Chậm cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước

Thứ Tư, 11/10/2017, 01:48:12
 Font Size:     |        Print
Năm ngân sách 2017, nhằm cân đối cho nhu cầu vốn đầu tư trung hạn nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2016-2020, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết giao Chính phủ tìm nguồn thu 250 nghìn tỷ đồng đáp ứng cho NSNN từ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước, riêng năm 2017 là 60 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và thoái vốn nhà nước đang rất chậm cả về tiến độ và quy mô. Nếu không thật sự nỗ lực vượt bậc thì trong những tháng còn lại của năm, nhiệm vụ nêu trên rất khó hoàn thành.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong tháng 9, cả nước chỉ có một DN được phê duyệt phương án cổ phần hóa và tính lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 9, con số này là 34 DN. Tình hình thoái vốn nhà nước tại DN cũng không mấy khả quan, khi trong tháng 9 chỉ thoái được 125 tỷ đồng, thu về 195 tỷ đồng, chủ yếu là vốn thoái tại bảy DN của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC). Lũy kế chín tháng, cả nước chỉ thoái được 3.838 tỷ đồng, thu về 15.998 tỷ đồng, vẫn chủ yếu thoái vốn ở SCIC. Điều đó có nghĩa, hàng chục nghìn tỷ đồng vốn nhà nước đang còn nằm trong các DN chưa xong cổ phần hóa, mới chỉ “điểm danh” chứ chưa thật sự chạy vào két ngân sách.

Không chỉ trì trệ trong cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước mà ngay cả các DN đã cổ phần hóa xong cũng vẫn lình xình không đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán theo quy định. Đến hết tháng 7, vẫn còn 730 DN đã cổ phần hóa nhưng chưa đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán, buộc Bộ Tài chính phải báo cáo Chính phủ. Song, tới giữa tháng 8, số DN này tiếp tục tăng lên 747 DN, cho thấy tình hình chẳng những không được khắc phục mà còn tăng thêm về số lượng DN chậm thực hiện quy định của Nhà nước về cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước và đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Nhận định về nguyên nhân của tình trạng nêu trên, Bộ Tài chính chỉ rõ, ngoài các lý do khách quan, lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương và DNNN vẫn còn tư tưởng e ngại, chưa quyết liệt, sợ trách nhiệm trong triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn. Có thể thấy, đối tượng cổ phần hóa, thoái vốn trong giai đoạn này chủ yếu là các DN có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng, kinh doanh đa ngành nghề, tài chính phức tạp, cần sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn, có tiềm lực tài chính và năng lực quản trị, đầu tư tốt, vì thế cần nhiều thời gian chuẩn bị, xử lý, kiểm toán nhà nước trước khi công bố giá trị DN. Tuy nhiên, nếu các bộ, ngành, địa phương và lãnh đạo DN quyết liệt hơn, thì tiến độ đã không chậm đến thế. Việc bàn giao các DN đã cổ phần hóa về SCIC còn chậm (hiện có 46 DN các bộ, ngành, địa phương đã thống nhất chuyển giao nhưng chưa chuyển giao và 176 DN chưa thống nhất chuyển giao về SCIC) cũng cho thấy động thái thiếu kiên quyết của các chủ thể liên quan trong tiến trình này.

Trong các giải pháp thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước và đăng ký giao dịch, niêm yết công khai trên thị trường chứng khoán, quan trọng nhất vẫn là sự quyết liệt chỉ đạo, tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương và DN. Bên cạnh đó, cần nhanh chóng hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách phục vụ quá trình cơ cấu lại DNNN, trong đó sớm xóa bỏ chức năng đại diện chủ sở hữu của các bộ, ngành, địa phương đối với vốn, tài sản nhà nước tại các DN. Đồng thời, phê bình đích danh các bộ, ngành và DNNN không thực hiện báo cáo theo quy định; có cơ chế, chế tài để các tổ chức, cá nhân thực hiện hiệu quả các quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ được phân công, phân cấp... trong công tác cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. Chỉ có như vậy, mới có điều kiện tốt nhất hoàn thành nhiệm vụ cân đối nguồn NSNN cho đầu tư trung hạn, cũng như hoàn thành mục tiêu mà tiến trình cổ phần hóa DNNN đã đề ra.

SÔNG TRÀ

Chia sẻ

TIN BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC