Hiệu quả trong giao quyền tự chủ và xã hội hóa giáo dục

Thứ Ba, 07/03/2017, 02:27:15
 Font Size:     |        Print
 

Giờ học môn Toán bằng tiếng Anh của học sinh Trường THCS Lê Quý Ðôn, quận 3 (TP Hồ Chí Minh).

Mỗi năm, TP Hồ Chí Minh dành hơn 26% vốn ngân sách cho việc chi thường xuyên và chi cho đầu tư xây dựng mới, sửa chữa và cải tạo, nâng cấp trường học. Tuy nhiên, nguồn kinh phí như trên chưa đủ để bảo đảm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất đáp ứng tiêu chuẩn về trường, lớp học. Vì vậy, vấn đề tự chủ và xã hội hóa giáo dục đang được TP Hồ Chí Minh chú trọng.

Đề cập tình hình liên quan đến việc thực hiện tự chủ tài chính trong ngành, Chánh Văn phòng Sở Giáo dục và Ðào tạo (GD và ÐT) TP Hồ Chí Minh Ðỗ Minh Hoàng cho biết, cấp thành phố đang quản lý 2.168 cơ sở GD và ÐT, trong đó công lập có 1.360 đơn vị và ngoài công lập có 808 đơn vị. Số học sinh thành phố hiện có 1,7 triệu học sinh, trong đó, tỷ lệ học sinh không có hộ khẩu thành phố dao động ở các cấp học là 12,5% đến 25,52%. Ðội ngũ giáo viên toàn thành phố ở hệ công lập có 57 nghìn và ngoài công lập có 26 nghìn giáo viên. Trong những năm qua, toàn thành phố có 1.326 đơn vị phải thực hiện tự chủ tài chính theo Nghị định 43/2006/NÐ-CP thì đã có 1.228 đơn vị đã tự chủ được (có năm đơn vị tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động, 1.223 đơn vị tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động), còn lại 98 đơn vị vẫn do ngân sách chi phí. Tại khối các đơn vị giáo dục thuộc quận, huyện, trong số 1.182 đơn vị giáo dục thuộc UBND quận, huyện đã giao tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo Nghị định số 43/2006/NÐ-CP thì có 1.086 đơn vị tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động và 96 đơn vị do ngân sách Nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động.

Qua tự chủ tài chính, các đơn vị sự nghiệp công lập xây dựng vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp sau khi được phê duyệt, tự tính toán số người làm việc theo quy định, được tuyển chọn nhân sự và hợp đồng lao động trên cơ sở bảo đảm định biên hiện có và một số vị trí việc làm phát sinh để đơn vị hoạt động. Qua đây, các đơn vị đã chủ động sử dụng kinh phí ngân sách giao hiệu quả hơn để thực hiện nhiệm vụ; đồng thời chủ động sử dụng tài sản, nguồn nhân lực để phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo điều kiện tăng nguồn thu (từ việc cho thuê mặt bằng, cho giáo viên dạy thêm buổi tối tại các đơn vị có thuê mặt bằng). Ngoài ra, các đơn vị cũng đã xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ để tăng cường công tác quản lý trong nội bộ, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy phát triển hoạt động sự nghiệp, khai thác nguồn thu, tăng thu, tiết kiệm chi.

Ðối với công tác xã hội hóa giáo dục, theo Phó Giám đốc Sở GD và ÐT Lê Hoài Nam, các năm qua, Sở đã phối hợp với hội khuyến học, các sở, ban, ngành, các quận, huyện để triển khai có hiệu quả các mục tiêu của xây dựng xã hội học tập. Ðến nay, 100% số phường, xã có trung tâm học tập cộng đồng hoạt động hiệu quả. Toàn thành phố có 30 trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX), sáu phân hiệu bổ túc văn hóa góp phần giải quyết áp lực về chỗ học cho học sinh trên địa bàn thành phố... Ngoài ra, các tổ chức đoàn thể và các tổ chức kinh tế tại thành phố... rất tích cực đóng góp các loại quỹ học bổng và các giải thưởng lớn như học bổng Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Ðức Cảnh, Nguyễn Hữu Thọ, Nguyễn Thái Bình; giải Lê Quý Ðôn, Lương Thế Vinh, Võ Trường Toản... góp phần quan trọng trong xã hội hóa giáo dục.

