Duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt nhưng thận trọng

ĐẶNG HÀ MY

Chủ nhật, 10/06/2018 - 08:17 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Ngân hàng Nhà nước cần điều hành chính sách linh hoạt để hỗ trợ nền kinh tế. Ảnh: NG.NAM

Kinh tế trong nước hai quý đầu năm 2018 có diễn biến bất lợi khi lạm phát tăng nhanh, thị trường ngoại tệ chịu áp lực tâm lý lớn khi đồng USD tăng giá liên tục… Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) duy trì điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa (CSTK) và các chính sách khác, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (TTKT) bền vững…

Năm 2017, kinh tế thế giới tăng trưởng tích cực tại hầu hết các khu vực nhờ sự phục hồi của nhóm các nước phát triển, cũng như sự cải thiện của các nước mới nổi. Trong bối cảnh đó, giá hàng hóa cơ bản và lạm phát ở các nước bắt đầu có xu hướng tăng khiến NH T.Ư các nước phát triển có xu hướng điều hành CSTT thận trọng và chặt chẽ. Thị trường tài chính quốc tế biến động trái chiều với các dự đoán khi cả năm, đồng USD giảm so hầu hết các đồng tiền chủ chốt. Căng thẳng địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ có chiều hướng gia tăng, ảnh hưởng đến tiến trình phục hồi thương mại toàn cầu.

Mặc dù chịu khá nhiều sức ép trong năm 2017, song NHNN đã thành công trong việc điều hành CSTT, góp phần kiểm soát lạm phát ở mức thấp và hỗ trợ TTKT vượt mục tiêu. Thực tế, năm 2017, kết quả cho thấy NHNN đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Cụ thể, tổng phương tiện thanh toán cả năm tăng khoảng 14,91%, vừa góp phần kiểm soát lạm phát bình quân ở mức 3,53%, vừa bảo đảm thanh khoản của hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD). Thanh khoản luôn trong trạng thái dư thừa hợp lý, một mặt hỗ trợ các TCTD đẩy mạnh tín dụng ngay từ những tháng đầu năm, cả năm tăng khoảng 18,17%, góp phần hỗ trợ TTKT đạt 6,81%, tạo điều kiện ổn định được mặt bằng lãi suất, tiếp tục giảm lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên.

Tuy nhiên, kinh tế trong nước hai quý đầu năm 2018 có diễn biến bất lợi khi lạm phát tăng nhanh ngay từ những tháng đầu năm và liên tục duy trì ở mức hơn 4% trong thời gian này. Thị trường ngoại tệ cũng chịu áp lực tâm lý lớn khi đồng USD tăng giá liên tục trong hai tháng đầu năm cộng hưởng với thâm hụt cán cân thương mại tăng cao; tốc độ TTKT tế hai quý đầu năm không đạt như kỳ vọng.

Trước những diễn biến khó lường đặt ra khó khăn và thách thức không nhỏ đối với việc điều hành CSTT và hoạt động NH khi vừa phải kiềm chế lạm phát trong khoảng 4% theo mục tiêu Quốc hội đề ra, vừa phải hỗ trợ TTKT ở mức hợp lý. Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã yêu cầu NHNN phải điều hành CSTT chủ động, linh hoạt và hoạt động NH hiệu quả, phối hợp chặt chẽ CSTK và các chính sách khác, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy TTKT bền vững…

Theo TS Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư, mặc dù mục tiêu TTKT và lạm phát năm 2018 tương đương năm 2017, song để đạt được là không hề đơn giản khi bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước có nhiều thay đổi, đặc biệt sức ép lạm phát lớn hơn rất nhiều. Mặc dù TTKT toàn cầu năm nay được dự báo khá tích cực, tuy nhiên rủi ro, bất ổn cũng rất lớn. Đó là bất ổn chính trị, địa chính trị đang có xu hướng lan rộng, chủ nghĩa bảo hộ trỗi dậy mạnh mẽ… Tất cả những điều đó tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với TTKT toàn cầu nói chung, TTKT của Việt Nam nói riêng khi nền kinh tế nước ta có độ mở lớn. Áp lực lạm phát năm nay được dự báo cũng sẽ lớn hơn nhiều, khi giá nhiều loại hàng hóa cơ bản, đặc biệt là xăng dầu trên thị trường thế giới có xu hướng tăng cùng đà phục hồi của kinh tế thế giới.

Mặt khác, lãi suất tại các nền kinh tế phát triển cũng được dự báo sẽ cao hơn, khiến dòng vốn có nguy cơ chảy khỏi các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam, từ đó gây nhiều áp lực đến tỷ giá và lạm phát trong nước. Trong khi đó, lộ trình điều chỉnh giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý cũng tạo nhiều sức ép đến lạm phát. Chưa kể áp lực lạm phát từ việc tổng cầu tăng lên từ CSTT, với việc ít nhiều nới mức tăng cung tiền trong các năm trước… Áp lực lạm phát trước hết sẽ gây khó khăn trong điều hành CSTT. Đó là việc cân bằng lãi suất giữa đồng nội tệ và ngoại tệ, giữa lãi suất và tỷ giá, giữa CSTK và CSTT, trong đó đặc biệt lưu ý tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp.

Tuy vậy, theo ông Võ Trí Thành, năm 2018 cũng có nhiều điểm tích cực hơn so năm 2017. Đặc biệt, TTKT vẫn tiếp tục đà phục hồi trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. Triển vọng dòng vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp của nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục thuận lợi, nhất là trong điều kiện Nhà nước tiếp tục nỗ lực cải cách, cải thiện môi trường kinh doanh và thoái vốn tại một số tập đoàn, tổng công ty lớn. Tuy nhiên, việc thoái vốn, bán cổ phần lớn có thể gây xáo trộn đối với sự ổn định của kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ và ngoại hối, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa CSTT và CSTK để hạn chế các tác động bất lợi này. Việc thực hiện các giải pháp cơ cấu lại hệ thống các TCTD, nhất là các TCTD được kiểm soát đặc biệt, yếu tố tâm lý thị trường khi có những thông tin nhạy cảm về hoạt động NH và một số vụ án đặt ra thách thức trong điều hành của NHNN để ổn định thị trường tiền tệ. Vì vậy, ứng xử của NHNN cần phải hết sức linh hoạt để hỗ trợ nền kinh tế đạt được mục tiêu “kép” là TTKT và ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó ổn định vẫn là nền tảng. Linh hoạt nhưng thận trọng là cần thiết.