Vẫn cảnh mưa là ngập ở TP Hồ Chí Minh

BÀI & ẢNH: HÀ NGUYỄN, CHÍ KIÊN

Thứ hai, 14/05/2018 - 11:41 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hầm chui Bình Triệu ngập chìm trong nước sau cơn mưa.

Ở TP Hồ Chí Minh, chuyện mưa là ngập không còn xa lạ. Nhưng năm nay, mới chỉ một vài cơn mưa đầu mùa người dân lại được chứng kiến thêm cảnh ngập ở công trình hầm chui được coi là “lối thoát” giao thông của thành phố. Chỉ sau một cơn mưa, hai đường hầm chui cầu Khánh Hội (quận 1), cầu Bình Triệu hay đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh) đã ngập sâu trong nước khiến người dân ngao ngán.

Chưa mưa đã ngập

Theo ghi nhận, đến hơn 7 giờ sáng ngày 2-5, mực nước trong hầm chui cầu Bình Triệu vẫn ngập 30 cm dù cơn mưa đã ngừng nhiều giờ trước đó. Hệ quả, hàng loạt xe gắn máy khi đi qua điểm ngập trong hầm bị chết máy, người dân phải vất vả dắt bộ lên dốc hầm. Điều đáng nói, hầm chui này mới đưa vào sử dụng ngày 20-4 nhưng chỉ với một trận mưa đã ngập. Nhiều người dân lo ngại thời gian tới mưa nhiều sẽ tiếp tục tái diễn tình cảnh này.

Cùng ngày, đường hầm chui cầu Khánh Hội cũng ngập nặng sau cơn mưa. Thời điểm ngập sâu nhất là lúc rạng sáng với mực nước dâng cao hơn 50 cm. Tình trạng trên khiến việc tham gia giao thông của người dân từ đường Võ Văn Kiệt qua đường hầm để tới đường Tôn Đức Thắng gần như gián đoạn. Thậm chí, một chiếc xe buýt chở hàng chục hành khách đã bị chết máy khi lưu thông qua đây. Sau đó, mọi người phải xuống xe, lội bộ ra ngoài. Đơn vị quản lý đường hầm cùng Công ty Thoát nước đô thị thành phố đã phải phong tỏa đầu hầm và đưa phương tiện đến hút nước ngập ra ngoài. Các phương tiện tham gia giao thông phải di chuyển lộ trình khác.

Theo thông tin từ Khu Quản lý giao thông đô thị số 2 (chủ đầu tư dự án), đường chui cầu Bình Triệu có bố trí hầm thu nước và máy bơm để thoát nước mưa. Máy bơm được vận hành bằng hai nguồn điện: nguồn điện lưới hạ thế và nguồn máy phát dự phòng. Do nguồn điện lưới hạ thế đang phối hợp với Điện lực Gia Định để đấu nối nên tạm thời máy bơm phải sử dụng nguồn lưới hạ thế tạm để thay thế. Thế nhưng, do nguồn lưới hạ thế gặp sự cố, máy bơm không hoạt động gây ngập. Để bảo đảm thoát nước cho đường hầm chui, đơn vị thi công đã đấu song song máy phát dự phòng, đồng thời sẽ thực hiện hoàn thành đấu điện vào nguồn lưới điện chính thức.

Về sự cố ngập đường hầm cầu Khánh Hội, ông Lê Minh Triết, Giám đốc Trung tâm Quản lý đường hầm sông Sài Gòn cho hay, tủ điện cấp nguồn để vận hành máy bơm bị phá hoại khiến máy bơm tự động không hoạt động được. Thời gian tới, đơn vị sẽ bổ sung rào chắn để bảo vệ hệ thống điện và máy bơm. “Chúng tôi đã đề nghị Công an quận 1 tăng cường phối hợp rà soát, bảo đảm an ninh để tránh xảy ra trường hợp tương tự”, ông Triết cho biết.

Một trong những “rốn ngập” nhiều năm qua của TP Hồ Chí Minh là đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh). Chính quyền TP Hồ Chí Minh thuê hẳn một công ty tư nhân là Công ty Tập đoàn công nghiệp Quang Trung vận hành hệ thống máy bơm công suất lớn để chống ngập cho tuyến đường này. Tuy nhiên, sau nhiều lần vận hành thì “ngập vẫn hoàn ngập”. Cụ thể, chiều 7-5, trận mưa lớn kéo dài hơn một giờ đã gây ngập nặng trên đường Nguyễn Hữu Cảnh. Theo ghi nhận, cả tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh ngập như sông, với độ sâu từ 30 đến 50 cm, khiến hàng loạt phương tiện chết máy, giao thông qua lại bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều đáng nói, tuyến đường này có lắp đặt hệ thống “siêu máy bơm” công suất từ 27.000 đến 96.000 m3/giờ giúp cho việc thoát nước, nhưng khi mưa rút xuống thì hệ thống này gần như tê liệt.