Không như các địa phương khác, tại TP Hồ Chí Minh, công tác xã hội hóa giáo dục còn huy động được nguồn lực trong khối các trường công lập khi mà mỗi năm, trong các nguồn kinh phí đầu tư cho sửa chữa, xây dựng trường, lớp thì ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 60%, vốn vay từ quỹ đầu tư và từ các nguồn khác khoảng 15% và vốn xã hội hóa chiếm 25%. Ðể có được tỷ lệ đầu tư cơ sở vật chất như vậy, ngoài học phí, cha mẹ học sinh các trường đã tự nguyện đóng góp tài trợ hoạt động dạy và học, trang bị cơ sở vật chất trung bình hằng năm khoảng 450 tỷ đồng.

Ðáng chú ý, thực hiện chính sách kích cầu đầu tư (phụ huynh học sinh trả vốn gốc trong thời gian từ bảy đến chín năm, thành phố trả lãi vay), nhiều trường còn làm các dự án vay (do hiệu trưởng các trường trực tiếp làm chủ đầu tư và chịu trách nhiệm trả vốn vay) nên các công trình đầu tư đáp ứng một cách tích cực đối với nhu cầu sử dụng của nhà trường, thời gian thực hiện dự án cũng nhanh hơn, chất lượng công trình cao hơn một số công trình đầu tư từ vốn ngân sách. Chương trình kích cầu đã tạo thêm cơ hội cho học sinh được học tập với điều kiện cơ sở vật chất khang trang và bảo đảm do chất lượng công trình hiện đại hơn và thiết kế đa năng hơn. Phụ huynh học sinh hoàn toàn chủ động trong việc thực hiện tăng cường cơ sở vật chất của trường bảo đảm điều kiện học tập và sinh hoạt cho con em mình... Thực tế chỉ từ năm 2009 đến nay, thành phố đã phê duyệt 59 dự án với tổng vốn đầu tư 7.160 tỷ đồng, trong đó số vốn vay được ngân sách hỗ trợ là 3.022 tỷ đồng.

Ngoài ra, sự phát triển mạnh và ngày càng mở rộng của mạng lưới trường ngoài công lập là một minh chứng sống động thể hiện nỗ lực của xã hội chăm lo cho công tác giáo dục (kể cả cho con em người lao động nhập cư, ngoại tỉnh). Ðơn cử như ở quận Bình Tân, nơi có hơn 500 nghìn công nhân nhưng các cơ sở mầm non dân lập (có sự hỗ trợ về kỹ năng và chương trình từ Phòng Giáo dục quận) vẫn bảo đảm chỗ học cho hàng chục nghìn trẻ em và còn đào tạo cho hàng trăm bảo mẫu "tay ngang". Ðóng góp lớn nhất của khối trường này là góp phần tích cực trong việc tạo ra nhiều chỗ học tập, bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh, từ đó góp phần nâng cao dân trí của người dân và làm giảm đáng kể sức ép về ngân sách cho giáo dục.

Theo Giám đốc Sở GD và ÐT thành phố Hồ Chí Minh Lê Hồng Sơn, việc đa dạng hóa các loại hình giáo dục đã tạo điều kiện bổ sung mặt mạnh cho nhau giữa các loại hình giáo dục, góp phần tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đáp ứng yêu cầu đào tạo ngày càng cao của xã hội. Chế độ học phí và nguồn tài trợ từ phụ huynh, các tổ chức xã hội đã góp phần thực hiện tốt hơn công bằng trong giáo dục, bảo đảm sự bình đẳng trong việc đóng góp của các gia đình và người học và điều chỉnh cơ cấu chi ngân sách, tạo sự bình đẳng về cơ hội học tập trong xã hội, nâng cao điều kiện tổ chức các hoạt động giáo dục trong các nhà trường.

MINH ANH
  • Facebook
  • Twitter
  • IN
  • Google+
  • email