Khi khu đô thị không phải thiên đường!

BÀI & ẢNH: NHÓM PV XÃ HỘI

Thứ ba, 22/08/2017 - 09:44 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Khu đô thị An Khánh bỏ hoang nhiều năm nay.

Hơn chục năm trở lại đây, hạ tầng đô thị của Hà Nội phát triển chóng mặt, diện mạo thành phố có nhiều đổi thay. Thế nhưng, cơ sở hạ tầng nhiều nơi chưa thật sự mang đúng tầm vóc đô thị hiện đại như kỳ vọng. Nơi thì bỏ hoang gây lãng phí, nơi hoàn thiện thì điều kiện sống của người dân chưa bảo đảm. Những hệ lụy trong quá trình quy hoạch đô thị vội vàng và có phần nóng vội đang gây ra những khó khăn trong công tác quản lý không dễ tìm lời giải.

Kỳ 1: Xây khu đô thị rồi... bỏ hoang

Trước thực trạng dân số ngày càng tăng với mật độ ngày càng lớn, việc hình thành những khu đô thị (KĐT) được coi là xu thế tất yếu. Thế nhưng nhiều KĐT dù đã hoàn thành nhưng vẫn vắng bóng cư dân, để bỏ hoang, điêu tàn và ngày càng nhếch nhác.

Nơi nào cũng có

Thời điểm giá cả thị trường bất động sản tăng cao, một số doanh nghiệp đã nhanh chóng chuyển hướng đầu tư các dự án dạng biệt thự nhà vườn, nhà liền kề sang trọng. Đi kèm theo các bản vẽ dự án là hàng loạt chiến dịch truyền thông nhằm tạo nên một trào lưu sở hữu “ngôi nhà nghỉ dưỡng” với đầy đủ tiện ích sân vườn, bể bơi...

Tuy nhiên, thời điểm hiện tại, nhiều dãy biệt thự, nhà liền kề vẫn còn đang bỏ hoang, xuống cấp theo thời gian. Dù các “sàn giao dịch” mở ra nhiều như nấm sau mưa, nhưng lượng người đến mua nhà vẫn hết sức khiêm tốn.

Mấy năm nay, nhiều người qua lại khu vực KĐT mới Văn Phú, Hà Đông, Hà Nội không khỏi vướng mắt vì cảnh nhếch nhác từ những dãy nhà liền kề hoặc biệt thự xây thô đang bị bỏ không, hoặc cho thuê lại với giá rẻ, đang xuống cấp. Nơi đây từng được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới, mang mầu sắc tươi sáng và góp phần giảm tải cư dân trong nội thành Hà Nội. Tuy nhiên, kể từ khi hoàn thành và bàn giao các tòa nhà thấp tầng với gần 3.000 căn hộ đến nay, nhu cầu sử dụng thực tế rất ít. Tại đây có nhiều căn biệt thự hai mặt tiền giáp đường giao thông, dù có giá bán lên đến hàng chục tỷ đồng nhưng đang được cho thuê lại để bán hàng ăn, quán bia hơi hay quán cà-phê... Các dãy nhà liền kề thì chỉ khoảng chục căn có người ở, một số căn được cho thuê với giá rẻ để giữ nhà, số còn lại bị bỏ không. Chị Bùi Thị Trang, một người thuê một căn nhà ở khu vực này cho biết: khi thuê nhà xây thô, lúc đến ở phải làm cửa và lắp đặt thêm các đường điện, nước và những thứ cần dùng khác. Mỗi tháng tiền thuê nhà sáu triệu đồng, nhưng được cái tòa nhà to, nhiều phòng nên sinh hoạt khá thoải mái.

So những đô thị khác, KĐT Mỗ Lao (quận Hà Đông) có tỷ lệ lấp đầy nhà liền kề và biệt thự khá cao, ước tính khoảng 80% số biệt thự và nhà liền kề đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng. Ở những đô thị khác, tỷ lệ này thấp hơn nhiều. Nếu những năm trước, gần Hà Nội chỉ có KĐT Quang Minh (Đông Anh, Hà Nội) có hàng trăm căn biệt thự, nhà liền kề bỏ trống, thì giờ đây, con số này tại các KĐT ở sát trung tâm Hà Nội như Dương Nội, Văn Quán, Văn Khê, Trung Văn (phía Hà Đông, Nam Từ Liêm) hay xa hơn chút như Việt Hưng, Sài Đồng, Đặng Xá (phía Gia Lâm, Long Biên), Pháp Vân - Tứ Hiệp (Thanh Trì)… phải lên tới hàng trăm căn biệt thự, nhà liền kề bỏ không, cỏ mọc um tùm hoặc phải cho thuê để sử dụng vào mục đích khác.