Liên quan trận ngập này, ông Nguyễn Tăng Cường, Giám đốc Công ty Tập đoàn công nghiệp Quang Trung (chủ đầu tư) cho biết, ngay khi trận mưa lớn diễn ra, nhân viên công ty đã nhấn nút vận hành máy bơm hút nước chống ngập đường Nguyễn Hữu Cảnh. Nhưng mưa lớn khiến nước từ các hướng cuốn theo rác thải dồn về đã bít miệng cống khiến việc bơm nước gặp khó khăn. “Cơn mưa quá lớn, không thể giải quyết ngập ngay được. Mưa ngớt thì máy bơm hút hết nước trong vòng 30 phút. Đồng nghĩa, máy bơm đã chống ngập thành công theo hợp đồng công ty ký với UBND thành phố và phù hợp quy định của Bộ Xây dựng”, ông Cường quả quyết. Cũng theo lý giải của ông Cường, trong tiêu chuẩn ký kết, đánh giá thời gian khi cơn mưa tạnh và tuyến đường ngập kéo dài không quá 30 phút và trên mặt đường nước đọng lại không cao hơn 10 cm, thì đó không gọi là ngập.

Người dân ngao ngán trước cảnh vừa mưa đã ngập ở các hầm chui.

Giải pháp chưa hiệu quả

Với cách lý giải nêu trên, Tiến sĩ Phạm Sanh, chuyên gia quy hoạch hạ tầng giao thông đô thị, cho rằng thiếu hợp lý, bởi đây không phải là lần đầu tiên hệ thống máy bơm này hoạt động thiếu hiệu quả. Đơn cử, vào tháng 10-2017, một trận mưa lớn đã khiến tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh bị ngập nước dù “siêu máy bơm” hoạt động. Sau đó, chủ đầu tư cũng giải thích do rác bịt miệng cống nên hệ thống máy bơm hoạt động không như kỳ vọng. Từ đây, Tiến sĩ Sanh cho rằng, trước khi chủ đầu tư ký cam kết với UBND thành phố Hồ Chí Minh về việc giải quyết hết ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh thì đã phải chủ động tính toán các giải pháp trong mọi tình huống ngập, chứ không thể nói như trên được.

Để chống ngập cho đường Nguyễn Hữu Cảnh, theo Tiến sĩ Phạm Sanh, không chỉ vận hành “siêu máy bơm” chống ngập mà còn phải đầu tư nâng cấp đồng bộ hệ thống thoát nước trên tuyến đường này, như: mở rộng hệ thống cống với khẩu độ lớn để bảo đảm thoát nước khi có các trận mưa với cường độ lớn; thường xuyên kiểm tra, dọn dẹp sạch sẽ rác tại các miệng cống để bảo đảm tiêu thoát nước… Ngoài ra, các đơn vị liên quan như: Trung tâm Chống ngập nước, Công ty Thoát nước đô thị, Công ty Môi trường đô thị thành phố… cùng chung tay có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, thì khi đó mới mong giảm ngập cho “rốn ngập” này.

Về hệ thống đường hầm chui, theo kỹ sư Hà Ngọc Trường, Phó Chủ tịch Hội Cầu - Đường - Cảng TP Hồ Chí Minh, sự cố ngập tại các đường hầm chui do đơn vị quản lý chưa chủ động đưa ra biện pháp đề phòng. Theo nguyên tắc, khi thiết kế các đường hầm chui đều phải có hệ thống máy bơm và hầm thu nước. Hệ thống này sẽ tự động vận hành khi có mưa lớn chảy vào đường hầm gây ngập nước. Hệ thống này phụ thuộc vào nguồn điện, nên nếu nguồn cấp không ổn định hệ thống sẽ không vận hành. Vì vậy, ông Trường cho rằng, các đơn vị quản lý cần tăng cường công tác bảo đảm các thiết bị vận hành trơn tru và chủ động các phương án dự phòng nếu phát sinh sự cố.

PGS, TS Nguyễn Bá Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh cho rằng, sự cố trên dễ khắc phục và không đáng lo, bởi lỗi từ hệ thống vận hành máy bơm nước và nguồn điện. Tuy nhiên, khi thiết kế các hầm chui qua sông hay hầm trong đường đô thị cần phải tính toán việc tiêu thoát nước mưa tràn xuống từ hai cửa hầm bằng hệ thống máy bơm tự động. Nước không thể thấm hoặc rò rỉ qua hầm vì vỏ hầm được thiết kế bền vững, có thể chịu được áp lực nước từ bên ngoài. Mặt khác, đơn vị quản lý đường hầm cần phải có các giải pháp thoát nước tốt và chủ động trong mọi tình huống để bảo đảm hầm luôn khô ráo, không ảnh hưởng đến tình hình giao thông chung. Đồng thời, hệ thống bơm thường có công suất lớn để hút nước ra ngoài hầm vào bể thu, vì thế cần phải có nguồn điện riêng và dự phòng.

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, khi thiết kế các hầm chui qua sông hay hầm đô thị thì phải tính toán việc tiêu thoát nước mưa tràn xuống từ hai cửa hầm bằng hệ thống máy bơm tự động. Hầm bị ngập thường do máy bơm hoặc nguồn điện hỏng và chỉ ngập thời gian ngắn, sẽ không ảnh hưởng đến kết cấu cũng như tuổi thọ của hầm. Thế nhưng, không thể làm gờ cửa hầm để ngăn nước khi có mưa, vì gờ chắn sẽ ảnh hưởng đến lưu thông. Các đơn vị quản lý phải có giải pháp thoát nước trong hầm ra ngoài sao cho hiệu quả.