Thắm thiết nghĩa tình Buôn Đôn

BÀI & ẢNH: HÀ VĂN ĐẠO

Thứ hai, 12/02/2018 - 09:11 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ngày xuân, những người Việt gốc Lào lại cùng các dân tộc anh em bàn cách huấn luyện, bảo tồn voi.

Trải bao biến cố, thăng trầm, từ những người Lào đầu tiên đến định cư ở xã Krông Na (huyện Buôn Đôn, Đác Lắc) đến nay đã có hơn 200 người Việt gốc Lào ở xã này. Cuộc sống chan hòa, đoàn kết, các nét văn hóa giao thoa như một minh chứng sống động, bền bỉ, sắt son cho nghĩa tình hai dân tộc Việt Nam - Lào.

Bén duyên quê mới

Trong nắng chiều vàng óng bên dòng Serepok phóng khoáng, ầm ào, gương mặt ông Kẹo Pha Lung bừng lên niềm kiêu hãnh. Xưa, bố ông là dũng sĩ săn và thuần dưỡng voi Kẹo Pha Phun, dắt ông rong ruổi qua những cánh rừng xanh thẳm, những con suối mát trong. Cuộc sống quyện hòa trong không gian đậm đầy nghĩa tình. Mỗi chú voi được thuần dưỡng đều tươi vui với ánh mắt trong veo, thân thiện, hồ hởi và như một thành viên trong gia đình, dòng tộc. Cũng trong một lần, vào mùa xuân, rong ruổi qua vùng đất Buôn Đôn giao thương hàng hóa, Kẹo Pha Lung mê mẩn với tiếng chiêng và những điệu múa của những cô gái Ba Na ở Buôn Đôn nên quyết tâm ở lại lập nghiệp trên quê mới và nên duyên với H’Bột. Các thế hệ con cháu của ông mang hai dòng máu Việt - Lào sinh trưởng trên mảnh đất Buôn Đôn.

Những người Lào đến định cư đầu tiên ở xã Krông Na như ông Kẹo Pha Lung, Kẹo Phá Lào, Lai Văn Lào… giờ không còn nhiều, nhưng các thế hệ sau đều như sợi dây kết nối, tiếp nhận, gìn giữ những giá trị đặc sắc nên nghĩa tình ngày càng bền chặt hơn. Nhìn những khu hàng hóa đa dạng sắc mầu với đầy đủ các sản phẩm đặc trưng của người Ê Đê, M’Nông, Lào ở Buôn Trí A (xã Krông Na), anh Khăm Thanh tự hào: “Cha mình đến dạy cách thuần dưỡng voi cho các Nài voi người Ê Đê, trực tiếp điều khiển voi tham gia các cuộc đua nữa, sau đó lấy vợ người Ê Đê sinh ra mình, giờ mình lại nên duyên với một cô gái Ê Đê nên mỗi ngày đều thấy mình may mắn được thu nhận nhiều nét văn hóa độc đáo của cả hai dân tộc. Cứ mỗi độ xuân về, những gia đình người Việt gốc Lào lại quây quần bên nhau ôn lại những giá trị truyền thống của hai dân tộc”.

Những câu chuyện kể của ông Nay Hon về một Tây Nguyên hùng vĩ, anh hùng với những con người chất phác, hồn hậu, nhóm lên khát vọng được đắm mình trong không gian ấy của người con là Nay Hiêng Lào. Vào tuổi trưởng thành, Nay Hiêng Lào nên duyên với cô gái Ê Đê H’Pót và quyết định truyền trao mọi kỹ năng luyện voi lẫn những bài dân ca đặc sắc của Lào như “Lăm tơi khõng”, “Lăm pu thay”, “Loi ka thông”… cho những chàng trai, cô gái Ê Đê lẫn những người Việt gốc Lào khác đang sinh sống ở Krông Na.

Từ những đêm xuân vang dội tiếng cồng chiêng, nhiều người bạn của Nay Hiêng Lào ở tận Pắc Xế, Chăm Pa Sắc, Pha Ra Khệt… (Lào) sang thăm Krông Na cũng bén duyên với quê hương mới. Nay Hiêng Lào thường tâm tình với những người bạn gốc Lào của mình rằng: Dân tộc Việt và Lào bao đời nay gắn bó, đỡ đần, thương yêu nhau nên được định cư lại Buôn Đôn cũng hạnh phúc như chính quê nhà mình vậy!

Sâu thêm tình hữu nghị

Vừa tiễn người thân của mình về A-ta-pư (Lào), anh Nay Hiêng Lào vừa hát vang một làn điệu dân ca mới. Hiêng Lào khoe rằng: “Mình vừa được người thân bên Lào dạy thêm cho mấy làn điệu dân ca truyền thống của Lào và ngược lại, mình truyền cho họ nhiều bài chiêng, điệu múa của người Ê Đê”. Người Lào rất thích những di sản phi vật thể của Việt Nam, còn chúng tôi thì đã xem Buôn Đôn thật sự là quê hương của mình từ lâu rồi. Dẫu thế hệ những người Lào gốc đầu tiên sang định cư ở Krông Na chỉ còn ít người nhưng cứ ít lâu những người Lào gốc Việt lại quay về thăm bản quán xưa, và họ hàng của họ vẫn thường sang Buôn Đôn thăm người thân của mình.

Đã nhiều năm trôi qua, xuân nào trong mâm cơm gia đình chị H’On Kẹo Lào ở Buôn Trí B (xã Krông Na) cũng nấu đầy đủ cả món ăn truyền thống của người Việt lẫn người Lào. Chị Kẹo Lào tâm tình: “Mình sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, lấy chồng người Ê Đê, thấm sâu mọi nét văn hóa tốt đẹp của Việt Nam nhưng cũng được cha mẹ dặn kỹ các món ẩm thực, các nét đẹp của Lào để còn mang ra giao lưu và trao truyền cho con cái sau này. Con mình sinh ra nó được học thêm cả tiếng Lào, văn hóa, tập quán của người Lào nữa nên càng thích. Ở đây chuyện người Ê Đê lấy người Lào, người Lào lấy người M’Nông chẳng phải là chuyện hiếm hoi nữa”.

Những điều như vậy càng khiến hai bên biên giới gắn kết nhau, hiểu nhau hơn. Đã từ lâu họ đều có chung ý nghĩ, Việt Nam và Lào đều là quê hương của mình cả.