Vẫn vẹn nguyên ký ức về Bác Hồ

Chủ Nhật, 19/05/2019, 02:52:28

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt và xây dựng đất nước, chúng ta đã nhận được sự giúp đỡ chí tình của các cán bộ, chuyên gia Liên Xô (trước đây). Cũng trong thời gian công tác tại Việt Nam, nhiều người trong số họ đã được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau hơn nửa thế kỷ, những tình cảm cũng như ký ức về Bác vẫn nguyên vẹn trong tâm trí những người bạn ở nước Nga.

Vẫn vẹn nguyên ký ức về Bác Hồ

Ông Gla-du-nốp xúc động nhớ lại những kỷ niệm về Bác Hồ.

Ông E.Gla-du-nốp, 88 tuổi, Chủ tịch danh dự Hội Hữu nghị Nga - Việt, vẫn nhớ rõ kỷ niệm về những lần gặp Bác Hồ. Từng công tác tại Việt Nam với cương vị Tham tán Công sứ Đại sứ quán Liên Xô đầu những năm 1960, ông Gla-du-nốp có nhiều cơ hội được gặp và trò chuyện với Bác. Câu chuyện với phóng viên Báo Nhân Dân vì thế liên tục bị ngắt quãng, bởi mỗi lần nhắc tới Bác, ông lại nghẹn ngào.

Lần đầu ông Gla-du-nốp được gặp Bác Hồ là dịp kỷ niệm Quốc khánh nước ta, ngày 2-9-1962, khi ông cùng các cán bộ Đại sứ quán Liên Xô tới dự tiệc chiêu đãi tại Phủ Chủ tịch ở Hà Nội. Ông đã ngỡ ngàng trước khả năng nói tiếng nước ngoài của Người, khi nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu chào mừng các đại biểu bằng tiếng Việt, tiếng Trung, tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Nga. Gần cuối buổi chiêu đãi, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới gần chỗ ông. Khi thấy ông nói được tiếng Việt, Bác lại gần và bày tỏ tình cảm thân tình như người thân gặp lại. Khoảnh khắc đó khiến ông xúc động và nhớ mãi. Sau lần gặp đầu tiên, ông Gla-du-nốp đã được cử làm phiên dịch cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ đó, ông có nhiều dịp tới làm việc tại Phủ Chủ tịch và được tiếp xúc với Bác.

Trong lúc trò chuyện, ông mở cho chúng tôi xem cuốn an-bum lưu giữ nhiều bản sao ảnh chụp với Bác. Bản gốc của những bức ảnh này, cùng nhiều hiện vật khác về Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Ông cho biết, cứ mỗi dịp tháng 5 về, ông và nhiều bạn bè lại cùng nhau đến đặt hoa bên Tượng đài Bác tại Quảng trường Hồ Chí Minh ở Mát-xcơ-va.

Cũng là một chuyên gia Liên Xô sang giúp Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông N.Cô-le-xních, cựu sĩ quan tên lửa và hiện là Chủ tịch Hội cựu chuyên gia quân sự Nga từng chiến đấu tại Việt Nam, đã trực tiếp chiến đấu và giúp bộ đội Việt Nam làm chủ các vũ khí, khí tài hiện đại. Ông đã tham gia và góp phần vào chiến công trong trận đầu ra quân, bắn hạ bốn máy bay Mỹ chỉ với ba tên lửa vào ngày 21-8-1965, tại Ninh Bình. Ông Cô-le-xních nhớ lại, chỉ vài ngày sau trận chiến đó, ngày 26-8, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp đến trận địa thăm hỏi, cảm ơn các chuyên gia. Trong bộ quần áo bà ba mầu nâu giản dị, chân đi dép cao-su, Bác đến cùng đại diện Bộ Tư lệnh Phòng không, một số phóng viên và cán bộ bảo vệ. Bác chăm chú dõi theo các thao tác và tính toán kỹ thuật của chiến sĩ tên lửa phòng không. Bác nồng nhiệt chúc mừng tiểu đoàn với chiến thắng đầu tiên và cảm ơn về sự giúp đỡ mà các bạn Nga dành cho Việt Nam. Khi tạm biệt, Bác bắt tay từng chuyên gia quân sự Liên Xô và nói bằng tiếng Nga: Cảm ơn các bạn đã hỗ trợ hiệu quả. Chúc các bạn mạnh khỏe và giành được nhiều chiến công mới!

Cựu sĩ quan tên lửa Nga vẫn giữ nguyên ấn tượng về sự bình dị, thân thiện và ân cần của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông nhớ mãi và khắc ghi hình ảnh Bác Hồ đặt nhiều câu hỏi với các chuyên gia quân sự Liên Xô và chăm chú lắng nghe câu trả lời. Mang theo ấn tượng tốt đẹp về Bác Hồ, về tình cảm mà quân dân Việt Nam dành cho các chuyên gia quân sự Nga trở về nước, ông Cô-le-xních tiếp tục tích cực tham gia các phong trào đoàn kết, hữu nghị với Việt Nam. Năm 2013, ông vinh dự được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị vì đã có nhiều đóng góp, củng cố và phát triển tình hữu nghị, hợp tác chiến đấu giữa quân đội hai nước Việt Nam và Liên bang Nga.

Với chuyên gia Việt Nam học Cô-bê-lép Va-xi-li-ê-vích, sau những lần được gặp Bác Hồ, ông luôn lưu giữ trong tâm trí hình ảnh về một lãnh tụ bình dị, nhân hậu. Lần đầu gặp Bác vào năm 1959, ông mới 21 tuổi, là sinh viên Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tại một buổi lao động, trồng cây tại hồ Bảy Mẫu (hiện nay thuộc Công viên Thống Nhất Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đến, thăm hỏi và cùng trồng cây, cùng lao động với sinh viên, học sinh Thủ đô. Năm 1961, trở về Nga và học tại Đại học Tổng hợp Lô-mô-nô-xốp, ông Va-xi-li-ê-vích vinh dự được cử làm phiên dịch cho Đoàn đại biểu Việt Nam, do Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu sang dự Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô. Ông cho biết, Bác Hồ nói tiếng Nga rất truyền cảm. Cuối bài phát biểu, Bác bất ngờ chuyển sang nói bằng tiếng Nga và ông Va-xi-li-ê-vích dịch từ tiếng Nga sang tiếng Việt. Trong giai đoạn 1964 - 1967, khi làm phóng viên thường trú của hãng thông tấn TASS tại Việt Nam, ông cũng may mắn có nhiều dịp được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh... Với ấn tượng rất sâu đậm về những lần gặp Bác, ông đã viết cuốn sách “Người Nga hồi tưởng về Hồ Chí Minh”, nhân kỷ niệm 90 năm Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh lần đầu đến Mát-xcơ-va.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những người cựu chuyên gia Liên Xô ngày đó nay tuổi đã cao, sức cũng mòn dần, nhưng trong cảm nhận của chúng tôi, tình cảm của họ, của bạn bè Nga luôn nguyên vẹn và sâu đậm về một lãnh tụ vĩ đại mà bình dị, gần gũi, về một Việt Nam anh dũng, kiên cường.

NAM ĐÔNG và QUẾ ANH. Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga