Phá sản được Quốc hội thông qua năm 2014.

Bên lề kỳ họp 10, Quốc hội Khóa XIII, đại biểu Quốc hội, Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm (đoàn Thái Bình), đã có cuộc trao đổi ngắn với phóng viên, phân tích thấu đáo hơn về quá trình lành mạnh hóa năng lực tài chính của các ngân hàng, tạo lập một hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh, hiệu quả.

Phóng viên: Vừa qua, một chuyên gia của Quốc hội có đề cập chuyện mua, bán nợ và mong muốn Quốc hội xem lại quy trình luật pháp để thực hiện tốt hơn. Các biện pháp của Chính phủ rất mạnh mẽ, cũng có thể gọi như là một sáng tạo, sáng kiến của Việt Nam trong xử lý tình hình nợ xấu cũng như vấn đề của hệ thống ngân hàng. Nhiều chuyên gia cho rằng, các nhà đầu tư nước ngoài có thể tham gia vào mua, bán nợ ở Việt Nam trong tương lai. Đại biểu có thể giải thích rõ thêm về nội dung này?

Ông Cao Sỹ Kiêm: Các tổ chức nước ngoài tham gia mua, bán nợ ở Việt Nam là một giải pháp tôi cho là tương đối tích cực. Nhưng chúng ta chưa làm được vì có ba vấn đề.

Một là, cơ sở pháp lý của chúng ta chưa đầy đủ, hoàn chỉnh. Hai là, sự hỗ trợ giải quyết của các nguồn lực trong nước chưa được.

Các tổ chức nước ngoài cần nhất tính pháp lý của những món nợ người ta mua. Họ mua không phải để đấy, hay không phải vì động cơ chính trị để giải quyết ổn định tình hình cho chúng ta, mà mua để kinh doanh. Mục đích của người ta muốn kinh doanh được tài sản hay nợ đó, củng cố, bán lại thu lời. Còn chúng ta chưa đủ quy định về pháp lý nên người ta không thể sinh lời được. Thí dụ, nợ xấu của chúng ta chủ yếu là tài sản để lại. Tài sản chủ yếu là đất, trong khi đất đai ở chúng ta là sở hữu toàn dân. Đất họ muốn mua cần là sở hữu cá nhân, có giấy chứng nhận quyền sở hữu, có thể sang tên đổi chủ, mua đi bán lại được. Mình không có quy định này thì “tắc” rồi.

Hay là, khi mua tài sản của các doanh nghiệp có nợ xấu, người ta phải xem xét tính rõ ràng, minh bạch của tài sản đó. Thí dụ, tài sản không bị tranh chấp giữa người mua, người bán, đơn vị này, đơn vị kia... Nhưng ở nước ta, tài sản khi mua thì vẫn còn tranh chấp kiện tụng. Như thế, tính minh bạch của tài sản không có, khiến giới đầu tư nước ngoài rất ngại mua. Họ không muốn mua và không dám mua, vì khả năng kinh doanh chưa rõ ràng. Đó là vấn đề thiếu tính pháp lý.

Phóng viên: Xin ông cho biết kinh nghiệm về việc mua bán ngân hàng giá 0 đồng? Đây có thể xem là chỉ dấu nền kinh tế khó khăn, hay cũng chỉ là một câu chuyện bình thường?

* Trình tự mua ngân hàng không đồng:

- Yêu cầu kiểm soát đặc biệt, yêu cầu tăng vốn, yêu cầu sát nhập, hợp nhất, mua lại.

- Kiểm toán quốc tế toàn diện.

- Định giá độc lập.

- Thanh tra Ngân hàng Nhà nước xác định mức độ nguy hiểm.

Ông Cao Sỹ Kiêm: Trên thế giới, việc mua lại với giá 0 đồng đã được thực hiện rồi, và đã có kinh nghiệm giải quyết. Về mặt luật pháp, tuy chúng ta chưa làm việc này bao giờ, nhưng Luật Ngân hàng Nhà nước có quy định, Ngân hàng Nhà nước có quyền mua lại các ngân hàng, tổ chức tín dụng, chỉ là chưa quy định giá cụ thể thôi.

