Cơ hội cuối

SƠN NINH

Thứ hai, 21/01/2019 - 06:04 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của ARCADIO ESQUIVEL

Dù bác thỏa thuận về việc Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, Hạ viện Anh vẫn giao Chính phủ tiếp tục dẫn dắt cuộc “chia tay lịch sử” khi ủng hộ Thủ tướng Theresa May vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Đây là cơ hội cuối cùng và vô cùng khó khăn, bởi London phải chạy đua với thời gian để tìm kiếm sự ủng hộ của Hạ viện đối với một “Kế hoạch B”, dự kiến được công bố hôm nay (21-1).

Sóng gió bủa vây Thủ tướng Theresa May sau khi Hạ viện Anh từ chối thỏa thuận Brexit sơ bộ mà London đã dày công thương thảo với giới chức EU. Tuy nhiên, việc Chính phủ Anh “sống sót” sau cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, được tổ chức chỉ một ngày sau khi Hạ viện bác thỏa thuận Brexit, đã giúp dọn đường để Thủ tướng May tìm cách điều phối quan điểm lợi ích của các đảng phái, nhằm có được sự nhất trí của các nghị sĩ trong lần đệ trình bản thỏa thuận mới, sẽ được Hạ viện thảo luận và dự kiến bỏ phiếu ngày 29-1 tới.

Dù tương quan phiếu bầu phản ánh sự chia rẽ trong giới nghị sĩ Anh, khi tỷ lệ ủng hộ bà May và cách biệt phiếu bầu không quá lớn (325 phiếu ủng hộ, so 306 phiếu phản đối), thì việc Chính phủ Thủ tướng May vượt qua “khe cửa hẹp” trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Hạ viện lần đầu sau 26 năm qua vẫn giúp chính trường Anh tránh được kịch bản hỗn loạn. Kết quả này không gây ngạc nhiên, bởi không ủng hộ bản thỏa thuận Brexit sơ bộ, song các nghị sĩ cũng không muốn truất quyền điều hành của Chính phủ, nhất là vào thời điểm “nước sôi lửa bỏng” hiện nay. Một cuộc tổng tuyển cử trước hạn và khả năng thay đổi đảng cầm quyền sẽ không đem lại lợi ích, trái lại còn khoét sâu thêm chia rẽ trên chính trường Anh, khiến tiến trình Brexit đã rối càng thêm bế tắc.

Thủ tướng Theresa May thể hiện rõ quyết tâm thúc đẩy Brexit, khi khẳng định không chấp thuận đề xuất lùi thời hạn (29-3-2019) và nỗ lực thương thuyết với các đảng phái. Bà May cảnh báo, một cuộc bầu cử sớm lúc này là điều tệ hại, chỉ gây thêm bất ổn, trong khi hơn bao giờ hết nước Anh cần sự đoàn kết và ổn định để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay. Một chính phủ bị tê liệt hoạt động chắc chắn làm sa sút thêm vị thế đất nước.

Chính phủ duy trì tín nhiệm là cơ sở để Thủ tướng May tiếp tục vận động, thuyết phục các nghị sĩ ủng hộ tiến trình Brexit. Bà May kêu gọi Quốc hội thể hiện trách nhiệm cùng Chính phủ tìm ra phương án để thực hiện nguyện vọng của số đông cử tri Anh, thể hiện trong cuộc trưng cầu ý dân năm 2016 về mong muốn đưa Anh ra khỏi “mái nhà chung EU”. Trong bước đi đầu tiên, Thủ tướng May đề nghị tất cả các đảng trong Quốc hội tham gia thảo luận, tìm đường để Brexit “về đích” đúng hạn và thuận lợi. Bà nhấn mạnh, thay vì phản đối và chỉ trích, các nghị sĩ cần làm rõ mong muốn sửa đổi để bản thỏa thuận được ủng hộ rộng rãi.

Trong khi đó, giới chức EU đã gửi tới London những “thông điệp mềm dẻo và linh hoạt”, để ngỏ khả năng “cải thiện” một vài điều khoản trong thỏa thuận Brexit đã nhất trí, thậm chí đề xuất lùi thời hạn Brexit. Các nhà lãnh đạo các nước “đầu tàu” EU, như Đức, Pháp đều bắn tin “còn thời gian để thương lượng”, trong khi Ireland tuyên bố sẵn sàng “vượt ranh giới đỏ” liên quan điều khoản về liên minh thuế quan và thị trường chung và là vấn đề mấu chốt bất đồng ở Anh. Tuy vậy, nhiều nước thành viên EU vẫn triển khai các bước chuẩn bị cho kịch bản “Brexit cứng”. Một loạt nước đã lên kế hoạch chi tiêu hàng triệu USD, chuẩn bị nhân lực cũng như ban hành các quy định mới nhằm ứng phó khả năng Anh rời EU không thỏa thuận.

Nếu thuận lợi, khi các nghị sĩ Anh tận dụng cơ hội cuối này để thảo luận sau khi Chính phủ công bố “Kế hoạch B”, thì một thỏa thuận Brexit mới, với những vấn đề cốt lõi đã nhất trí với EU được giữ nguyên, kèm theo một vài điều khoản được sửa đổi, sẽ được đưa trở lại Hạ viện thông qua trong tuần này. Ngược lại, kịch bản “Brexit cứng” với những “thảm họa” báo trước có thể thành hiện thực, nếu Thủ tướng Theresa May không thể thuyết phục giới lập pháp Anh.