Nguy cơ từ “bong bóng” bitcoin

TRẦN ANH (BIÊN DỊCH)

Thứ hai, 11/12/2017 - 07:36 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nguồn: STANDARD.CO.UK

Những ngày gần đây, đồng tiền ảo bitcoin đã trở thành tâm điểm chú ý trên thế giới khi giá trị chạm mốc kỷ lục hơn 12.000 USD, tăng gấp 10 lần chỉ trong vòng 11 tháng qua. Giới chuyên gia tài chính nhận định nhiều khả năng việc gia tăng giá trị chóng mặt của bitcoin sẽ biến thị trường tiền ảo này trở thành khối “bong bóng” có thể phát nổ bất cứ lúc nào.

Tăng trưởng đột biến

Theo CNN, bitcoin là một loại tiền tệ kỹ thuật số do một nhân vật bí ẩn có biệt danh Satoshi Nakamoto phát hành năm 2009 dưới dạng phần mềm mã nguồn mở. Đồng tiền ảo này có thể được trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối internet mà không cần thông qua bất kỳ tổ chức tài chính trung gian nào. Bitcoin có độ bảo mật cao, xuất hiện và được phân chia hoàn toàn tự động dựa trên các thuật toán. Do đó, bất cứ ai cũng có thể sở hữu đồng tiền ảo này thông qua việc giải mã các phương trình toán học trên hệ thống máy tính để “đào” bitcoin.

Với những ưu điểm vượt trội so tiền mặt, trong những năm qua đồng tiền ảo này đang dần dần trở nên phổ biến hơn ở nhiều nước. CNN cho biết, ban đầu bitcoin thường chỉ được những người am hiểu công nghệ thông tin tìm tòi và sử dụng để giao dịch điện tử. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, số doanh nghiệp trên CoinMap, một trang web tài chính điện tử, cho biết danh sách những công ty chấp nhận thanh toán bằng bitcoin đã tăng gấp nhiều lần. Ngay cả những cửa hàng bán lẻ với số lượng hàng hóa đa dạng cũng bắt đầu chấp nhận phương thức thanh toán này.

Theo Bloomberg, khi ra đời vào tháng 1-2009, bitcoin có những bước tiến khá chậm chạp. Cụ thể, phải mất hơn tám tháng đồng tiền này mới được công nhận có giá trị về mặt thực tế trên thị trường tiền tệ thế giới. Lúc đó, 1,309 bitcoin có giá trị quy đổi tương đương 1 USD. Tháng 2-2010, thị trường bitcoin đầu tiên của thế giới mới được thành lập và hoạt động mờ nhạt trong suốt hơn hai năm. Tuy nhiên, tháng 6-2013, bitcoin trở thành tâm điểm chú ý khi hàng loạt vụ ăn cắp tài khoản bitcoin diễn ra với thiệt hại sau khi quy đổi là 375.000 USD. Sự việc này đã khiến giá trị quy đổi của một bitcoin chạm đáy 0,1 USD.

Dù vậy, kể từ đầu năm nay, giá trị của bitcoin đã gia tăng một cách chóng mặt. CNN cho biết, sau hơn 1.000 ngày kể từ tháng 6-2013, tháng 1 vừa qua, bitcoin đã cán mức 1.000 USD. Bốn tháng sau, lần đầu bitcoin đạt mức kỷ lục 2.000 USD. Sau đó, đồng tiền ảo này liên tục tăng trưởng nhanh khi chỉ cần trong chưa đầy 100 ngày để tăng thêm 1.000 USD. Giữa tháng 10-2017, giá bitcoin tăng vọt lên hơn 5.800 USD, gấp sáu lần so thời điểm đầu năm. Từ thời điểm đó, mỗi lần bitcoin tăng 1.000 USD và khoảng thời gian tăng giá lại càng ngắn hơn. Thậm chí, mới đây nhất, chỉ trong vòng vài ngày, bitcoin từ mốc 9.000 USD đã liên tiếp phá ngưỡng 10.000 USD và 11.000 USD.

Với việc gia tăng giá trị nhanh chóng, ước tính mức vốn hóa của toàn bộ thị trường tiền điện tử, trong đó có đồng tiền chủ chốt bitcoin, đã chạm mốc hơn 300 tỷ USD. Chỉ tính riêng tổng vốn hóa thị trường của bitcoin đã đạt gần 200 tỷ USD, lớn hơn giá trị vốn hóa thị trường của hai “gã khổng lồ” Phố Wall (Mỹ) là Morgan Stanley (89 tỷ USD) và Goldman Sachs (93 tỷ USD).

Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân tăng giá chóng mặt của bitcoin trong mấy tháng gần đây chủ yếu do tâm lý “số đông” của nhà đầu tư và các điều chỉnh chính sách ở một số nền kinh tế lớn, trong đó có Trung Quốc và Nhật Bản, cũng như cách nhìn nhận tích cực về bitcoin của một số “ông lớn” ngân hàng ở Phố Wall.

Một xưởng đào bitcoin bằng hệ thống máy tính. Ảnh: SPECTRUM

“Bong bóng” liệu có vỡ?

Việc giá trị của bitcoin tăng một cách chóng mặt và trồi sụt liên tục trong những ngày qua đang gây ra tranh cãi trong giới đầu tư và phân tích tài chính trên thế giới. Nhiều nhà kinh doanh lạc quan cho rằng, đồng tiền ảo giúp cho việc thanh toán trở nên dễ dàng hơn và đây sẽ là hướng đi tiền tệ trong tương lai.

Trong khi đó, các chuyên gia tài chính lại tỏ ra lo ngại, cho rằng thị trường tiền ảo này là khối “bong bóng” có thể phát nổ bất cứ lúc nào. Các chuyên gia nhận định, bitcoin đang hội tụ đầy đủ những yếu tố tương tự các “bong bóng” kinh tế trước đây, như “bong bóng hoa tulip” ở Hà Lan vào thế kỷ 17, hay “bong bóng chứng khoán” tại Trung Quốc trong các năm 1995 - 1996 khi thị trường tăng giá đột biến và không theo nguyên tắc tăng giá thông thường.

Reuters dẫn lời chuyên gia tài chính Rob Moffat của Balderton Capital, một công ty đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại London (Anh) cho biết, bitcoin đang tạo ra giá trị mới một cách rất mơ hồ, chủ yếu dựa trên nhận thức của số đông. Trong khi đó, tỷ phú người Mỹ Mark Cuban cũng tin rằng việc nhiều người trên thế giới đổ xô vào đầu cơ bitcoin rồi tin rằng việc kiếm tiền nhờ bitcoin dễ dàng đã khiến đồng tiền ảo này trở thành “bong bóng” kinh tế.

Dù lên giá nhanh, bitcoin lại cho thấy sự tăng trưởng không bền vững. Kể từ khi ra đời, bitcoin đã nhiều lần trồi sụt mạnh mẽ. Mới đây nhất, đầu tháng 9 vừa qua, sau khi Tổng Giám đốc điều hành (CEO) của một trong những hãng dịch vụ tài chính hàng đầu nước Mỹ là JP Morgan tuyên bố, bitcoin là hiện tượng lừa đảo và có thể sẽ gây ra những hậu quả tồi tệ, giá trị bitcoin lập tức giảm từ mức 5.000 USD xuống 3.772 USD. Chính sự thất thường của bitcoin cũng khiến các chuyên gia cảnh báo đồng tiền điện tử này đang tạo ra các giá trị ảo vượt nhiều so mức giá thật.

Nhiều quốc gia không chấp nhận coi bitcoin là một loại tiền tệ giao dịch. Theo CNBC, một đồng tiền được xác định khi là đơn vị dễ tính toán, có tính bảo lưu về giá trị và là vật trung gian để trao đổi hàng hóa. Trên thực tế, bitcoin không thể đáp ứng được tiêu chuẩn của một loại tiền nếu xét theo ba yếu tố trên.

Chính vì vậy, thời gian qua, dù bitcoin tăng trưởng mạnh và trở nên phổ biến hơn, nhiều quốc gia trên thế giới vẫn không công nhận loại tiền này, thậm chí cấm giao dịch bằng bitcoin. Không chỉ hoài nghi về giá trị, tính khả thi của đồng tiền ảo bitcoin, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) còn cảnh báo nguy cơ phương thức giao dịch bằng bitcoin sẽ là “thiên đường” cho các thủ đoạn đánh cắp và lừa đảo của tin tặc (hacker), hay các đường dây liên kết với tội phạm để trốn thuế và rửa tiền.