Bất ổn trên chính trường Kenya

TRẦN ANH

Thứ năm, 17/08/2017 - 07:04 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cựu Thủ tướng Odinga (trái) và Tổng thống đắc cử Kenyatta. Ảnh: AP

BBC cho biết, Tổng thống Kenya Uhuru Kenyatta đã chính thức tái đắc cử trong cuộc bầu cử ngày 8-8 vừa qua. Tuy nhiên, sau khi thông tin này được công bố, hàng loạt cuộc đụng độ gây thương vong lớn đã diễn ra tại nhiều khu vực ở Kenya, giữa những người ủng hộ ông Kenyatta và phe đứng về phía thủ lĩnh đối lập Raila Odinga.

Theo Ủy ban Bầu cử quốc gia Kenya (IEBC), ông Kenyatta đã có được 54% số phiếu và giành chiến thắng trước đối thủ Raila Odinga để tiếp tục đảm nhiệm vai trò Tổng thống trong nhiệm kỳ 5 năm lần thứ hai. Kết quả này lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của những người ủng hộ cựu Thủ tướng Odinga, khiến hàng loạt cuộc tuần hành bùng phát thành bạo lực diễn ra ngày 11-8, bắt đầu từ khu ổ chuột Mathare ở Thủ đô Nairobi, rồi lan rộng sang các nơi khác.

Tuần hành diễn ra sau khi Liên minh đối lập tại Kenya cho rằng kết quả bầu cử vừa qua là một sự gian lận. Phe đối lập tại Kenya khẳng định có bằng chứng về việc ông Raila Odinga mới là người chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống hôm 8-8. Theo đó, một lãnh đạo của phe này cho biết “những nguồn tin đáng tin cậy” trong nội bộ IEBC tiết lộ kết quả thật sự cho thấy ông Odinga giành được 8,04 triệu phiếu bầu, trong khi Tổng thống Uhuru Kenyatta chỉ nhận được 7,75 triệu phiếu ủng hộ. Tuy nhiên các nhà chức trách nước này bác bỏ mọi cáo buộc liên quan vấn đề gian lận, cho rằng quá trình bỏ phiếu là hoàn toàn minh bạch.

Tính đến thời điểm này, các cuộc đụng độ trên khắp Kenya đã khiến ít nhất 24 người chết và khoảng gần 100 người khác bị thương. Tình trạng này khiến người dân Kenya lo ngại nguy cơ bùng phát bạo loạn đẫm máu như trong cuộc bầu cử năm 2007, khi ứng cử viên đối lập Odinga cáo buộc có hiện tượng gian lận phiếu bầu và kích động người ủng hộ xuống đường tuần hành. Các cuộc tuần hành biến thành bạo lực xảy ra sau đó đã khiến hơn 1.200 người chết và khoảng 600.000 người phải rời bỏ nhà cửa.

Tình trạng bạo lực gia tăng ở Kenya sau cuộc bầu cử Tổng thống. Ảnh: AP

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng bối cảnh của cuộc bầu cử Tổng thống vừa qua cũng như hiện trạng chính trị hiện nay tại Kenya đã khác so 10 năm trước. Tình trạng bạo lực đang nằm trong sự kiểm soát của chính phủ và chỉ xảy ra tại những khu vực được xem là thành trì của phe đối lập.

Trước tình hình căng thẳng gia tăng, sau khi tái đắc cử, trên trang Twitter cá nhân, Tổng thống Uhuru Kenyatta kêu gọi người dân đoàn kết và giữ gìn hòa bình để nhanh chóng ổn định tình hình đất nước. Trong khi đó, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres, cùng các nhà lãnh đạo phương Tây cho rằng những người ủng hộ phe đối lập cần phải kiềm chế, bình tĩnh hơn và nên giải quyết các tranh chấp liên quan bầu cử thông qua một tổ chức được ủy thác theo Hiến pháp. Dù vậy, ông Odinga cho biết không còn tin tưởng vào hệ thống Hiến pháp, đồng thời tuyên bố sẽ cung cấp những bằng chứng cho người dân thấy được sự gian lận trong quá trình bầu cử vừa qua.

Theo The Guardian, đây là lần thứ tư chính khách Raila Odinga, 72 tuổi, ra tranh cử Tổng thống và thất bại. Đây cũng là lần thứ hai kể từ năm 2013, ông Raila đối đầu với ông Kenyatta trong cuộc đua vào ghế Tổng thống. Tại Kenya, ông Odinga được những người nghèo thuộc sắc tộc Luo, Luhya và Kamba ủng hộ. Đối với họ, ông được xem là người đại diện cho tầng lớp nghèo khổ trong xã hội. Trong khi đó, Tổng thống Kenyatta, 55 tuổi, được nhiều người coi là đại diện của người Kikuyu, nhóm sắc tộc lớn nhất ở Kenya.

Vì vậy, những cuộc bạo loạn và đụng độ phản đối kết quả bầu cử những ngày qua không chỉ cho thấy mâu thuẫn sắc tộc vẫn là vấn đề nan giải ở Kenya, mà còn thể hiện sự bất bình của người dân nghèo bởi những mong muốn và hy vọng của họ về một đường lối cải cách kinh tế mới vẫn chưa được đáp ứng. Tình trạng xung đột này được cho là sẽ đẩy nền kinh tế lớn của khu vực Đông Phi vào một cuộc khủng hoảng chính trị mới.