Giúp xuất khẩu lâm sản ổn định và bền vững

Thứ Sáu, 17/05/2019, 03:30:44

Hiệp định Đối tác tự nguyện về thực thi Luật Lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa Việt Nam và Liên hiệp châu Âu (EU) chính thức có hiệu lực từ ngày 1-6-2019. Đây là dấu mốc quan trọng trong việc hợp tác giữa Việt Nam và EU để giải quyết tình trạng khai thác và buôn bán lâm sản bất hợp pháp.

Để thực hiện hiệp định này, Việt Nam đang tiến hành xây dựng và vận hành hệ thống bảo đảm gỗ và lâm sản hợp pháp Việt Nam (VNTLAS); hoàn thiện chính sách pháp luật, thúc đẩy hoạt động quản lý về nguồn gốc hợp pháp của lâm sản trong sản xuất, kinh doanh; nghiêm cấm việc nhập khẩu, xuất khẩu, khai thác, chế biến và thương mại lâm sản bất hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam và quốc tế. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật phù hợp các cam kết, trong đó có việc xây dựng nghị định quy định hệ thống VNTLAS. Theo kế hoạch, nghị định này sẽ được trình Chính phủ ban hành vào cuối năm 2019.

Quản lý rừng bền vững tại Việt Nam đã được Chính phủ quan tâm chỉ đạo thực hiện từ nhiều năm qua, thể hiện tại Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2007. Chiến lược xác định mục tiêu đến năm 2020 phải thiết lập, quản lý, bảo vệ, phát triển và sử dụng bền vững 16,2 triệu ha đất quy hoạch cho lâm nghiệp và có ít nhất 30% diện tích rừng sản xuất (tương ứng khoảng hai triệu ha rừng) phải được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Ngành công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản xuất khẩu của Việt Nam cũng đã có sự phát triển mạnh mẽ, thị trường tiêu thụ được mở rộng ra hơn 120 quốc gia, kim ngạch xuất khẩu gỗ và lâm sản liên tục tăng nhanh. Năm 2018, giá trị xuất khẩu lâm sản đạt 9,382 tỷ USD, vượt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 7,8 tỷ USD của Chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2006 - 2020.

Dù vậy, ngành chế biến và xuất khẩu lâm sản nước ta cũng đang đứng trước những thách thức lớn. Nhiều thị trường nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đặt ra yêu cầu rất cao về kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu và các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý rừng bền vững. Điều này đòi hỏi các nhà sản xuất, xuất khẩu gỗ của Việt Nam phải bảo đảm sử dụng nguồn nguyên liệu hợp pháp, có chứng chỉ quản lý rừng bền vững mới có thể xuất khẩu gỗ sang các thị trường lớn.

Thực tế đến nay, cả nước mới có khoảng 237 nghìn ha rừng đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững tại 23 tỉnh trên cả nước. Con số này còn khá khiêm tốn so với mục tiêu đề ra. Chính vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước cần khẩn trương hoàn thiện chính sách, mô hình quản lý phù hợp để vận hành hiệu quả hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia, quản lý rừng bền vững cho toàn bộ diện tích rừng hiện có, từng bước bảo đảm và nâng cao giá trị về kinh tế, xã hội và môi trường của rừng. Đồng thời, cần có sự phối hợp, hợp tác chặt chẽ của các cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế, nhất là các chủ rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ và lâm sản vận hành hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia, tạo uy tín trên trường quốc tế, góp phần để ngành lâm nghiệp xuất khẩu ổn định và phát triển bền vững.

Dũng Minh