Bảo vệ nguồn nước cho nông dân dọc sông Mê Công

Thứ Năm, 16/03/2017, 17:21:38
 Font Size:     |        Print
 

Hội thảo diễn ra tại khách sạn Phnom Penh.
 Font Size:     |  

NDĐT - Ngày 16-3, tại Thủ đô Phnom Penh (Campuchia), đã diễn ra hội thảo quốc tế “Bảo vệ nguồn nước nông nghiệp cho nông dân dọc sông Mê Công” do Học viện Hoàng gia Cam-pu-chia phối hợp ĐH Cần Thơ của Việt Nam tổ chức, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, học giả từ Việt Nam, Cam-pu-chia, Nhật Bản, Mỹ, Đức, Thái-lan và Đan Mạch, cùng đại diện một số bộ, ngành liên quan của Cam-pu-chia.

TS Nouth Sambath, Giám đốc Viện Y Sinh Nông thuộc ĐH Hoàng gia Phnom Penh – đơn vị khởi xướng mở hội thảo quốc tế này, cho rằng đây là cơ hội để những nhà nghiên cứu, các quan chức và những người đang công tác trong khu vực tư nhân có liên quan tới lĩnh vực này có thể trao đổi kinh nghiệm, tăng cường hiểu biết về quản lý nguồn nước dùng cho nông nghiệp trong điều kiện biến đổi khí hậu dọc sông Mê Công, về đánh giá tình trạng đất đai để tiết kiệm sử dụng nước trong trồng lúa và các cây trồng khác ở vùng cao, về sử dụng bền vững nguồn nước ngầm và sử dụng nước cân đối cho nông dân dọc sông Mê Công, về cơ chế vận hành nước của dòng sông Mê Công và cả những vấn đề chính trị liên quan đến nước.

Theo TS Hà Thanh Toàn, Hiệu trưởng ĐH Cần Thơ, khi cạnh tranh về sử dụng nước gia tăng ở khu vực Mê Công, cùng với sự gia tăng về dân số và tăng trưởng kinh tế, thì việc bảo vệ nguồn nước trong nông nghiệp là hết sức cần thiết. Vùng châu thổ sông Mê Công đang đối mặt với những thách thức, không chỉ là về biến đổi khí hậu, lũ lụt, hạn hán, ô nhiễm nước, mà còn từ việc xây dựng các đập thủy điện trên dòng chảy chính ở phía trên, thượng nguồn dòng sông.

TS Hà Thanh Toàn nhấn mạnh, giờ đây, nguồn nước sông Mê Công đã thay đổi bất thường, làm giảm lượng trầm tích, tăng xói mòn bờ sông, gây tổn thất cho vùng châu thổ con sông. Có thể thấy hàm lượng chất dinh dưỡng đã bị giảm đi trong đất canh tác, dẫn đến sản lượng cây trồng thấp, chi phí sản xuất nông nghiệp cao và cuối cùng khiến nông dân có thu nhập thấp.

Theo TS Hà Thanh Toàn, Cam-pu-chia đang bắt đầu xúc tiến nhiều dự án do quốc tế hỗ trợ liên quan tới việc khai thác, sử dụng nguồn nước sông Mê Công vì mục tiêu phát triển nông nghiệp và cộng đồng dân cư sống dọc dòng sông Mê Công. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn nhất mà Cam-pu-chia đang phải đối mặt hiện nay là nguồn nhân lực.

Thông qua hội thảo này và các chương trình hợp tác trong tương lai, ĐH Cần Thơ sẽ góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho Cam-pu-chia. ĐH Cần Thơ sẽ mời các chuyên gia của Học viện Hoàng gia Cam-pu-chia đến Cần Thơ để huấn luyện các kỹ năng, tiến bộ kỹ thuật mới về canh tác nông nghiệp, về sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả hơn.

TS Hà Thanh Toàn hy vọng, trên cơ sở đó, các chuyên gia này sẽ phổ biến, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mới cho nông dân Cam-pu-chia để biết cách tiết kiệm, sử dụng nước hiệu quả, đồng thời xây dựng các chương trình mới, ngoài canh tác lúa gạo, có thể phát triển các loại cây đặc sản để mang lại giá trị kinh tế cao hơn.

Ở Cam-pu-chia, trong những năm qua, gần 85% diện tích đất canh tác nông nghiệp dùng để trồng lúa với khoảng ba triệu ha. Trong đó, diện tích lúa mùa mưa chiếm hơn 80% tổng diện tích trồng lúa, do hệ thống thủy lợi kém phát triển. Do vậy, tại hội thảo, những tham luận của các nhà nghiên cứu từ ĐH Cần Thơ như “Giải pháp sản xuất nông nghiệp trong điều kiện thiếu nước và biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long”, “Cân đối nước cho sản xuất nông nghiệp trong mùa khô ở đồng bằng sông Cửu Long”, đã nhận được sự quan tâm của các học giả và quan chức Cam-pu-chia.

Về hệ thống thủy lợi – một trong những khâu yếu nhất trong phát triển nông nghiệp ở Cam-pu-chia hiện nay, theo nhận định của TS Nophea Sasaki đến từ Viện Công nghệ châu Á (Thái-lan), tuy Chính phủ Cam-pu-chia rất nỗ lực đầu tư phát triển hệ thống các kênh tưới tiêu chính, nhưng do thiếu hỗ trợ về tài chính và năng lực kỹ thuật hạn chế của người dân địa phương trong việc tiếp tục phát triển và bảo dưỡng hệ thống tưới tiêu thứ cấp tới các cánh đồng, nên đã gây trở ngại cho việc mở rộng mạng lưới tưới tiêu ở Cam-pu-chia.

Theo TS Sasaki, việc có chính sách đầu tư rõ ràng trong phát triển thủy lợi nông thôn cuốn hút được khu vực tư nhân tham gia là rất cần thiết đối với Cam-pu-chia. Một chính sách như vậy nên chỉ rõ những lợi ích của việc đầu tư vào hệ thống thủy lợi, từ việc sử dụng nước cho đến việc xuất khẩu nông sản thặng dư.

Chủ tịch Học viện Hoàng gia Cam-pu-chia, TS Khlot Thyda khẳng định, những ý kiến tham luận, đề xuất giải pháp bảo vệ, sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn nước sông Mê Công, tại hội thảo lần này, sẽ được Ban Tổ chức tập hợp, trình lên các cơ quan chức năng của Cam-pu-chia để xem xét áp dụng.

TRƯỜNG SƠN