Thích ứng với già hóa dân số

Thứ Ba, 10/10/2017, 04:08:34
 Font Size:     |        Print

Già hóa dân số là thành tựu mà mỗi quốc gia đạt được khi thực hiện thành công các chương trình kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe, phát triển kinh tế - xã hội... làm cho mức sinh giảm và tuổi thọ ngày càng tăng. Thế kỷ 21 là thế kỷ già hóa dân số thế giới, khi cứ một giây có hai người bước vào tuổi 60.

Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và đến nay, cả nước có khoảng 10,1 triệu người cao tuổi (NCT) chiếm 11% số dân. Ðáng chú ý, với tốc độ già hóa dân số rất nhanh, Việt Nam chỉ mất khoảng 22 năm để chuyển từ giai đoạn già hóa dân số sang dân số già (số người từ 60 trở lên chiếm 20% số dân), trong khi đó, nhiều nước mất từ 50 đến 70 năm thậm chí cả trăm năm.

Bên cạnh những cơ hội thì già hóa dân số cũng tạo ra những thách thức rất lớn về tăng trưởng kinh tế, đầu tư, tích lũy, lao động việc làm... và đòi hỏi hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe cần có sự điều chỉnh phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống của NCT.

Quá trình già hóa dân số là điều tất yếu không thể "cưỡng" lại, cho nên cần xây dựng và triển khai các chương trình, kế hoạch thích ứng với già hóa dân số, thích ứng với việc số NCT trong xã hội ngày càng tăng cao.

Các chuyên gia dân số đều cho rằng, từ những bài học của nhiều nước đã có quá trình già hóa dân số thì thích ứng với quá trình này là thực hiện chiến lược "già hóa chủ động". Hiểu một cách đơn giản "già hóa chủ động" là chủ động chuẩn bị cho giai đoạn này trên ba trụ cột chính sách để giải quyết các vấn đề kinh tế, sức khỏe và sự tham gia các hoạt động xã hội của NCT, mà thực chất là thực hiện chăm sóc và phát huy vai trò của NCT. Chủ động bằng cách khai thác tốt nhất "cơ cấu dân số vàng" tạo nền tảng kinh tế ngày càng vững mạnh. Chủ động bằng cách thiết lập được hệ thống an sinh xã hội rộng khắp, công bằng dựa trên sự đóng góp của người dân khi đang làm việc và được hưởng lương hưu đủ sống khi họ về già.

Hiện nay, bình quân tuổi thọ của người dân Việt Nam đã đạt hơn 73 tuổi nhưng tuổi khỏe mạnh mới đạt khoảng 64 tuổi, như vậy mỗi người trung bình sẽ có khoảng 10 năm sống không khỏe. Việc xây dựng một hệ thống y tế phù hợp, có các chương trình chăm sóc sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật cho NCT là một đòi hỏi cấp bách. Chăm sóc y tế tốt có thể giúp làm chậm lại quá trình lão hóa ở NCT. Quá trình lão hóa ở mỗi người là khác nhau, do vậy, các chiến lược giúp làm chậm lại quá trình lão hóa ở NCT là một chiến lược tổng thể, tích hợp cả về hệ thống chăm sóc y tế lẫn môi trường lành mạnh. Ngoài việc thành lập lão khoa ở các bệnh viện, cần mở rộng chăm sóc sức khỏe ban đầu, các cơ sở chăm sóc NCT. Ði liền với đó, cần có một chương trình quản lý bệnh mãn tính ở NCT để góp phần giúp họ có chất lượng sống và khỏe mạnh.

Ngoài điều trị và chăm sóc y tế cũng cần xây dựng một mạng lưới hỗ trợ NCT toàn diện, lấy NCT làm trung tâm chung quanh là người thân, gia đình, hàng xóm rồi nhóm sinh hoạt cộng đồng, câu lạc bộ người già, hội tình nguyện... để giúp NCT sống bao bọc trong niềm kính trọng, yêu thương của gia đình, xã hội. Với phong tục tập quán, văn hóa của Việt Nam thì việc chăm sóc sức khỏe cho NCT dựa vào cộng đồng là phù hợp, vừa chăm sóc hiệu quả hơn vừa phát huy những giá trị của NCT. Bên cạnh đó, có chính sách phát huy vai trò của NCT trong xã hội là một trong những phương pháp chăm sóc hiệu quả nhất. Người Việt Nam có truyền thống đạo lý "kính lão trọng thọ", bởi người già chính là biểu tượng của trí tuệ được tích lũy qua nhiều năm. Những kỹ năng sống cũng như kiến thức, kỹ năng kinh nghiệm trong công việc của họ vẫn là tài sản giá trị đối với xã hội.

TRUNG HIẾU

Chia sẻ