Những nghệ nhân thuộc da Ecuador

VŨ ANH

Thứ sáu, 01/02/2019 - 04:50 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Anh Luis Yamberla Cacuango và cha đang thuộc da. Ảnh: BBC

Thị trấn Cotacachi là quê hương của hơn 50 nghệ nhân làm đồ da - nghề truyền thống nổi tiếng của Ecuador. Những người thợ thuộc da Cotacachi dù còn ít ỏi song vẫn cố gắng gìn giữ công thức thuộc da lâu đời.

Cotacachi chỉ là một thị trấn nhỏ miền núi của tỉnh Imbabura (Ecuador) nhưng lại nổi tiếng với các nghệ nhân thuộc da. Chung quanh quảng trường chính và trên các đường phố có rất nhiều cửa hiệu cung cấp đa dạng mặt hàng làm từ da thuộc. Các sản phẩm chủ yếu là yên ngựa, áo khoác, túi, ví và giày được trang trí đẹp mắt. Thị trấn này đã sản xuất các sản phẩm da từ hàng trăm năm trước, phần lớn nguyên liệu thô do các trang trại chăn nuôi cung cấp. Hiện tại, hầu hết da đã được xử lý đến từ thị trấn Ambato gần Cotacachi, hoặc nhập từ Colombia.

Cũng như một số nghệ nhân thuộc da khác ở tỉnh Imbabura, gia đình ông Luis Yamberla Cacuango từ chối sử dụng hóa chất trong quá trình thuộc da và tuân thủ công thức cổ xưa một cách nghiêm ngặt. Trong sân nhà ông Cacuango chất đầy da bò, da dê đang trong các giai đoạn chế biến khác nhau. Các tấm da được xếp chồng lên nhau và phủ đầy muối, ngâm trong vôi hoặc đang được thuộc trong một cái thùng lớn. Da được chế tác bằng các công cụ đơn giản như những hòn đá nhẵn và sắc để cạo thịt, hoặc thùng gỗ để giữ và xử lý da... Trong gia đình, hai cha con ông Cacuango là những thợ cả, thường xuyên bận rộn trong xưởng.

“Cha tôi là người dạy tôi mọi thứ. Chúng tôi thu thập hạt giống huarango (một loài cây sinh trưởng ở Nam Mỹ) và đun sôi chúng để thu được loại chất lỏng tối mầu, đó là thuốc nhuộm da tự nhiên hoàn hảo”, con trai ông Cacuango giải thích. Công thức cổ xưa này đã được truyền qua nhiều thế hệ và gia đình Cacuango vẫn tuân thủ quy tắc truyền thống. Công thức thuộc da kiểu cũ thường mất một tháng, mọi thứ đều thực hiện bằng tay. “Chúng tôi tự hào là người dân vẫn còn giữ gìn phong tục thuộc da bản địa”, ông Cacuango nói.

Thị trấn Cotacachi nổi tiếng với nghề thuộc da. Ảnh: BBC

Gia đình Cacuango là bằng chứng sống của việc giữ gìn truyền thống trong thời hiện đại. Thay vì bán đồ lưu niệm rẻ tiền cho khách du lịch, gia đình Cacuango chủ yếu làm đồ da phục vụ Inti Raymi, một lễ hội bản địa tôn vinh Mặt trời diễn ra vào cuối tháng 6 hằng năm. Ngoài ra, gia đình này cũng làm một số sản phẩm da như roi thúc ngựa, thắt lưng, trống… Đó là những món đồ mà người dân địa phương thường xuyên sử dụng.

Mặc dù gia đình Cacuango lưu giữ được truyền thống quý giá và độc đáo, nhưng cuộc sống kinh tế của họ khá vất vả. Cửa hàng của gia đình nằm trên một con đường nhỏ hẹp, yên tĩnh ở ngoại ô, nơi khách du lịch ít khi lui tới. Thu nhập từ thuộc da chủ yếu đến từ việc bán đồ được sử dụng trong lễ hội Inti Raymi, như chiếc roi da có giá 20 USD, cho tới quần lông thú truyền thống giá 60 USD, và cao nhất là 120 USD cho một tấm da bò lớn… Tuy nhiên, việc bán đồ trong lễ hội khá bấp bênh, nên đôi khi anh Yamberla vẫn phải làm những công việc tạm thời để kiếm đủ tiền trang trải.

Hiện tại, Chính phủ Ecuador vẫn chưa thể chú trọng phát triển các hình thức thủ công truyền thống và đầy tính nghệ thuật như nghề thuộc da tại Cotacachi. Điều có thể giữ chân du khách khi đến với Ecuador chưa chắc chỉ đơn giản là những khách sạn đẹp và nhà hàng hiện đại. Trên thực tế, phần lớn khách du lịch tới Ecuador quan tâm nhiều hơn đến việc tham quan, tìm hiểu về những di sản văn hóa con người, trong đó thị trấn thuộc da cổ xưa Cotacachi là không thể bỏ qua.