Luôn trăn trở điều nhân dân trăn trở

Thứ Bảy, 02/09/2017, 09:34:14
 Font Size:     |        Print
 

Nhân kỷ niệm 72 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, ông Phạm Thế Duyệt, nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã dành cho Báo Nhân Dân cuối tuần cuộc trò chuyện cởi mở. Vẫn tác phong nhanh nhẹn, gần gũi, trí tuệ minh mẫn, ông đưa ra những nhận định xác đáng, phân tích khúc chiết về những bài học lịch sử còn nguyên giá trị cho hôm nay, nhất là về công tác tổ chức - cán bộ và xây dựng chính quyền vững mạnh.

Lịch sử vinh quang và rất đỗi tự hào

- Thưa ông, nhìn lại lịch sử 72 năm qua, chúng ta cần rút ra bài học nào cho hôm nay từ cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám?

- Tôi là người chứng kiến giai đoạn cách mạng đó, vì thế có nhiều điều tôi thấm thía. Ở quê tôi (huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương) vào đầu năm 1945, mỗi ngày tôi chứng kiến hàng chục người chết đói được bó chiếu đưa đi chôn. Ám ảnh, xót xa lắm.

Cứ đến mỗi dịp kỷ niệm này, chúng ta lại càng nghĩ về Bác Hồ, nghĩ đến sự hy sinh cao cả của biết bao thế hệ tiền bối đã làm nên những kỳ tích, để lại một giang sơn, một đất nước Việt Nam độc lập tự do cho hôm nay. Về bài học lịch sử thì trong các Nghị quyết của Đảng đều đã tổng kết, tôi xin không nhắc lại. Với tôi, có lẽ bài học sâu sắc nhất là biết dựa vào dân. Chúng ta phải thấm nhuần lời dạy của Bác: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu/ Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

Thời gian càng lùi xa, các thế hệ hôm nay càng nhận rõ kỳ tích mà dân tộc ta đã đạt được trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Thật sự không thể có một chế độ nào tốt hơn được chế độ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trước đây, và bây giờ là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Phải khẳng định rõ ràng rằng, có Cách mạng Tháng Tám thì đất nước mới có được ngày hôm nay.

Đất nước ta đang bước những bước vững chắc trên con đường đổi mới, mong sao Đảng luôn giữ vững được vai trò lãnh đạo, giữ trọn niềm tin của nhân dân, kiên định đưa đất nước vững bước đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn.

Giai đoạn mới sẽ có thể còn nhiều khó khăn hơn, song chúng ta càng phải đinh ninh lời Bác dặn: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”. Một đảng năm xưa tốt, nhưng chưa chắc đã cứ thế tốt mãi, mà phải luôn luôn tự rèn luyện, phấn đấu. Chúng ta hãy nhớ đến lời Bác dặn trước lúc đi xa về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; chăm lo cho nhân dân lao động; đào tạo thế hệ trẻ; bắt tay, là bạn với bạn bè quốc tế,…

Muốn thế, trách nhiệm trước hết thuộc về Đảng. Để vượt qua mọi khó khăn, đã đến lúc không thể chậm trễ, Đảng phải tự mình vượt lên chính mình.

- “Chớp thời cơ” có thể nói là kinh nghiệm quý báu không chỉ trong kháng chiến. Vậy, bối cảnh hôm nay đòi hỏi chúng ta phải nhận biết đâu là thời cơ, và “chớp thời cơ” để xây dựng bộ máy tổ chức, xây dựng đất nước như thế nào, thưa ông?

- Theo tôi, bài học về “chớp thời cơ” phải xuất phát từ tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, mà Đảng phải đóng vai trò là hạt nhân đoàn kết. Càng ngày chúng ta càng thấy ý nghĩa đúng đắn của mục tiêu “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”. Trước hết, chúng ta phải kiên định mục tiêu này, để làm sao cho kinh tế phát triển, đời sống văn hóa - xã hội của nhân dân được nâng cao. Đừng hài lòng với sự chậm trễ, đừng vui vẻ với cái gọi là thu nhập trung bình, đừng coi đó đã là thành tựu, trong khi người ta đã cách xa mình hàng bao nhiêu lần rồi. Nhưng ta cũng sẽ hơn hẳn họ, nếu làm đúng thì không thể có chế độ nào hơn được chế độ xã hội chủ nghĩa - mục tiêu mà chúng ta đã và đang theo đuổi, xây dựng. Đó phải là một chế độ biết chăm lo cho dân thật sự.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, chúng ta cần tích cực hợp tác quốc tế. Nghị quyết của Đảng đã xác định “kinh tế tư nhân là động lực” cũng là để phát huy tiềm năng, sức mạnh trong dân; nhưng phải đúng với đường lối, chính sách của Đảng. Làm gì cũng phải đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên hết, trước hết.

