Nhiều vấn đề “nóng” trong ngành đường bộ

BẢO NGÂN

Thứ năm, 11/01/2018 - 05:26 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Cần ban hành các quyết sách quản lý với Uber, Grab tạo thị trường cạnh tranh công bằng. Ảnh: NG. HẢI

Tại cuộc họp tổng kết năm 2017 của Tổng cục Đường bộ (TCĐB) Việt Nam, Bộ trưởng Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể đã thẳng thắn chỉ ra nhiều vấn đề của ngành như xe quá tải có xu hướng gia tăng trở lại, hệ thống đường ngày càng xuống cấp, các dự án (DA) BOT vẫn chưa hạ nhiệt, bến cóc, xe dù vẫn phức tạp…

Đường bộ xuống cấp trầm trọng

Năm 2017, thời tiết bất thường khiến hệ thống đường bộ bị hư hỏng nghiêm trọng hơn. Cục Đường bộ 1 (Bộ GTVT) cho biết, ngay đầu tháng 6-2017, nhiệt độ tăng cao mức kỷ lục, ngoài trời xấp xỉ 70 độ C, khiến mặt đường bị biến dạng. Tiếp đó, mưa lũ liên tiếp cũng làm hàng loạt đường sá, cầu cống ở các tỉnh hư hỏng nghiêm trọng.

Phó Tổng cục trưởng TCĐB Nguyễn Xuân Cường cho biết, năm qua, TCĐB đã hoàn thành công tác quản lý, bảo trì theo kế hoạch 148 tuyến quốc lộ (QL), gồm 20.733 km, 6.206 cầu, 10 bến phà, hầm và hai cầu phao, bảo đảm an toàn, thông suốt. Tuy nhiên, hệ thống QL trên cả nước còn khoảng 7.678 km đã quá thời hạn khai thác nhưng chưa được sửa chữa định kỳ do nguồn vốn còn thiếu; 856 cầu xây dựng trước năm 1975 cần kiểm định, sửa chữa, đánh giá lại năng lực chịu tải; đồng thời, còn khoảng 380 cầu yếu hoặc hẹp. Hiện tại, theo thống kê, đến tháng 11-2017, trên hệ thống QL có 780 điểm đen (gồm 230 điểm đen và 550 điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông). Năm 2018 sẽ phải xử lý “gấp” khoảng 500 điểm, với kinh phí khoảng 400 tỷ đồng.

Khẳng định bảo trì đường bộ là vấn đề rất đáng quan tâm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng, ngoài công tác bảo trì thì 5 năm phải trung tu, 10 năm phải đại tu đường, mỗi năm phải đại tu 2.300 km, vốn rất lớn. Vì không có tiền, nên hệ thống giao thông ngày càng xuống cấp nghiêm trọng. Năm 2017, lập một dự án trung, đại tu đường cần 23.000 tỷ đồng nhưng cả Quỹ bảo trì đường bộ mới có 10.000 tỷ đồng; chưa kể, quỹ này phân chia về cho địa phương 35%, TCĐB chẳng còn bao nhiêu để bảo trì, sửa chữa QL. Tới đây, Bộ GTVT phải có báo cáo với cấp có thẩm quyền một bức tranh toàn cảnh có bao nhiêu km QL trong vòng 5-10 năm tới cần bao nhiêu tiền bảo trì.

“Xã hội không biết đang duy tu, bảo dưỡng như thế nào trong khi người dân thì hay kêu về chất lượng đường. Tôi là Bộ trưởng, nhưng hầu như chưa có con đường nào tôi đi mà thấy hài lòng. Hệ thống đường bộ miền bắc còn tốt chứ miền nam xấu lắm. Chứng tỏ có chỗ chúng ta xử lý kịp thời, có chỗ chưa xử lý kịp thời. Điều này cũng cần xem lại”, người đứng đầu ngành giao thông nhấn mạnh.

Ngoài vấn đề chất lượng đường, ông Nguyễn Xuân Cường cũng thừa nhận, tình hình xe quá tải đang có xu hướng tăng trở lại tại một số địa phương. Bên cạnh đó, tình trạng bến cóc, xe dù còn diễn biến phức tạp. Đặc biệt là tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Một số Sở GTVT chưa tích cực vào cuộc lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ; số vụ vi phạm còn nhiều, sự phối hợp giữa các Cục Quản lý đường bộ với các Sở GTVT thực hiện chưa hiệu quả.

Cần giải quyết hàng loạt vấn đề “nóng”

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho rằng, năm 2018, xe quá tải phải được kiểm soát. Đây là trách nhiệm của TCĐB. Ngoài ra, để phát triển xây dựng, bảo dưỡng tốt, dứt khoát phải tăng cường áp dụng khoa học - công nghệ. Trong công tác vận tải, vấn đề xe dù, bến cóc, tranh giành khách... hiện vẫn vô cùng phức tạp. Trong nhiều năm chúng ta tập trung công sức nhưng chưa đạt yêu cầu so các nước trong khu vực. Tại sao chúng ta có thể bỏ ra hàng trăm nghìn tỷ đồng để làm đường mà không thể bỏ ra vài tỷ để lắp camera giám sát quanh khu vực bến xe, hay cầu đường phức tạp. Nếu lắp camera tại khu vực cầu đường, chẳng may gặp bão lũ, chúng ta có thể nhìn nhận vấn đề từ xa và tìm ra hướng giải quyết sớm.

“Riêng vấn đề Uber, Grab, Tòa án châu Âu đã ra phán quyết, thì chúng ta biết ngay nó là gì rồi. TCĐB phải tham mưu cho Bộ để ban hành các quyết sách quản lý cho đúng. Như việc Uber báo lỗ hàng nghìn tỷ đồng, vậy họ có lỗ thật không hay trốn thuế? Nếu cứ để hiện tượng này, thì làm sao có cạnh tranh công bằng với các loại taxi khác, đồng thời có bảo đảm an toàn cho người dân?”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Một vấn đề “nóng” khác cũng được Bộ trưởng GTVT đặc biệt nhấn mạnh tại Hội nghị là các DA BOT. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể giao TCĐB phối hợp ngành tài chính, các ban quản lý quyết toán DA BOT. Các DA đã thu tiền mà chưa quyết toán, một năm nữa mà không quyết toán thì không cho thu phí nữa.

Người đứng đầu ngành GTVT chỉ đạo kiên quyết: Chúng ta chịu trách nhiệm với người dân, không thể để tình trạng liên quan các DA BOT “nóng” kéo dài mãi, cần phải giải quyết triệt để trong năm 2018. Để các DA BOT “giảm nhiệt” phải quyết toán thu phí tự động. Năm 2018, không xong là ngành phải chịu trách nhiệm với người dân, không thể để nóng như vậy kéo dài mãi được. Ngoài ra, TCĐB Việt Nam cũng phải tạo điều kiện cho các đơn vị khác đầu tư vào hệ thống thu phí không dừng, tránh độc quyền. Tới đây, Bộ GTVT sẽ ban hành thông tư xe đi qua trạm (xe dán thẻ Etag) mà không có tiền sẽ bị phạt cao có thể gấp 10 lần.