Thúc đẩy giải ngân vốn FDI

Thứ Bảy, 12/01/2019, 05:02:34

Năm 2018, dù thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam giảm nhẹ, chỉ bằng 98,8% so với năm 2017 nhưng đáng mừng là vốn giải ngân lại tăng tới 9,1%, đạt 19,1 tỷ USD, cao nhất trong cả quá trình 30 năm thu hút vốn FDI. Ðây cũng là năm thứ sáu liên tiếp, giải ngân vốn FDI năm sau phá vỡ kỷ lục của năm trước, rút ngắn khoảng cách giữa vốn đăng ký với vốn thực hiện. Và tính riêng 5 năm gần đây, tổng vốn FDI thực hiện đã cao gấp rưỡi giai đoạn 25 năm trước.

Giải ngân vốn FDI thiết lập kỷ lục mới trong bối cảnh dòng vốn đăng ký lần đầu giảm nhẹ kể từ năm 2015 cho thấy đã có sự chuyển hướng thu hút FDI từ số lượng sang chất lượng, hướng đến chọn lọc hơn và tập trung thu hút những nhà đầu tư có chiến lược đầu tư dài hạn tại Việt Nam. Ðáng lưu ý, nhiều nhà đầu tư nước ngoài động thổ dự án ngay sau khi có chứng nhận đăng ký đầu tư.

Ðơn cử trường hợp nhà đầu tư Hàn Quốc đồng loạt khởi công xây dựng sáu nhà máy hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ công nghiệp tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) ngày 22-8-2018, chỉ sau chưa đầy ba tuần được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư. Ðiều này cho thấy những tín hiệu đáng mừng về môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam.

FDI là nguồn vốn bổ sung hết sức quan trọng cho đầu tư phát triển tại Việt Nam, góp phần làm thay đổi bộ mặt kinh tế, tạo ra tăng trưởng, việc làm, thu nhập cho người lao động. Là điểm sáng của khu vực và trên thế giới về thu hút FDI, nhưng, Việt Nam cần giải bài toán thúc đẩy giải ngân số vốn FDI đã cam kết. Bởi chất lượng và hiệu quả của dòng vốn FDI không thể hiện ở con số tổng vốn đăng ký mà phải là con số giải ngân, tức dòng tiền thực đã chảy vào Việt Nam. Ðiều đó mới đánh giá đúng thực chất hiệu quả của hoạt động đầu tư nước ngoài, đồng thời, thể hiện niềm tin của các nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân trung bình của Việt Nam mới chỉ đạt khoảng hơn 40% tổng vốn đăng ký. Việc giải ngân chậm có những nguyên nhân khách quan do tác động từ bên ngoài, nhưng cũng có những nguyên nhân từ nội tại nền kinh tế, trong đó có vấn đề về năng lực tiếp nhận dự án của các địa phương, thủ tục hành chính...

Để tiếp tục nâng cao chất lượng dòng vốn FDI, Việt Nam đang xây dựng chiến lược thu hút FDI trong thời kỳ mới. Theo đó, không chạy theo số lượng, có giải pháp tập trung thu hút các dự án công nghệ cao, thu hút các nhà đầu tư hàng đầu thế giới đang nắm giữ công nghệ nguồn, có năng lực quản trị hiện đại, năng lực cạnh tranh cao đầu tư vào Việt Nam, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước... Từ thực tiễn 30 năm thu hút FDI, các chuyên gia kinh tế khuyến cáo, cần bổ sung các quy định về giám sát thực hiện dự án FDI nhằm rút ngắn khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn giải ngân. Thí dụ như bổ sung các tiêu chí và yêu cầu cụ thể đối với việc xem xét năng lực, kinh nghiệm, khả năng tài chính của nhà đầu tư để bảo đảm tính minh bạch và thu hút được các dự án hoạt động hiệu quả. Ðồng thời, quy định về thời hạn góp vốn thực hiện dự án để các nhà đầu tư đều thực hiện giải ngân theo đăng ký...

TÔ HÀ