Khi người dân vào cuộc

BÍCH NGỌC

Thứ năm, 11/01/2018 - 09:27 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các mặt hàng thực phẩm bày bán phải bảo đảm vệ sinh, an toàn. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Tết Nguyên đán đang đến gần, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) lại càng được quan tâm, chú ý. Một năm qua với nhiều nỗ lực, đặc biệt sự thay đổi nhận thức của người dân, việc kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) trên địa bàn Hà Nội đã có dấu ấn đáng ghi nhận. Điển hình nhất là nhiều mô hình hay về quản lý ATTP được triển khai và nhân rộng.

Hơn 80% số cơ sở đạt tiêu chí

Chị Nguyễn Lan Anh, làm việc trên phố Núi Trúc (quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết : “Trước đây, chỉ bằng quan sát đã thấy nhiều quán ăn rất mất vệ sinh, như sàn nhà bẩn thỉu, khách ăn vứt rác bừa bãi, nhân viên dùng tay trần bốc thức ăn vào bát cho khách... Nhưng nay, các cửa hàng ăn đã sạch sẽ hơn rất nhiều. Đặc biệt, nhiều quán ăn đã có Giấy chứng nhận đạt tiêu chí ATVSTP nên khách cảm thấy yên tâm hơn”.

Phố Núi Trúc là một trong 30 tuyến phố đầu tiên của Hà Nội thí điểm quản lý, kiểm soát ATTP đối với kinh doanh dịch vụ ăn uống (DVAU), thức ăn đường phố (TAĐP). Đến nay, thành phố đã nhân rộng ra 30 tuyến phố văn minh và 198 phường, xã, thị trấn.

Theo thống kê, toàn thành phố có 26.609 cơ sở kinh doanh DVAU (phần lớn là cửa hàng ăn uống, quầy hàng kinh doanh thức ăn chín), 5.218 cơ sở TAĐP. Hằng năm, các đoàn kiểm tra giám sát trung bình 110.000 lượt cơ sở DVAU, TAĐP, số cơ sở đạt tiêu chí hơn 80%. Các tiêu chí ATTP DVAU tại các xã, phường, thị trấn từng bước được cải thiện (tăng từ 78,9% năm 2013 lên hơn 85%). “Có thể khẳng định, mô hình cải thiện DVAU, TAĐP đã thu được kết quả trên nhiều phương diện như: Cải thiện điều kiện vệ sinh cơ sở, ý thức chấp hành các quy định của chủ cơ sở, sự tham gia quản lý, giám sát và kiểm soát của chính quyền địa phương”, ông Trần Ngọc Tụ, Chi cục trưởng ATVSTP Hà Nội cho biết.

Tuy nhiên, ông Tụ cũng cho rằng, do số cơ sở lớn, luôn di biến động, đặc biệt khu vực ven đô, khu có đông người lao động thuê trọ, khu có nhiều công trình xây dựng dở dang... nên việc quản lý ATTP TAĐP còn gặp nhiều khó khăn. Cơ sở vật chất DVAU, TAĐP nhiều nơi còn chật hẹp, vệ sinh mặt nền chưa gọn sạch, trang thiết bị, dụng cụ chưa thay thế kịp thời; phổ biến tình trạng lấn chiếm vỉa hè; vệ sinh tại các cơ sở ăn uống trong các chợ cóc, chợ tạm không bảo đảm. Mặt khác, chính quyền ở một số địa phương còn nể nang trong quản lý, xử phạt vi phạm; ý thức giữ vệ sinh của người kinh doanh, chế biến TAĐP còn hạn chế; một bộ phận người tiêu dùng cũng dễ dãi, đơn giản trong lựa chọn dịch vụ.

Mô hình bữa cỗ an toàn

Mô hình ATTP bữa cỗ tập trung đông người là một mô hình mới, được thành phố tăng cường quản lý từ các khâu tuyên truyền, kiểm tra, giám sát. Mô hình này được thí điểm tại bốn quận, huyện (Thanh Oai, Phú Xuyên, Quốc Oai, Long Biên). Theo bà Hoàng Thị Minh Thu, Phó Chi cục trưởng ATVSTP Hà Nội, trên cả nước đã có nhiều vụ ngộ độc ở bữa cỗ đông người, nguyên nhân là do bà con sử dụng và chế biến thực phẩm không bảo đảm an toàn. Vì vậy, để nâng cao nhận thức cũng như gắn trách nhiệm của cộng đồng đối với vấn đề ATTP, yêu cầu các hộ gia đình khi tổ chức bữa ăn đông người phải ký cam kết bảo đảm ATTP.

Trong năm 2017, Hà Nội đã thành lập 30 tổ giám sát được 1.189 bữa cỗ. Theo đó, các hộ gia đình đều đạt tiêu chí ATTP hơn 85%. Là một gia đình vừa tổ chức cỗ đám cưới tại nhà, bà Lê Thị Hương (quận Long Biên) cho biết: “Trước đây, người dân chưa thật sự quan tâm vấn đề ATTP. Nhưng nay ký cam kết, chúng tôi phải lo bảo đảm ở tất cả các khâu, từ nhập nguyên liệu, sắp xếp khu vực sơ chế đến bố trí phương tiện chia thức ăn hợp vệ sinh... Bên cạnh đó, những người tham gia chế biến thực phẩm phải có trang phục gọn gàng, sạch sẽ, đeo găng tay theo quy định”.

Từ thành công bước đầu, trong năm 2018, thành phố dự kiến sẽ nhân rộng mô hình. “Sự chung tay của người dân thực hiện các quy định ATTP sẽ giảm được nguy cơ ngộ độc tập thể. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tuyên truyền để bà con hiểu được ý nghĩa của việc thực hiện mô hình và chung tay vì chất lượng ATTP”, bà Hoàng Thị Minh Thu nhấn mạnh.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Trần Văn Chung cho biết, thành phố sẽ tiếp tục quy hoạch thêm các tuyến phố tập trung DVAU, TAĐP có kiểm soát, kiên quyết dẹp bỏ các cơ sở không bảo đảm ATTP. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả những mô hình tuyến phố kiểm soát ATTP, cần ý thức, trách nhiệm của cả ba bên, gồm cơ quan quản lý, hộ kinh doanh, người tiêu dùng. Trong đó, cơ quan quản lý phải vào cuộc quyết liệt hơn nữa, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử nghiêm vi phạm.

Cục trưởng ATTP (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong đánh giá, nhờ thực hiện Luật ATTP và Thông tư 30 quy định điều kiện ATTP đối với cơ sở kinh doanh DVAU, người kinh doanh và tiêu dùng đã được trang bị kiến thức. Tại Hà Nội và trên cả nước, quản lý ATTP đã có chuyển biến rõ nét, nhưng vẫn cần sự vào cuộc tích cực và tự giác hơn của người kinh doanh, đặc biệt là người tiêu dùng. Người tiêu dùng cần nói không với những cửa hàng không bảo đảm vệ sinh, những thực phẩm không rõ nguồn gốc.