Khơi thông dòng vốn đầu tư vào nông nghiệp

Thứ Bảy, 18/03/2017, 02:21:29
 Font Size:     |        Print
 

Sản xuất rau trong nhà kính tại Công ty Đầu tư và Phát triển sản xuất nông nghiệp VinEco (Vingroup).
 Font Size:     |  

Hạn chế về chính sách đất đai, thuế, tín dụng… đang trở thành những “nút thắt” khiến các doanh nghiệp vẫn chưa thật sự mặn mà đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Giải quyết đồng bộ giữa cơ chế chính sách ưu đãi và đầu ra hiệu quả cho hàng hóa nông sản chất lượng cao, đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả nhà nước và doanh nghiệp…

Chính sách còn nhiều hạn chế

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 7, khóa IX về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; Quyết định phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Cùng với đó, về đầu tư, Nhà nước có chủ trương tăng đầu tư công cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, thông qua việc ban hành Luật Đầu tư công, Nghị định về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn… Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho nông, lâm nghiệp, thủy sản cũng tăng dần theo các năm… Thời gian gần đây, nhiều tập đoàn lớn đã đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp như: TH True Milk, Lộc Trời, Hoàng Anh Gia Lai, Vingroup, Hòa Phát… đã thành công trong xây dựng liên kết sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Mặc dù vậy, đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn là lĩnh vực có lợi nhuận thấp, nhiều rủi ro đang là thách thức trong phát triển, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này. Có thể nói, những ưu đãi, hỗ trợ mạnh mẽ từ Nhà nước là cơ sở quan trọng để thu hút các doanh nghiệp góp phần tăng nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn.

Những thủ tục và các quy định đặt ra cho những doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp đang là một trong những hạn chế đáng quan ngại, khi có tới 79,2% số doanh nghiệp được điều tra mong muốn Nhà nước tiếp tục cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện thông thoáng hơn. Cùng với đó, khó khăn về đất đai thường gặp đối với doanh nghiệp nông nghiệp là thiếu đất cho vùng nguyên liệu, thiếu đất xây dựng trụ sở, khu chế biến, giá thuê đất cao, đang là những rào cản lớn để doanh nghiệp đầu tư và phát triển sản xuất, kinh doanh ở khu vực nông nghiệp, nông thôn. Chính sách khuyến khích chuyển đổi, tích tụ ruộng đất nông nghiệp dưới hình thức trang trại, gia trại, cánh đồng mẫu lớn, đã thực hiện, nhưng chậm được tổng kết rút kinh nghiệm cho nên chưa tạo được động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp cũng như người dân thực hiện. Hạ tầng cơ sở cho các dự án nông nghiệp và dự án ứng dụng công nghệ cao, ở hầu hết các địa phương do thiếu vốn để đầu tư, vì thế các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn khi đầu tư mới hoặc mở rộng.

Nguyên nhân chủ yếu là do hệ thống ngân hàng và tài chính ở khu vực nông thôn còn yếu, thiếu động lực cho vay tại nông thôn, nhất là đối với nông hộ và doanh nghiệp nhỏ khi chi phí giao dịch, quản lý, giám sát thấp, nhưng rủi ro cao. Ngoài ra, thủ tục còn nhiều phức tạp, cho nên kể cả khi có những gói hỗ trợ tín dụng của Nhà nước, cũng rất khó để cho nông dân và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận mặc dù có nhu cầu thật sự…

Khơi thông dòng vốn

Để hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nông nghiệp cần tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả một loạt chính sách thiết thực liên quan. Trong đó, cần xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; xây dựng, công khai, minh bạch các dự án phát triển nông nghiệp, đầu tư cơ sở hạ tầng sản xuất gắn với thực hiện tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng để phát huy lợi thế so sánh của từng vùng, từng địa bàn bảo đảm lợi ích của doanh nghiệp và người dân nông thôn. Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, tham gia vào quá trình tổ chức sản xuất theo chuỗi, ký kết hợp đồng cung ứng vật tư, bao tiêu sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp công nghệ cao tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, tiếp nhận công nghệ mới, ứng dụng khoa học và công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng nông, lâm, thủy sản, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, thúc đẩy sản xuất theo chuỗi, nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh của sản phẩm, mở rộng thị trường.

Theo Viện trưởng Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, chính sách nhà nước nên hướng vào giải quyết các yếu tố là cản trở lớn đối với doanh nghiệp đầu tư như quy hoạch, hạ tầng, tín dụng. Cần có cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp khi thực hiện các dự án như thuê đất, chính sách cụ thể với doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và nguồn tín dụng phù hợp để doanh nghiệp ít chịu rủi ro về thiên tai, khi ký kết bao tiêu sản phẩm cần có chế độ bảo hiểm để doanh nghiệp yên tâm sản xuất. Được biết Ngân hàng Nhà nước đang tích cực triển khai gói tín dụng 100 nghìn tỷ đồng cho lĩnh vực này theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại, các ngân hàng thương mại lớn như Vietcombank, Agribank, LienVietPostBank cũng đã công bố sẽ dành hàng chục nghìn tỷ đồng cho vay chương trình này. Riêng về tích tụ đất đai, hiện nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp các bộ, ngành có liên quan để rà soát và tổng hợp những vướng mắc về đất đai để trình Chính phủ xem xét, xử lý. Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương trình Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị định số 210/2013/NĐ-CP về chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn để thu hút đầu tư vào nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu từng thành viên Chính phủ không để thể chế, chính sách gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp cũng như phát triển kinh tế - xã hội. Đây là một trong những động lực quan trọng để tái cơ cấu mạnh mẽ nền nông nghiệp, khơi thông dòng vốn, thu hút các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước đầu tư, tham gia sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.


Bài và ảnh: Vũ Dũng Minh