Về đâu ngành công nghiệp ô-tô?

ĐẶNG THÀNH

Thứ ba, 29/08/2017 - 10:17 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Theo lộ trình Khu vực Thương mại Tự do ASEAN (AFTA), chỉ còn gần bốn tháng để hướng đến cột mốc quan trọng “ngày 1-1-2018”, khi thuế nhập khẩu (NK) ô-tô từ các nước ASEAN sẽ được miễn giảm hoàn toàn. Trong số các giải pháp phát triển ngành công nghiệp (CN) ô-tô, Bộ Công thương đã đề xuất miễn áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xe có tỷ lệ nội địa hóa cao.

Trong cuộc họp hồi giữa tháng 8-2017, Bộ Tài chính cũng trình Chính phủ hai phương án đánh thuế TTĐB với mặt hàng ô-tô. Bộ này chọn giá tính thuế TTĐB với ô-tô từ chín chỗ ngồi trở xuống sản xuất trong nước là giá bán ra trừ đi giá trị linh kiện, phụ tùng sản xuất trong nước.

Vấn đề chính sách thuế cho ngành CN ô-tô lại được hâm nóng liên quan đến Dự thảo chính sách thuế NK đối với linh kiện ô-tô giai đoạn 2018-2020 của Bộ Tài chính khi vấp phải sự phản ứng trước tiên của Hiệp hội các nhà sản xuất (NSX) ô-tô Việt Nam (VAMA), nhưng lại nhận được sự đồng tình từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Về giảm thuế linh kiện ô-tô, Bộ Tài chính có đề xuất hai phương án. Phương án 1 là giảm thuế toàn bộ 163 dòng thuế liên quan về 0%. Phương án 2 là giảm thuế 19 dòng thuế về 0%, giảm thuế 42 dòng thuế về 10%.

Phía VAMA thì cho rằng, do thuế NK xe ô-tô nguyên chiếc từ ASEAN sẽ giảm xuống 0% từ năm 2018, do đó kiến nghị cần giảm thuế NK về 0% từ năm 2018 áp dụng cho tất cả các kinh kiện xe lắp ráp trong nước với 100% linh kiện NK bởi các NSX ô-tô, cũng như áp dụng cho toàn bộ vật tư, bán thành phẩm NK bởi các NSX phụ tùng ô-tô mà không yêu cầu bất kỳ điều kiện nào.

Trong khi đó, phía VCCI lại đồng tình với đề xuất phương án 1 của Bộ Tài chính là giảm thuế toàn bộ 163 dòng thuế liên quan về 0%. Phương án này sẽ có mức ưu đãi nhiều hơn cho doanh nghiệp, do đó suy đoán là sẽ khuyến khích việc NK các linh kiện liên quan nhiều hơn, từ đó thúc đẩy việc sản xuất lắp ráp các dòng xe liên quan như mục tiêu nêu tại Dự thảo.

Giới chuyên gia nhận định, thị trường ô-tô Việt rơi vào thời kỳ suy giảm doanh số do nhiều người dùng đã chuyển sang tâm lý chờ đợi đến đầu năm 2018, khi thuế NK ô-tô từ ASEAN về 0% theo Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN. Khi đó, chắc chắn Chính phủ sẽ có điều chỉnh thuế suất NK của linh kiện cho sản xuất, lắp ráp trong nước có tỷ lệ giảm tương ứng nhằm khuyến khích, duy trì sản xuất lắp ráp trong nước. Đó còn là vấn đề đáp ứng nhu cầu tất yếu của người dân mua được xe với giá thành hợp lý, chất lượng tốt, mẫu mã đẹp…

Thế nhưng, nếu ngành CN ô-tô nội địa không đáp ứng được sẽ phải NK và sẽ không tham gia được vào chuỗi giá trị toàn cầu khi mà có sự chuyển dịch mạnh mẽ cơ sở sản xuất lắp ráp từ châu Âu, Mỹ sang châu Á. Đây là thách thức rất lớn đối với ngành CN ô-tô trong nước. Khả năng NK các mặt hàng ô-tô và linh kiện sẽ tăng trong các năm tới đây. Và khi đó, nếu chính sách còn thiếu nhất quán và không ổn định thì ngành CN ô-tô Việt Nam sẽ chơ vơ đứng giữa “ngã ba đường”!