Cái kết buồn của cổ phiếu họ hàng

DIỄM HƯƠNG

Chủ nhật, 10/06/2018 - 08:15 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Giai đoạn 2009-2011, nhóm cổ phiếu (CP) họ Dầu khí, Sông Đà, Vinaconex, Lilama… làm mưa làm gió trên thị trường (TT) rồi… dần thoái trào. Vài năm gần đây, xu hướng CP họ hàng lại manh nha phục hồi nhưng cũng nhanh chóng bị thanh lọc.

Xu hướng kết nối CP họ hàng từ các doanh nghiệp (DN) có gốc gác Nhà nước được chuyển dần sang nhóm DN tư nhân nhưng về bản chất vận động cũng không có nhiều thay đổi. Chẳng hạn nhóm CP do FLC dẫn đầu với những cái tên có liên quan bao gồm: ROS, HAI, AMD, ART, KLF…

Những CP này đều có mối quan hệ sở hữu liên quan FLC, đồng thời còn có thêm ba đặc tính phổ biến:

Thứ nhất, yếu tố “siêu thanh khoản”, khi những CP này trong nhiều giai đoạn đều có khối lượng giao dịch tính bằng hàng triệu CP mỗi phiên.

Thứ hai, biến động “tăng trần - giảm sàn” cực kỳ thất thường, không chỉ từ phiên này sang phiên khác mà có khi từ đầu phiên đến cuối phiên.

Thứ ba, đặc tính quen thuộc nhất là “tăng cùng tăng - giảm cùng giảm”, vài năm qua khi số lượng CP có liên quan sở hữu đến FLC hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp lên sàn ngày một nhiều thì nhà đầu tư (NĐT) cũng chứng kiến không ít phiên cả họ cùng tăng để gợi nhớ đến hình ảnh của CP họ hàng khi xưa, thậm chí còn “bốc lửa” hơn.

Bàn tay có ngón ngắn ngón dài, vậy nên cũng chỉ có một số CP trong một dòng họ có chất lượng vượt trội và luôn nhận được sự quan tâm của TT như kiểu ba CP của họ Dầu khí: GAS, PVD, PVS… luôn có tính dẫn dắt trong nhiều năm. Về mặt này, xu hướng CP họ hàng trong vài năm qua thậm chí còn kém hơn những đàn anh đi trước.

Năm 2016, TT đã chứng kiến bộ ba DRH, KSB và TTF phất lên rồi xuống nhanh như thế nào. Đầu tiên là việc DRH tăng giá CP lên hàng chục lần chỉ trong thời gian ngắn. Sau đó KSB với mối quan hệ về nhân sự, sở hữu với DRH cũng “hưởng xái” và tăng mạnh. Ít lâu sau, KSB có Chủ tịch HĐQT khi đó cũng đồng thời là người đứng đầu TTF, một CP cũng có tốc độ tăng giá tính bằng lần. Bộ ba này bắt đầu cùng nhau lao dốc khi xảy ra scandal thiếu hàng tồn kho lên đến gần 1.000 tỷ đồng. Nếu như hoạt động của DRH không được phản ánh rõ ràng qua số liệu thì TTF trước khi xảy ra scandal được xem là “điển hình” cho khắc phục khó khăn và giá CP cũng hưởng lợi...

Hệ quả là giá của TTF hiện chỉ hơn 4.000 đồng/CP, bằng một phần mười khi xưa và chỉ đủ mua một dúm dưa hành. DRH từ thời đỉnh cao giá 80.000 đồng/CP giờ đây giá cũng chỉ bằng một phần năm. KSB giá có vẻ khá khẩm nhất, với hơn 36.000 đồng/C, nhưng đồ thị giá trong một năm qua vẫn đang theo chiều xuống.

Và hiện giờ, trong dòng CP mang họ FLC, nhìn vào biến động giá của AMD có vẻ hấp dẫn với những phiên tăng, tăng trần xen kẽ với giảm, nhưng giá hiện nay chỉ gần 4.000 đồng/CP trong khi mới sáu tháng trước giá còn hơn 10.000 đồng/CP. Hay trong ba phiên đầu tiên của tháng 6, HAI đều tăng trần, nhưng giá đến giờ cũng chỉ hơn 4.000 đồng/CP.

Xu hướng CP họ hàng đã và có thể là sẽ không bao giờ bền vững, vì những sự gắn kết quá lỏng lẻo. Thậm chí, hệ quả rất nặng nề khi một loạt CP sau một xu thế đều giảm giá không thương tiếc bất chấp có thể làm ăn vẫn có lãi, nhưng giá CP lại cách mệnh giá rất xa. NĐT có thể mua CP chỉ vì tăng giá, không quan tâm đến nền tảng cơ bản thì đến khi CP giảm, cho dù nền tảng có tốt, CP vẫn có thể bị bán tháo. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cổ đông, NĐT hiện hữu mà ngay cả khả năng huy động vốn, hình ảnh của DN về mặt dài hạn cũng sẽ chịu nhiều thách thức.