Diễn đàn chủ nhật

Giữ gìn sự trong sáng cho trẻ nhỏ

Chủ Nhật, 08/10/2017, 02:46:13
 Font Size:     |        Print

Từ ngày 1-10, Thông tư số 09/2017 do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành chính thức có hiệu lực, với nhiều quy định bắt buộc về việc phải cảnh báo các nội dung không phù hợp trẻ nhỏ được đăng tải, xuất bản trên các kênh truyền thông và ấn phẩm.

Thông tư được kỳ vọng sẽ là "tấm lá chắn", góp phần bảo vệ các em trước những nội dung không phù hợp lứa tuổi, nhưng việc triển khai dường như vẫn còn lúng túng, chưa thống nhất.

Thông tư có nhiều quy định chi tiết như: khi phản ánh những vụ việc tiêu cực, vi phạm pháp luật mà trẻ em là nạn nhân hoặc là người liên quan thì phải làm mờ, che mặt và bảo đảm thông tin bí mật đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ; quy định tỷ lệ thời lượng đăng, phát sóng chương trình dành cho trẻ em trong khoảng thời gian nhất định… Ðáng chú ý, điều 16 của thông tư nêu rõ, các cơ quan báo chí, nhà xuất bản phải thực hiện việc cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em trên các chương trình của kênh phát thanh, kênh truyền hình; báo in, báo điện tử và xuất bản phẩm.

Việc cảnh báo phải được thực hiện bằng một hoặc nhiều phương thức (không có sự giới hạn) phù hợp từng loại hình báo chí, xuất bản phẩm, có thể bằng âm thanh, hình ảnh, chữ viết, biểu tượng. Ðối với xuất bản phẩm dành cho trẻ em có nội dung về giáo dục giới tính; chống bạo lực, xâm hại thân thể trẻ em phải ghi dòng chữ "Cha mẹ, người lớn cần hướng dẫn trẻ em đọc" tại trang đề tên sách hoặc tại bìa 4.

Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin và các chương trình nghe - nhìn, đây là một văn bản pháp quy quan trọng nhằm bảo vệ sự trong sáng và hồn nhiên cho lứa tuổi thiếu nhi. Vì vậy, không chỉ các bậc phụ huynh mà cả những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí - xuất bản cũng đồng tình, ủng hộ. Bởi thực tế, không ít chương trình, ấn phẩm có nội dung không phù hợp trẻ em, nhưng vẫn được phát sóng, xuất bản công khai, rộng rãi mà không hề có cảnh báo rõ ràng để trẻ em nhận thức, cũng như giúp phụ huynh cân nhắc trước khi cho các em đọc, xem. Thậm chí, nhiều chương trình truyền hình thực tế, trò chơi (gameshow) còn lợi dụng hình ảnh trẻ em để câu khách, tăng số lượng người xem, thu hút quảng cáo…

Nhiều khi trong giờ vàng phim truyền hình, có đầy rẫy các cảnh nóng, bạo lực, hài nhảm, thô tục, hoặc màn diễn của những người mẫu ăn mặc hở hang… vẫn được phát sóng thoải mái cho cả gia đình cùng xem, mà không hề có sự cảnh báo để hạn chế việc khán giả nhỏ tuổi tiếp nhận những nội dung không phù hợp. Nhiều phụ huynh cũng chưa thật sự ý thức được việc cho trẻ em xem chung chương trình với người lớn có thể dẫn đến hậu quả xấu.

Trên các ấn phẩm như sách, truyện tranh, tạp chí… đã có một số cảnh báo về lứa tuổi như 16+ hay 18+… nhưng rất hiếm hoi, mơ hồ. Bởi tâm lý mặc định truyện tranh là dành cho thiếu nhi mà nhiều phụ huynh không để ý, đến lúc phát hiện thì mới giật mình, vì những nội dung có thể "đầu độc" các em.

Việc cảnh báo nội dung không phù hợp trẻ em đã được áp dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Việt Nam khởi động vấn đề này không quá muộn, nhưng vẫn còn rất nhiều trở ngại đặt ra, như: biểu tượng cảnh báo có nên thiết kế mẫu chung, thống nhất, hay mỗi nơi làm một kiểu? Cơ chế nào, đơn vị nào sẽ kiểm soát việc thực hiện? Chế tài xử phạt các hành vi vi phạm phải thế nào mới đủ tính răn đe?

Ðáng chú ý, vẫn còn một kênh phổ biến chưa được đề cập, nhưng có xu hướng gia tăng cực nhanh, đó là mạng in-tơ-nét. Các chương trình dán nhãn nội dung không phù hợp trẻ nhỏ nếu được đưa lên YouTube hoặc mạng xã hội cũng chưa chắc có được hiệu quả bởi tính phổ cập. Ðây là thách thức tiếp tục đòi hỏi trách nhiệm của người lớn, của các nhà chính sách, cơ quan quản lý, phải tìm ra phương án thích hợp để "lọc" thông tin cho trẻ em.

Thiết nghĩ, để thông tư được triển khai hiệu quả, trước hết cần quy định rõ ràng và thống nhất hơn về phương thức cảnh báo. Bên cạnh đó, nên có chiến dịch truyền thông để người dân làm quen, hiểu rõ về việc cảnh báo này, cũng như tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em khỏi những nội dung không phù hợp. Có thể nói, sự quan tâm, trách nhiệm của phụ huynh đối với con em mình vẫn đóng vai trò hàng đầu.

MỸ XUÂN

Chia sẻ