Bình Định nỗ lực gỡ bỏ thẻ vàng EC

Thứ Bảy, 10/11/2018, 18:34:38
 Font Size:     |        Print
 

Ngư dân vẫn còn gặp khó khăn trong việc triển khai các quy định IUU. Ảnh: Ly Kha

Vốn là một trong những địa phương có số vụ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài cao, Bình Định đã, đang áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ và quyết liệt nhằm nâng cao nhận thức của ngư dân về chấp hành các quy định khi đánh bắt trên biển, không đánh cá bất hợp pháp, góp phần gỡ bỏ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC).

Góc nhìn người trong cuộc

Bình Định là địa phương có đội tàu khá lớn, hơn 6.100 chiếc, trong đó có tới 2.923 tàu đánh bắt xa bờ, với tổng số thuyền viên là 44.350 người. Sản lượng thủy sản khai thác được năm 2017 là 223.000 tấn... Theo số liệu thống kê, tính từ năm 2013 đến 2016, trên địa bàn tỉnh Bình Định có 105 tàu, 831 ngư dân bị nước ngoài bắt, xử lý. Đến năm 2017, tình trạng tàu cá, ngư dân của tỉnh bị nước ngoài bắt giữ có giảm so với các năm trước, nhưng vẫn còn xảy ra vụ bắt giữ 21 tàu cá và 175 ngư dân. Riêng từ đầu năm 2018 đến nay, có 10 tàu, 82 ngư dân bị các nước bắt giữ...

Phân tích nguyên nhân vì sao vẫn còn khá nhiều vụ tàu cá, ngư dân Bình Định vi phạm bị bắt giữ, Đại tá Nguyễn Ngọc Anh, Chính ủy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Bình Định cho biết, chủ yếu là do ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân còn hạn chế. Ngoài ra, cơ quan chức năng của địa phương cũng gặp khó khăn trong quản lý, xử lý tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bởi pháp luật liên quan đến quản lý tàu thuyền, ngành nghề đánh bắt thủy sản vẫn chưa được hoàn thiện. Thêm nữa, chế tài xử lý các trường hợp vi phạm chưa đủ sức răn đe.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc tuyên truyền và hỗ trợ ngư dân thực hiện các quy định của IUU, tỉnh Bình Định đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt. Song, theo như Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Trần Châu nhận định, do phần lớn các thuyền trưởng, thuyền viên chủ yếu sinh hoạt và khai thác trên biển nên công tác tiếp cận, tuyên truyền chưa hiệu quả. Hiện cũng chưa có quy định ràng buộc người dân thực hiện theo Luật Thủy sản nên việc xử lý các tàu vi phạm còn gặp nhiều khó khăn.

Ở góc độ của ngư dân, ông Văn Công Việt, phường Hải Cảng, thành phố Quy Nhơn cho rằng: Ngư dân vẫn còn gặp khó khăn trong việc triển khai các quy định IUU, đơn cử như theo quy định, mỗi lần đội tàu của ngư dân cập bờ để lấy tổn (dầu, đá lạnh, thực phẩm…) thì phải chờ đoàn liên ngành đến kiểm tra. Nhiều khi lượng tàu xuất bến quá đông, nhiều tàu đã không chờ được đến khi đủ bạ, đủ tổn. “Theo tôi, các đoàn kiểm tra chỉ cần đến bến, thấy các tàu lấy tổn tại đây và ghi chép thực tế tàu nào xuất bến là được chứ không cần phải lên từng tàu rất mất thời gian mà cũng không cần thiết”, ông Việt đề nghị.

Cần nhanh chóng hoàn thiện khuôn khổ pháp lý

Một năm sau thời điểm EC rút thẻ vàng với Việt Nam trong hoạt động thủy sản, UBND tỉnh Bình Định đã ban hành 13 văn bản, Sở NN&PTNT ban hành 16 văn bản chỉ đạo các biện pháp cấp bách tháo gỡ. Ông Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở NN và PTNT cho biết: Bình Định đã chú trọng nâng cao năng lực quản lý, kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất nhập bến tại các cảng cá, tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển về chống khai thác IUU. Tỉnh cũng đã cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá khai thác thủy sản; chuyển đổi quản lý công suất tàu cá sang quản lý theo chiều dài tàu và xúc tiến thành lập cơ quan kiểm ngư của tỉnh để nâng cao năng lực giám sát hoạt động của tàu cá.

Kết quả, chín tháng đầu năm 2018 đã xử lý 69 tàu cá vi phạm trong khai thác thủy sản, đồng thời thu hồi giấy phép khai thác thủy sản, xóa đăng ký tàu cá và công bố danh sách tàu cá vi phạm lên trang thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; tổ chức kiểm điểm các chủ tàu, thuyền viên vi phạm. Cùng với biện pháp xử phạt, nhà chức trách cũng tổ chức tuyên truyền, phổ biến thông tin chống đánh bắt IUU cho các chủ tàu, thuyền trưởng và hiện 3.600 chủ tàu đã ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chọn Bình Định làm điểm triển khai Luật Thủy sản năm 2017. Liên quan đến thực thi Luật, ông Trần Châu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định khẳng định, hiện nay hầu như cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp huyện, cấp xã ở Bình Định đều nhập cuộc trong công tác chống khai thác IUU dựa trên những văn bản chỉ đạo sâu sát, cụ thể từng phần việc cho từng đơn vị chức năng, từng địa phương. Đa số ngư dân Bình Định đã được nâng cao ý thức về công tác khai báo, tuân thủ nghiêm cẩn các quy định khi đưa sản phẩm vào cảng. Để an toàn cho tàu cá, trước khi xuất bến, ngành chức năng phải kiểm định chất lượng của tàu, đạt độ an toàn mới cho xuất bến. Thực hiện nâng cấp, xây dựng trạm bờ, bảo đảm tiếp nhận thông tin về vị trí của các tàu cá. Xây dựng kế hoạch phối hợp với các cơ quan chức năng tuần tra, kiểm tra, xử lý tàu cá vi phạm quy định IUU...

Từ kinh nghiệm của địa phương, ông Trần Châu cũng kiến nghị, các cơ quan ban, ngành và các địa phương cần nhanh chóng ban hành, hoàn thiện các văn bản pháp luật hướng dẫn thực hiện Luật Thủy sản năm 2017. Đồng thời, cần có quy định đối với các tàu cá đánh bắt xa bờ phải chấp hành nghiêm sự quản lý của các cơ quan chức năng như: phải mở máy định vị 24/24 giờ từ khi xuất bến đến khi về bờ nhập trạm kiểm soát Biên phòng, có chế tài xử lý các thuyền trưởng, chủ phương tiện không chấp hành. Mặt khác cần rà soát, sắp xếp lại tổ chức quản lý của Chi cục Thủy sản, Ban quản lý các cảng cá bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới. Tổ chức kiểm tra, rà soát tàu cá ra, vào cảng; thu, nhận nhật ký khai thác, báo cáo khai thác thủy sản và xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác...

Hùng Tuệ