Giá cụ thể sẽ được Ngân hàng Nhà nước quyết định tuỳ theo thực chất giá trị của tài sản hiện có. Toàn bộ ba ngân hàng được mua do vốn điều lệ và vốn đầu tư của họ mất hết rồi, không có khả năng định giá trị, nên định giá trị 0 đồng là như thế. Sau khi mua, Ngân hàng Nhà nước điều cán bộ đến, thực hiện các giải pháp củng cố lại, và tăng thêm các lợi ích, dịch vụ, nâng chất lượng ngân hàng lên. Sau một thời gian, hoạt động ngân hàng được nâng lên, giá cổ phiếu tăng lên thì có thể bán cho ngân hàng khác. Tuỳ giá bán ấy, người ta có thể bù đắp lại một phần cho những cổ đông. Theo tôi, quan trọng hơn là nhằm cứu người gửi tiền tiết kiệm, bảo đảm quyền lợi của người dân. Đó là một giải pháp tôi cho là vừa đúng hướng và phù hợp với tình hình của chúng ta.

Vừa rồi, chúng ta tái cơ cấu hoạt động của ba ngân hàng đã được mua với giá 0 đồng, dần dần củng cố ba tổ chức đó. Người dân đã tin và bắt đầu gửi tiền lại, rồi cũng đã vay. Tôi tin rằng, khi doanh số tăng lên, khả năng phục hồi tốt hơn, sẽ dần dần khôi phục lại các ngân hàng này, bảo đảm mục tiêu của chúng ta là làm an toàn hệ thống, bảo vệ cho người gửi tiền, và cũng có một phần nào giúp đỡ, chi viện cho những cổ đông khi bị mất vốn hoàn toàn.

Phóng viên: Đó là giải pháp mang tính tình thế, trước mắt. Còn nhìn về giải pháp lâu dài thì sẽ như thế nào?

Ông Cao Sỹ Kiêm: Về lâu dài, nước nào cũng có, khi nào tình trạng ngân hàng bị lâm vào tình trạng đe doạ, làm ngân hàng mất khả năng thanh toán. Ngân hàng bị phá sản mất vốn hoàn toàn, có thể áp dụng biện pháp này. Đây là biện pháp thường xuyên của tất cả các ngân hàng, nhưng mà chỉ được áp dụng khi các giải pháp khác đã được thực hiện nhưng không có hiệu quả, thì bắt đầu phải mua 0 đồng.

Phóng viên: Với các ngân hàng mấp mé ngưỡng yếu kém, để hạn chế các ngân hàng thương mại lâm vào cảnh phá sản hay yếu kém phải mua lại với giá 0 đồng như vừa qua, đâu là giải pháp chúng ta phải thực hiện, thưa ông?

Ông Cao Sỹ Kiêm: Giải pháp tích cực nhất là giải pháp củng cố các ngân hàng, bằng các biện pháp như chúng ta đang làm. Thí dụ, cho sáp nhập với ngân hàng lớn, cho các ngân hàng sáp nhập với nhau, cho bán cổ phiếu ra bên ngoài, cho thuê người quản lý... Khi tất cả giải pháp khắc phục đã thực hiện mà không ai mua, không ai tham gia, chúng ta phải mua lại cứu ngân hàng, để cứu hệ thống không bị đổ vỡ, cứu ngân hàng không đổ vỡ hoàn toàn và bảo đảm an ninh của hệ thống.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông.

* Về hoạt động mua lại ngân hàng với giá 0 đồng, tôi đánh giá là hành động đầy sáng tạo. Những ngân hàng yếu kém rất chây ỳ trong tái cấu trúc. Để chấm dứt được tình trạng chây ỳ, mặc cả này, chúng ta phải nhanh chóng xử lý, cho nên Ngân hàng Nhà nước phải “nhảy vào” thì mới có thể chấn chỉnh toàn bộ hoạt động, minh bạch nợ nần và tài sản bảo đảm, tái cấu trúc, thì mới có người mua. Tôi thấy đấy là quyết định táo bạo, sáng tạo, chấn chỉnh lòng tin người gửi tiền. Trong các biện pháp tái cơ cấu, giải pháp mua lại tổ chức tín dụng yếu kém với giá 0 đồng là phù hợp. (TS Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính- ngân hàng)

* Về cơ sở pháp lý, cách đây mấy chục năm, ngân hàng Barings của Anh 200 tuổi được bán 1 bảng. Xin thưa rằng, trong điều kiện Việt Nam, đối với những ngân hàng âm vốn này, không có ai đủ uy tín có thể mua, qua đó người dân tiếp tục đem tiền đến gửi, trừ Ngân hàng Nhà nước. Mà điều kiện quyết định để các ngân hàng này phục hồi được hay không là dân còn đến gửi tiền hay không? Dân không gửi tiền thì coi như chết! (TS Trần Du Lịch, đại biểu Quốc hội Đoàn TP Hồ Chí Minh)

VĂN NGHIỆP CHÚC - NGÂN ANH thực hiện