Đề cao tính sáng tạo

Thứ Sáu, 26/10/2018, 21:20:30
 Font Size:     |        Print
 

Nhà máy Samsung Bắc Ninh.

Bằng cách huy động các phương pháp, hệ thống quản trị, tư duy chiến lược và năng lực sáng tạo, thấu hiểu tâm lý và nhu cầu con người, marketing đã thật sự mở rộng ứng dụng, từ sản phẩm đến thương hiệu, doanh nghiệp và địa phương. Thực tế cho thấy, hiệu quả marketing địa phương còn hạn chế bởi năng lực thấp, tư duy thiếu sáng tạo.

Doanh nhân Ngô Trọng Thanh, Công ty Tư vấn phát triển thị trường xúc động chia sẻ câu chuyện về việc rất bất ngờ khi được đối tác tiềm năng hẹn gặp sau nhiều lần trao đổi qua thư từ không mấy tiến triển với một lý do rất “không liên quan”: tuyển Olympic của Việt Nam đã lọt vào tứ kết giải bóng đá châu Á. Kỳ tích mà các cầu thủ trẻ Việt Nam làm nên ở thế vận hội châu lục đã truyền cảm hứng và mang lại hình ảnh một Việt Nam tích cực hơn trong con mắt của bạn bè khu vực cũng như quốc tế. Song câu chuyện không chỉ dừng lại ở niềm vui vỡ òa của đội tuyển và người yêu bóng đá nước nhà mà còn gián tiếp “tiếp thị” hình ảnh con người Việt Nam kiên cường, bản lĩnh và có trình độ đã mang lại nhiều giá trị khác khiến chính doanh nhân trên cũng phải ngỡ ngàng.

Hay như sự kiện Diễn đàn kinh tế thế giới WEF ASEAN 2018 mà chúng ta vừa tổ chức được đánh giá là hội nghị khu vực thành công nhất của WEF khi không chỉ có hàng nghìn người trên hội trường theo dõi, mà nhờ công nghệ 4.0 đã tương tác 90 nghìn người theo dõi trực tiếp. Theo thống kê của WEF, có 7.800 tin bài về hội nghị được phát trên các mạng chính thống toàn cầu; trong đó có gần ba nghìn bài về Việt Nam. Có 6,7 triệu người theo dõi trên mạng Facebook và Twitter. Có 13 nghìn góp ý, bình luận. Trên mạng Linkedln có gần 33.500 người theo dõi và bình luận. Dưới góc nhìn của marketing, đây là cơ hội tốt để truyền thông quảng bá về hình ảnh đất nước và con người Việt Nam mà rõ ràng là với những sự chuẩn bị kỹ càng cùng những sáng kiến đề xuất của lãnh đạo quốc gia đã thu hút được sự quan tâm của dư luận trong và ngoài nước. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể kỳ vọng vào kết quả của các hiệp định thương mại được ký kết tới đây cũng như sự tham gia mạnh mẽ của start-up quốc tế vào Việt Nam sau sự kiện này.

Đây là những thí dụ điển hình cho những “yếu tố mềm” mà theo nguyên lý của marketing, đó là vai trò của người lãnh đạo và năng lực sáng tạo, trình độ, chất lượng nhân sự... Theo các chuyên gia, marketing hiện đại ngày càng chú trọng đến các yếu tố mềm hơn là các yếu tố cứng như vị trí, đất đai, thổ nhưỡng, môi trường tự nhiên... Thực tiễn trên thế giới cho thấy nhiều địa phương và quốc gia dù không có nguồn tài nguyên và nhân lực dồi dào nhưng nhờ vào chiến lược marketing đúng đắn đã biến địa phương của mình thành những nơi phát triển thịnh vượng và bền vững như Hàn Quốc, Singapore, Hongkong...

Tránh tư duy sao chép

Kể từ khi Việt Nam có nhận thức cơ bản về thương hiệu, sau hơn 10 năm, một số địa phương đang có nhiều nỗ lực với ý thức xây dựng thương hiệu địa danh, thương hiệu ngành và sản phẩm, thương hiệu nông sản hay làng nghề, một số còn biết vận dụng thương hiệu chứng nhận tập thể... bước đầu đã mang lại những thành công tích cực cả về kinh tế và nhận thức của lãnh đạo địa phương cũng như cộng đồng. Tuy nhiên năng lực marketing địa phương vẫn còn ở mức độ thấp và ảnh hưởng đến sức bật khai thác tiềm năng và hoạch định chiến lược phát triển cho từng địa phương. Thậm chí một số địa phương lại bộc lộ tư duy “sao chép” khi chọn cho mình một địa phương, quốc gia nổi tiếng trên thế giới ra làm hình mẫu hướng tới, thí dụ như TP Hồ Chí Minh phát triển như Thượng Hải, Phú Quốc thành Singapore...

