Kiến tạo những không gian văn hóa

Thứ Năm, 06/07/2017, 23:33:58
 Font Size:     |        Print

Dù chưa có một đề án hay dự án cụ thể, nhưng ý tưởng của lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội về việc đục thông 127 vòm cầu cạn đường sắt để tạo thêm những không gian văn hóa đã nhận được sự quan tâm rất lớn của dư luận. Cách đây hơn 100 năm, khi xây dựng đường sắt vào nội thành Hà Nội, người Pháp đã xây dựng một đoạn cầu cạn đường sắt dài khoảng 1,2 km, từ ga Long Biên đến phố Phùng Hưng.

Đoạn cầu này được xây kiến trúc hình vòm, với tất cả 131 vòm. Trước đây, nhiều vòm cầu được người vô gia cư che chắn tạm thời làm nơi ở. Đây cũng là nơi từng diễn ra nhiều tệ nạn xã hội phức tạp như cờ bạc, ma túy... Vì vậy vào những năm 90 của thế kỷ 20, thành phố đã dẹp trừ tệ nạn bằng việc xây bịt các vòm cầu này lại. Chỉ còn bốn vòm cầu được sử dụng làm lối đi lại.

Ở nơi đất chật người đông, thiếu không gian công cộng như Hà Nội, việc xây bịt các vòm cầu như nêu trên chỉ là giải pháp tình thế và gây lãng phí lớn. Phần lớn các vòm cầu cao gần 6 m, mỗi vòm rộng khoảng 16 m2. Nếu sử dụng một cách hợp lý, hệ thống vòm cầu sẽ bổ sung không gian công cộng cho thành phố. Trên thế giới, rất nhiều công trình kiến trúc cũ như nhà kho, nhà máy, toa xe, nhà ga... được cải tạo thành những không gian văn hóa đầy cá tính. Ngay tại Hà Nội, cũng đã có những công trình cũ được cải tạo lại thành không gian văn hóa.

127 vòm cầu cạn đường sắt có lợi thế riêng. Hệ thống vòm cầu được xây dựng bằng đá hộc để mộc không trát vữa. Cùng với thời gian, các lớp đá ngả mầu, tạo một vẻ đẹp xưa cũ "rất Hà Nội". Nếu được tổ chức thành không gian công cộng hoạt động theo mô hình phố sách hoặc là địa điểm tổ chức các hoạt động nghệ thuật, hội họa..., hệ thống vòm cầu đang bị lãng quên này sẽ tạo thêm không gian văn hóa, điểm nhấn thu hút khách du lịch, nhất là khi được tu sửa, tôn tạo, chiếu sáng... một cách phù hợp. Bởi vậy, dư luận chờ đợi hướng đi tiếp theo của thành phố đối với hệ thống vòm cầu này.

Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là thời gian tồn tại các công trình này đã khá dài. Trọng tải của các con tàu hiện nay lớn hơn so với thời người Pháp xây dựng và sử dụng. Việc xây bịt lại như đã thực hiện góp phần tăng sức tải của cầu cạn. Nếu đục ra, cần có những tính toán khoa học để vừa có thêm không gian nhưng vẫn bảo đảm an toàn giao thông. Người sinh hoạt ở dưới, tàu chạy ở trên liệu có an toàn hay không là vấn đề cần cân nhắc kỹ càng. Bên cạnh đó, quãng đường có cầu cạn là khá dài, ở khu vực có mật độ dân số, giao thông cao, việc tổ chức, quản lý các hoạt động văn hóa như thế nào cho phù hợp, không gây ảnh hưởng đến giao thông cũng là điều cần tính đến.

Hiện trạng của những vòm cầu là lãng phí. Ngoài ra, ý thức người dân chung quanh khu vực chưa cao, cho nên khu vực này còn kém về mỹ quan đô thị và vệ sinh. Trong bối cảnh Hà Nội thiếu không gian công cộng, kiến tạo thêm những không gian văn hóa là hết sức cần thiết.

DÃ LIÊN

Chia sẻ