Về kinh tế, chúng ta cần phải xác định rõ thực lực của mình. Kinh tế có tăng trưởng, nhưng phải xem xét cho kỹ, chỉ số tăng trưởng ấy dựa vào bao nhiêu phần trăm vốn nước ngoài. Lợi nhuận kinh tế cao nhưng phải là nhân dân được hưởng.

Với những thách thức mới của thời đại, chúng ta cần phải chuẩn bị tiềm lực cho mình. Vận dụng linh hoạt kinh nghiệm để thay đổi cách làm cho phù hợp. Thí dụ, trong thời đại ngày nay, nếu ta không có trình độ cao, khoa học - công nghệ phát triển, không có nền giáo dục tiên tiến, không có con người biết chủ động bước vào cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư thì sao có thể mạnh được. Thời cơ hôm nay là phải tạo được thế mạnh để vươn lên, vượt lên.

Một bài học nữa về thời cơ là, làm sao để dân tộc phải đồng tâm nhất trí, Đảng ta phải giữ vững được uy tín. Muốn thế phải đẩy mạnh phê bình, tự phê bình, soi lại mình cho đúng, tìm được đội ngũ cán bộ, lãnh đạo chân chính. Ý Đảng hợp với lòng dân. Phải hiểu cho rõ dân đang nghĩ gì, bốn triệu đảng viên đang nghĩ gì.

Công tác cán bộ - khâu then chốt của then chốt

- Trong mọi hoàn cảnh, công tác xây dựng Đảng, then chốt là công tác cán bộ luôn phải được coi trọng. Xin ông cho biết ý kiến của mình về công tác này hiện nay?

- Như Bác Hồ nói, cán bộ có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, còn cán bộ có tài mà không có đức thì nhất định hỏng, nên việc chọn cán bộ phải đặc biệt chú ý, phải có hướng để lựa chọn, đào tạo, tôi luyện, thường xuyên giám sát những cán bộ đó để kịp thời uốn nắn, sửa chữa và xử lý nghiêm cán bộ vi phạm để răn đe người khác.

Về vấn đề công tác cán bộ chắc hẳn cũng chẳng có ai nói hay hơn được ý của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, rằng đó là khâu then chốt của then chốt. Theo tôi, đề cập công tác cán bộ phải gắn liền với công tác tổ chức. Nếu cán bộ không đủ trí tuệ, không đủ tầm, đủ tâm thì sao có thể đưa đất nước đi lên được.

- Theo ông, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam như thế nào trong quá trình giám sát, phản biện xã hội, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực?

- Để công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng được thật sự hiệu quả thì cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của Mặt trận Tổ quốc, của các đoàn thể... và các tầng lớp nhân dân thì mới tạo thành phong trào, từ đó mới mang lại hiệu quả tốt.

Với kinh nghiệm của mình, trong quá trình công tác, tôi luôn quan tâm công tác thúc đẩy giám sát. Theo tôi, cần phân biệt rõ giữa vai trò phản biện và giám sát của các tổ chức đoàn thể. Cần phải làm từ nhỏ đến lớn, từ thấp lên cao, các tổ chức đoàn thể xã hội cần phát huy vai trò của mình. Đồng chí Phạm Văn Đồng sinh thời có lần nói với tôi rằng, dân người ta biết cả, chỉ có điều cán bộ nếu không chịu hỏi, không chịu lắng nghe, không gần gũi thì không biết mà thôi.

