Cái bắt tay “phá băng”

LÊ SAN

Thứ hai, 12/02/2018 - 08:31 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của MARIAN KAMENSKY

Liên đảng bảo thủ Liên minh Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) và đảng Dân chủ Xã hội (SPD) đã đạt được thỏa thuận liên minh để thành lập chính phủ mới, chấm dứt sự bế tắc kéo dài hơn bốn tháng qua trên chính trường Đức. Thỏa thuận trên cũng mở đường giúp Thủ tướng Angela Merkel tiếp tục đảm nhiệm vị trí Thủ tướng nhiệm kỳ thứ tư liên tiếp.

Ngày 7-2, đại diện liên đảng CDU/CSU của Thủ tướng Angela Merkel và SPD do ông Martin Schulz đứng đầu tuyến bố đã đạt được thỏa thuận cuối cùng nhằm thành lập chính phủ “liên minh lớn”. Trước đó, Thủ tướng Angela Merkel đã tuyên bố chấp nhận “thỏa hiệp đau đớn” để giữ chân đối tác trung tả SPD trên bàn thương thảo.

Các bên đã được thỏa thuận về những vấn đề trước đó còn tranh cãi, gồm luật lao động, y tế, tài chính. Một trong những trở ngại chính cuối cùng là việc phân chia các bộ, ngành quan trọng và những vị trí lãnh đạo chủ chốt trong chính phủ, vốn luôn là vấn đề gai góc, cũng đã được giải quyết. Trong đó, “thỏa hiệp đau đớn” mà bà Merkel đề cập đến là sự nhượng bộ một số ghế lãnh đạo các bộ chủ chốt cho các đối tác của SPD.

Có năm bộ được xem là chủ chốt trong Chính phủ Đức, bao gồm Tài chính, Ngoại giao, Nội vụ, Tư pháp và Quốc phòng. Liên đảng bảo thủ CDU/CSU của bà Merkel hiện chỉ nắm quyền kiểm soát hai trong số năm bộ trọng yếu là Bộ Quốc phòng và Bộ Nội vụ. Bà Ursula von der Leyen của CDU, cánh tay thân cận của bà Merkel có thể sẽ tiếp tục giữ vai trò đứng đầu Bộ Quốc phòng. Dưới sự dẫn dắt của bà Ursula, hoạt động quân sự của Đức ở nước ngoài đã gia tăng ảnh hưởng trong thời gian qua.

Ngoài ra, ghế Bộ trưởng Nội vụ không trực tiếp do đảng viên CDU nắm giữ mà sẽ thuộc về CSU, đảng “chị em” với CDU. Dự kiến, ông Horst Seehofer, lãnh đạo CSU sẽ giữ vị trí này. Nhà lãnh đạo CSU có lập trường cứng rắn hơn bà Merkel về vấn đề nhập cư, được dự báo sẽ mang đến nhiều thay đổi so chính phủ trước đây.

Việc chuyển giao ghế Bộ trưởng Tài chính từ CDU sang SPD là bất ngờ lớn nhất trong thỏa thuận vừa qua. Người nắm giữ các vấn đề phân bổ ngân sách ở Berlin còn đóng vai trò quan trọng ở cấp độ châu Âu, chẳng hạn như trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng nợ ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Thị trưởng thành phố Hamburg Olaf Scholz của SPD dự kiến đảm nhiệm vị trí này, đồng thời là một trong hai Phó Tổng thống.

Giới quan sát nhận định đây là chiến thắng lớn của SPD trong cuộc đàm phán. Theo thỏa thuận, đại diện đến từ SPD sẽ tiếp tục đứng đầu ngành ngoại giao. Ông Martin Schulz nhiều khả năng từ chức lãnh đạo SPD để tiếp nhận cương vị Bộ trưởng Ngoại giao.

Mặc dù chính trường Đức tạm thời “thoát hiểm”, song thỏa thuận liên minh cuối cùng phải được hơn 440.000 đảng viên của SPD trên toàn quốc thông qua. Hiện tại, một số nhóm trong SPD đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc tái lập chính phủ liên minh lớn với CDU/CSU như nhiệm kỳ vừa qua. Giới quan sát cho rằng, triển vọng tăng chi tiêu của chính phủ, trong đó có nguồn đầu tư cho các dự án giáo dục và kỹ thuật số hóa, có thể làm dịu quan điểm của một số đảng viên cánh tả trong SPD. Chủ tịch SPD Martin Schulz đã bày tỏ sự lạc quan khi cho rằng ông có thể thuyết phục các thành viên trong đảng ủng hộ thỏa thuận liên minh.

Thay đổi ở các vị trí ít nổi bật sẽ không dẫn đến những biến động lớn. Song sự chuyển giao các ghế đầu ngành quan trọng từ liên đảng bảo thủ sang phía đảng trung tả SPD được dự báo sẽ tạo khác biệt rõ rệt, không chỉ trong phân chia quyền lực trên chính trường Đức mà còn liên quan các chính sách khu vực do ảnh hưởng lớn của Berlin trong các vấn đề quốc tế. Trong đó, những ưu tiên của bà Merkel trong cải cách Liên hiệp châu Âu (EU) sẽ có thể chịu ảnh hưởng lớn.

Cái bắt tay giữa CDU/CSU và SPD đã “hồi sinh” liên minh lớn trên chính trường Đức, giúp” phá băng” thế bế tắc chính trị suốt bốn tháng qua. Tuy nhiên, bà Merkel được dự báo sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi bước sang năm thứ 17 liên tiếp nắm quyền lãnh đạo nền kinh tế đầu tàu châu Âu, nếu không tích cực cải cách trước yêu cầu của các nhóm cử tri mới.