Động lực cho những khởi đầu

Thứ Bảy, 10/02/2018, 05:37:53
 Font Size:     |        Print
 

Những tháng cận Tết luôn là thời điểm vàng để kích cầu, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Ảnh: TRẦN HẢI

Cứ mỗi dịp cuối năm, vấn đề “có nên gộp Tết ta vào Tết tây” lại được xáo xới thảo luận sôi nổi trên nhiều diễn đàn. Xét ra, ai cũng có chứng lý để bảo vệ quan điểm của mình. Vì sao ư? Vì bối cảnh xã hội hiện đại hôm nay đã khác, đòi hỏi mỗi chúng ta phải thay đổi, mà trước hết là thay đổi cách chào đón xuân về.

Cái lý của mùa xuân

Lý do mà những ý kiến ủng hộ nên gộp Tết, ăn Tết theo dương lịch là bởi cách đón Tết ta quá dềnh dàng, nhiêu khê, kéo theo cả những tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượu chè, mê tín dị đoan, mất vệ sinh an toàn thực phẩm, tai nạn giao thông,… làm ảnh hưởng đến hình ảnh đất nước, giảm sức hấp dẫn, cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập. Có chuyên gia kinh tế còn phân tích và đưa ra con số thiệt hại ước tính khoảng 2% GDP sau kỳ nghỉ Tết 9 ngày. Một vài ý kiến khác cho rằng con số thiệt hại còn cao hơn thế.

Cũng khá nhiều người đồng tình việc gộp Tết Âm lịch vào Tết Dương lịch theo phương án của GS Võ Tòng Xuân đề xuất từ vài năm trước, và viện dẫn Nhật Bản như một thí dụ sinh động về việc bỏ Tết Âm lịch khiến nền kinh tế phát triển thần kỳ. Song, điều này không đủ sức thuyết phục, bởi trên thế giới có bao nhiêu nước ăn Tết theo lịch dương mà vẫn nghèo đấy thôi! Theo Ths Nguyễn Khắc Giang, một nghiên cứu viên trẻ của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), Nhật Bản thực chất chỉ là một trường hợp cá biệt, họ phát triển không phải chỉ bởi đổi mỗi ngày Tết, mà còn vô vàn các yếu tố chung quanh nữa. Vấn đề không phải là thay đổi lịch ăn Tết mà là chuyển đổi nhận thức của người dân trong cách ăn Tết, Ths Nguyễn Khắc Giang nêu quan điểm.

Nếu nhìn ở góc độ kinh tế, những tháng cận Tết luôn là thời điểm vàng để kích cầu, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Tết có thêm ý nghĩa bởi đây là dịp đặc biệt để người sử dụng lao động tri ân với đội ngũ nhân lực của mình, tri ân với cộng đồng…

Ủng hộ việc “cần giữ Tết cổ truyền”, nhiều ý kiến cho rằng, cái gì tồn tại ắt có lý. Và cái lý của Tết ta là cái lý của mùa xuân, của sự khởi đầu theo quy luật đất trời, của đặc trưng điều kiện tự nhiên, thời tiết, văn hóa người Việt. Điều quan trọng là chúng ta, hôm nay, sẽ phải điều chỉnh thế nào cho phù hợp để vừa duy trì được sức hấp dẫn cho Tết cổ truyền, vừa bảo đảm được động lực bền vững cho phát triển kinh tế, xã hội?

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ mới đây, đề cập đến việc đón Tết cổ truyền sao cho lành mạnh, văn minh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị các bộ, ngành và địa phương thực hiện nghiêm Chỉ thị 16-CT/TW của Ban Bí thư và các quy định về tổ chức đón Tết năm 2018. Tất cả các cơ quan, đơn vị phải có kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, tránh tình trạng đầu năm thong thả, cuối năm vội vàng. Sau Tết mọi kế hoạch phải triển khai ngay, tập trung 10 chữ xuyên suốt mà Chính phủ đã đề ra là “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, hiệu quả”.

Nạp “năng lượng” mới

Dù còn nhiều quan điểm trái chiều về việc giữ hay bỏ Tết, song các ý kiến lại cùng gặp nhau ở một điểm, nếu muốn giữ nét văn hóa truyền thống thì cũng cần phải thay đổi, phát huy mặt tích cực, hạn chế những tiêu cực để có những điều chỉnh phù hợp với thời đại.

Chung trăn trở về câu chuyện Tết và vấn đề tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP), ông Vũ Quang Thọ - Viện trưởng Viện Công nhân công đoàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam bày tỏ lo ngại cho tâm lý làm việc uể oải thường xảy ra sau mỗi kỳ nghỉ Tết. Đây vẫn là thói quen cũ của nhiều người lao động và cả công chức, viên chức ở Việt Nam. Một nền đại công nghiệp, một nền kinh tế phát triển không thể tiếp tục duy trì theo thói quen này được. Ở những đất nước phát triển, họ cũng có những ngày nghỉ lễ nhưng sau ngày đấy là bắt tay ngay vào làm việc, ai cũng phải tuân thủ kỷ luật lao động.

Đề xuất giải pháp để khắc phục những hạn chế, thói quen thiếu lành mạnh mỗi dịp Tết đến, xuân về, TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế cho rằng: Chúng ta muốn tạo ra một nền kinh tế phát triển thì năng suất lao động là cái quyết định nhất, mà trong bối cảnh hiện nay năng suất lao động rất thấp mà lại tiêu phí vào lễ hội, vui chơi quá lớn, không tương xứng. “Vì vậy, các cơ quan chức năng cần sớm có những biện pháp tuyên truyền giáo dục, thậm chí là dùng cả những biện pháp hành chính, hoàn thiện cơ chế quản lý để hoạt động đón Tết diễn ra lành mạnh, an vui” - vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Xốc lại công tác quản lý của các cơ quan chức năng đang là đòi hỏi bức thiết. Không nói đâu xa, dịp Tết năm ngoái, mặc dù Ban Bí thư đã ra Chỉ thị số 11-CT/TW, Chính phủ cũng đã ban hành hướng dẫn, quy định việc đón Tết, hơn ai hết những cán bộ, viên chức phải làm gương; ấy thế nhưng, không ít cơ quan, công sở vẫn vi phạm. Đầu năm thay vì tập trung làm việc với khí thế mới, nâng cao năng suất lao động, thì một số cơ quan lại rong xe biển xanh đi lễ chùa, dự hội, bê trễ việc công, gây bức xúc trong dư luận. Phải làm gì để điều đó không lặp lại trong xuân này và những xuân tiếp theo? Câu hỏi đó vẫn còn đang chờ để được giải đáp!

Một mùa xuân mới lại về, chính cách ta ứng xử với Tết Nguyên đán sẽ quyết định giá trị của Tết trong đời sống cộng đồng, và trong mỗi ngôi nhà. Hãy để Tết là nơi khởi đầu cho những điều tốt đẹp, đó âu cũng là lẽ trường tồn!

KHÚC HỒNG THIỆN