Tư duy sao chép này cũng thể hiện rõ nét ở các hội thảo xúc tiến thương mại và đầu tư của các địa phương (từ công tác tổ chức, tài liệu quảng bá và nghiêm trọng hơn là còn sao chép cả tiềm năng, cơ hội đầu tư và cả chiến lược phát triển kinh tế xã hội). Do đó, chính các địa phương lại đi cạnh tranh lẫn nhau theo kiểu “hạ giá bán” để “lôi kéo khách” và hệ lụy rất rõ ràng là các địa phương kém lợi thế dễ dàng hạ thấp các tiêu chuẩn môi trường, công nghệ, giá thuê đất... chỉ cốt sao nhà đầu tư chịu đầu tư vào địa phương mình.

Không đơn giản như marketing cho một sản phẩm hay một doanh nghiệp, “địa phương” là một tổ chức phức tạp với nhiều “sản phẩm” (ngành nghề kinh tế, hoạt động văn hóa, xã hội), nhiều cổ đông (cư dân, doanh nghiệp, chính quyền sở tại, chính quyền cấp trên) và nhiều nhóm đối tượng khách hàng (nhà đầu tư, du khách, nhà nhập khẩu, dân nhập cư, các nhà tài trợ). Từ phía cung lẫn phía cầu đều có những lợi ích và mối quan tâm không giống nhau, tạo nên một ma trận đan xen những xung đột trong mục tiêu phát triển kinh tế, môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa...

Cần chủ động sáng tạo

Qua kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương, chuyên gia marketing Võ Văn Quang nhấn mạnh: điểm yếu cơ bản trong năng lực làm việc của lãnh đạo địa phương, kể cả lãnh đạo trẻ là những người đã được đào tạo rất cơ bản trong môi trường quản trị chuyên nghiệp nhưng vẫn còn thiếu kỹ năng sáng tạo. Việc kết nối và hỗ trợ các phương pháp, quy trình và công việc sáng tạo theo hướng thiết kế sản phẩm ứng dụng, sản phẩm hoàn chỉnh có khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường quốc tế còn khá mới mẻ đối với lãnh đạo các địa phương. Trong khi đó, điều này giúp bảo đảm tính khả thi ngay từ những quyết sách nuôi con gì, trồng cây gì, phát triển ngành dịch vụ gì, tổ chức du lịch địa phương theo hướng nào, mô hình liên kết phân phối như thế nào là phù hợp, kết nối giữa sự kiện quảng bá và lễ hội với xúc tiến thương mại sao cho thật hiệu quả và ấn tượng... Hoặc cụ thể và cơ bản nhất là việc xây dựng trang web hay cổng thông tin giao tiếp điện tử như thế nào cho hấp dẫn và việc quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu địa phương cũng như liên kết cộng đồng... đạt hiệu quả.

Năng lực sáng tạo không chỉ giúp khai thác tốt hiệu quả nâng cao giá sản phẩm và phát triển thị trường, mà nó còn có khả năng khai thác tốt tất cả những giá trị mềm của địa phương từ di sản văn hóa, cảnh quan, lịch sử cho đến những làng nghề được thăng hoa bằng sáng tạo nghệ thuật trình diễn, trình bày, sắp đặt, tái hiện... với nhiều sản phẩm “mềm” phong phú, những thương hiệu được khai thác bằng những hình thức mới lạ.

Marketing địa phương thật ra đồng nghĩa với việc địa phương ra quyết định về đường hướng phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở đồng thuận cao chứ không chỉ là làm công tác quảng bá và truyền thông. Đặc biệt, nếu muốn truyền thông quảng bá và truyền thông xây dựng hình ảnh tích cực về địa phương thì phải bảo đảm gắn với một tiềm năng, lợi thế có thực, có trọng điểm, nhất quán và kiên trì, những hình ảnh về địa phương cũng không được tạo ra các xung đột hình ảnh. Thí dụ, nếu muốn phát triển du lịch sinh thái thì không thể cùng lúc quảng bá thu hút nhiều khu công nghiệp nặng. Muốn đẩy mạnh ngành công nghệ thông tin thì song hành chú trọng hình ảnh con người thông minh. Do vậy việc định vị thương hiệu địa phương và tạo dựng hình ảnh địa phương cũng phải gắn liền việc định hình mô hình phát triển của chính địa phương đó.

Điều này có thể được cải thiện theo cách hiệu quả nhất là thông qua đào tạo kỹ năng quản lý marketing và thương hiệu hướng đến thực hành và thiết lập các dự án trọng điểm cho từng địa phương.

Sản xuất dây dẫn điện sử dụng trong xe ô-tô tại Công ty TNHH Hệ thống dây dẫn Sumi Việt Nam. Ảnh: ĐỨC ANH

ĐỨC MINH