Cho vay học sinh, sinh viên

Nuôi dưỡng khát vọng học tập

Thứ Bảy, 13/01/2018, 19:42:10
 Font Size:     |        Print
 

Đã có hơn 3,5 triệu học sinh, sinh viên được tiếp cận vốn vay ưu đãi.

Chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên (HSSV) được triển khai từ tháng 3-1998. Hơn 15 năm trở lại đây, với sự vào cuộc của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) cùng sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị - xã hội, chương trình đã đem lại hiệu quả tích cực.

Sau khi thoát nghèo nhờ nguồn vốn của NHCSXH đầu tư nuôi heo và đan dây lục bình, niềm vui của anh Phạm Hữu Chánh, sinh năm 1960, sống tại ấp Tân Hựu (xã Tân Nhuận Đông, huyện Châu Thành, Đồng Tháp) càng được nhân lên khi tháng 8-2011, con lớn của anh nhận được thông báo trúng tuyển từ Trường đại học Sư phạm Đồng Tháp. Mừng vui nhưng cũng đầy lo âu khi anh chưa biết xoay đâu ra tiền cho con đi học. “Ngay cả những lúc khó khăn nhất, chưa bao giờ tôi nghĩ đến chuyện phải cho con nghỉ học vì biết chỉ có con đường học vấn mới giúp con cũng như gia đình có thể vươn lên trong cuộc sống” - anh Chánh cho hay.

Tìm đến NHCSXH với chương trình cho vay HSSV và cánh cửa cơ hội lại mở ra với gia đình anh Chánh một lần nữa. Một năm sau, con trai út của anh bước vào Trường đại học Y dược TP Hồ Chí Minh cũng bằng nguồn vốn vay từ chương trình tín dụng HSSV của NHCSXH. Mới đó đã gần tám năm trôi qua, với 64 triệu đồng vay cho con đi học, con gái lớn của anh Chánh đã có việc làm ổn định, hằng tháng lĩnh lương trả một phần vay ngân hàng theo quy định và tích lũy thêm để giúp bố mẹ lo cho em đi học. “Nếu không nhờ chương trình cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn, các con tôi có lẽ đã không thể bước vào giảng đường đại học, để rồi ra trường có việc làm ổn định, có thu nhập trang trải cuộc sống, giúp gia đình vươn lên thoát nghèo bền vững từ năm 2016” - anh Chánh tâm sự.

Dòng vốn nhỏ thắp lên ước mơ lớn như gia đình anh Chánh không phải hiếm. Gia đình ông Nguyễn Miễn tại phường 2, TP Đông Hà (Quảng Trị) là hộ nghèo, làm nghề chạy xe ôm nhưng nhờ vay 61,5 triệu đồng từ NHCSXH, đã có đủ chi phí nuôi ba người con đi học đại học. Đến nay, một người con của ông đã ra trường có việc làm ổn định, một người con học giỏi được đi du học, bảo vệ luận án tiến sĩ tại Pháp và người con thứ ba đang tiếp tục theo học tại Trường đại học Y Dược Huế.

Trải qua hơn 20 năm, chương trình tín dụng đối với HSSV, tiền thân là Quỹ tín dụng đào tạo của Chính phủ từ tháng 3-1998 dành cho vay lãi suất ưu đãi đối với HSSV đang theo học ở các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề có học lực khá trở lên. Tuy nhiên, do nguồn vốn và đối tượng cho vay hạn hẹp, chương trình khó lan tỏa trong cuộc sống. Đến năm 2003, Quỹ được chuyển giao sang NHCSXH mới chỉ giải ngân được 76 tỷ đồng, với 38 nghìn học sinh vay vốn, trong đó nợ quá hạn là 9,9 tỷ đồng, chiếm 13% tổng dư nợ.

Năm 2006, chương trình mở rộng đến HSSV là con em hộ nghèo, hộ cận nghèo đang học hệ chính quy tập trung tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề có thời gian đào tạo từ một năm trở lên. Phương thức cho vay được chuyển từ cho vay trực tiếp với HSSV sang cho vay hộ gia đình được xem là giải pháp đột phá nâng cao tinh thần trách nhiệm của người vay và người sử dụng vốn vay. Đến tháng 9-2007, NHCSXH đã cho vay hơn 100 nghìn HSSV, với tổng dư nợ đạt 298 tỷ đồng.

Tháng 9-2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg về tín dụng đối với HSSV theo hướng tạo điều kiện và mở rộng hơn cho các đối tượng là HSSV có hoàn cảnh khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh. Theo đó, các đối tượng này được vay vốn để theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và tại các cơ sở đào tạo nghề, không phân biệt loại hình đào tạo và thời gian đào tạo. Lãi suất cho vay, mức cho vay của chương trình được điều chỉnh theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tế trong từng thời kỳ.

Theo thời gian, chương trình được mở rộng đến đối tượng là bộ đội xuất ngũ và lao động nông thôn có nhu cầu vay vốn để học nghề, người lao động bị thu hồi đất. Ngày 6-1-2017 mở rộng thêm hỗ trợ giáo dục và đào tạo nghề nghiệp đối với người dân thuộc hộ gia đình có tên trong danh sách bị thiệt hại do sự cố môi trường biển tại bốn tỉnh: Quảng Bình, Quảng Trị, Hà Tĩnh và Thừa Thiên - Huế. Cùng với nỗ lực của các cán bộ NHCSXH và sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, đã đưa tổng doanh số cho vay đến ngày 30-9-2017 lên 59.317 tỷ đồng với hơn 3,5 triệu lượt đối tượng thụ hưởng. Đến hết tháng 9-2017, hệ thống đang ghi nợ 15.690 tỷ đồng, nợ quá hạn chiếm tỷ lệ 0,91 %/tổng dư nợ với hơn 108 nghìn hộ (chiếm 16,58% tổng số hộ).

Theo báo cáo của các trường đào tạo, nhờ có kênh tín dụng này, đã không còn tình trạng HSSV trúng tuyển mà không nhập học hoặc phải bỏ học giữa chừng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, chương trình tín dụng đối với HSSV ngày càng có thêm nhiều mục tiêu và kỳ vọng mới. Theo đó, bên cạnh mong muốn Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành bố trí đủ nguồn vốn, NHCSXH đề xuất được tiếp cận các nguồn vốn ODA, vốn vay dài hạn, lãi suất thấp để tạo nguồn vốn ổn định thực hiện chương trình. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung đối tượng mới như gia đình có từ hai con trở lên đang theo học tại các trường, cơ sở đào tạo hoặc cho vay những gia đình có con theo học tại các trường, cơ sở đào tạo đang sinh sống tại vùng khó khăn hiện nay chưa thuộc đối tượng vay vốn theo Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đề xuất thêm các giải pháp hỗ trợ sinh viên, thanh niên tìm kiếm việc làm, khởi nghiệp hoặc tự tạo việc làm sau khi tốt nghiệp.

VIỆT PHONG

Chia sẻ