Giám sát thật sự là phải để cho người dân giám sát, để dân biết, dân bàn, dân kiểm tra. Nhưng, dân là ai? Trước hết, là các đảng viên về hưu, là vài triệu đảng viên không giữ chức vụ. Còn dân thường, những người đạp xích-lô, người lái ta-xi… họ cũng đều biết mọi hành động của cán bộ cả. Có khuất tất thì không thể giấu mãi được. Hãy nhớ dân là gốc, dân như nước, và mọi cái xấu - tốt, phải - trái, trắng - đen, họ đều biết đấy.

Cần thiết thực và vì lợi ích chung

- Trong quá trình công tác của mình, ông có thể chia sẻ thêm kinh nghiệm về vấn đề xây dựng chính quyền và bài học dân vận?

- Bài học sâu sắc trong tôi là dựa vào dân, dựa vào cấp dưới dám nói sự thật. Trong đời công tác của mình, tôi bao giờ cũng cảnh giác với hai điều: làm việc không thiết thực và không mang lại điều gì có lợi ích chung cho nhân dân, cho đất nước.

Tôi còn nhớ, năm 1987, khi sắp tổ chức đám cưới cho con trai thì được các đồng chí lãnh đạo giao nhiệm vụ đột xuất, vào Gia Lai - Kon Tum giải quyết vấn đề bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa VIII. Lúc đó tôi đang giữ chức vụ Bí thư Trung ương Đảng, phụ trách công tác dân vận, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Vì nhiệm vụ, tôi đành vắng mặt trong ngày lễ quan trọng của gia đình để vào tận nơi, trực tiếp nghe người dân trình bày, gặp Anh hùng Núp và toàn thể cán bộ, đảng viên đã về hưu của thị xã Pleiku. Khi đã hiểu rõ mọi vấn đề, tôi mới làm việc với Thường vụ Tỉnh ủy để giải quyết. Sau đó, người dân hiểu, tin tưởng và mọi việc được giải quyết nhanh chóng.

Còn khi xử lý vụ việc ở Thái Bình (năm 1997) cũng vậy, vẫn là bài học dựa vào dân. Lúc đó, tôi đang giữ chức vụ Trưởng Ban Dân vận Trung ương. Nhận thấy đây là trách nhiệm của mình nên tôi đã về địa phương đến mấy chục lần để nắm cho sát tình hình, lắng nghe ý kiến nhiều chiều. Sau khi thành lập tổ công tác, tôi cũng xác định, tổ về làm việc chỉ mang tính định hướng, chỉ đạo; còn để giải quyết được triệt để vụ việc là phải nhờ vào cơ sở, dựa vào Đảng bộ tỉnh Thái Bình, nhờ vào cấp dưới dám nói thẳng, và nhất là dựa vào dân. Về Thái Bình ngày ấy, nếu tôi không đến gặp gỡ, trao đổi ý kiến trực tiếp với bà con Công giáo thì làm sao biết họ rất ủng hộ chính quyền. Nếu chỉ nghe lãnh đạo tỉnh báo cáo thì tưởng đâu rằng họ gây khó khăn cho tỉnh.

- Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 89-QĐ/TW và Quy định số 90-QĐ/TW về khung tiêu chuẩn chức danh, định hướng khung tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp và cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý. Theo ông, thực tế phải làm những gì để hai Quy định này phát huy hiệu quả?

- Quy định về tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nếu làm tốt sẽ có kết quả tích cực, vững chắc trong xây dựng Đảng. Tổ chức chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ là yếu tố quyết định vận mệnh của đất nước, quyết định sự sống còn của chế độ và uy tín, lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới.

Những quy định chung như thế là tốt nhưng phải hết sức phát huy dân chủ trong Đảng, trong nhân dân, phát huy vai trò giám sát của cán bộ, đảng viên cấp dưới với cấp trên, phát huy vai trò kiên định chỉ đạo của cấp trên với cấp dưới, phải đồng bộ thì việc đánh giá tiêu chí, quy chế mới có chất lượng thật sự.

Tôi tin tưởng rằng, với quyết tâm hành động, dựa vào những bài học quý giá trong lịch sử, nhất định sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân ta sẽ thành công ở một tầm cao mới.

- Trân trọng cảm ơn ông!

HUY THẮNG - HỒNG THIỆN (Thực hiện)

Chia sẻ