Ngậm ngùi trái đắng

Nằm cách trung tâm Hà Nội gần 20km, KĐT Nam An Khánh (huyện Hoài Đức, Hà Nội) với quy mô 288,8 ha (Công ty CP Đầu tư phát triển đô thị và Khu công nghiệp Sông Đà - SUDICO làm chủ đầu tư và xây dựng từ năm 2004­) cũng từng được ví như thiên đường. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, dự án vẫn chỉ là những biệt thự lô nhô xấu xí, trơ xi-măng phủ đầy rêu mốc. Biệt thự xây xong, không có người ở để cỏ, cây dại mọc kín nhà khiến ai đi qua cũng chỉ biết lắc đầu ngao ngán.

Hiện nay, giá đất tại Nam An Khánh, Bắc An Khánh, Geleximco Lê Trọng Tấn... rớt thảm hại và thanh khoản thấp. Trước đây, mức chênh biệt thự tại dự án Splendora ở địa bàn này vào khoảng 8 - 10 tỷ đồng/căn, những lô có vị trí đẹp thậm chí còn có mức chênh xấp xỉ vài chục tỷ đồng. Sau đó, cùng với sự sụt giảm của thị trường, mức chênh này dù có giảm dần nhưng cũng không dưới vài tỷ. Tuy nhiên, những lùm xùm chung quanh tiến độ của dự án khiến không ít nhà đầu tư bỏ chạy. Hiện, chủ đầu tư đang chuyển nhượng quyền sử dụng đất với giá từ 17,8 - 21,5 triệu đồng/m², đồng thời áp dụng chính sách chiết khấu cao cho khách hàng thanh toán trước hạn, hoặc mua với số lượng lớn.

Gần đó, hàng loạt dự án bỏ hoang dọc các trục đường Đại lộ Thăng Long cũng án binh bất động, biển báo tên dự án thậm chí còn biến mất dù số lượng nhà đầu tư phải “chôn” vốn ở đây không phải ít. Nhiều người sau một thời gian ôm đất đầu cơ đang gồng mình nếm “trái đắng” do không chuyển nhượng kịp. Tại dự án Splendora, thay vì lãi hàng chục tỷ đồng tiền chênh, hàng loạt nhà đầu tư “lướt sóng” trót ôm biệt thự tại đây đang khóc dở, mếu dở vì không đẩy được hàng, trong khi chủ đầu tư lại tăng giá bán.

Anh Trần Quốc Khánh, nhân viên tư vấn giao dịch bất động sản ở quận Nam Từ Liêm cho biết: trước đây, địa ốc khu vực phía tây tăng trưởng nóng do nhiều nhà đầu tư đón đầu quy hoạch, nhờ vậy giá đất liên tục bị đẩy cao. Hiện giá giảm mạnh do giới đầu tư “lướt sóng” rời bỏ thị trường. “Mấy năm nay thị trường chững lại, khách mua không mặn mà với một số khu vực biệt thự, liền kề do cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện. Nhà đầu tư cũng án binh bất động nên giá biệt thự tại nhiều khu vực đã giảm. Ngoài ra, việc thiếu hạ tầng xã hội thiết yếu như: Chợ, trường học, trung tâm y tế, các dịch vụ giải trí... chưa có cũng khiến nhiều người muốn mua nhà để ở băn khoăn”, anh Khánh nhận xét.

“Lời nguyền” chưa có lời giải

Tình trạng nhà đất bị bỏ hoang hiện nay không chỉ gây ra tình trạng lãng phí rất lớn mà còn làm mất mỹ quan đô thị, ô nhiễm môi trường và bất ổn về mặt xã hội. Để đối phó, một số giải pháp tình thế được nhiều nhà đầu tư áp dụng đó là dùng nhà bỏ hoang, biệt thự bỏ hoang cho thuê làm nơi kinh doanh quán ăn, vật liệu xây dựng, cà-phê... Tuy nhiên hình thức đối phó này cũng không thay đổi tình thế được bao nhiêu.

Lý giải nguyên nhân thực trạng này, TS Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, trước hết là do giá nhà bị đẩy lên quá cao, trong khi thu nhập của người dân lại thấp. Chính vì vậy, họ không có đủ điều kiện kinh tế để đầu tư vào phân khúc nhà ở “đắt đỏ” này. Số lượng người có đủ tiền để mua những căn biệt thự này là rất ít. Đến thời điểm này, “khẩu vị” của khách hàng bất động sản hiện nay đã thay đổi. Thay vì vẻ hào nhoáng của những căn biệt thự hoành tráng, họ chú trọng hơn đến nhu cầu ở thật và ưa chuộng những dự án nằm gần hoặc trong khu vực nội đô, có hạ tầng xã hội hoàn chỉnh.

Từ lâu, việc siết chặt quản lý biệt thự bỏ hoang đã được các cơ quan chức năng thực hiện, thế nhưng dù đưa ra nhiều phương án song đến nay vẫn chưa nhận được những tín hiệu tích cực. Trước đây, UBND TP Hà Nội từng đưa ra giải pháp thực hiện đánh thuế hoặc xử phạt các chủ sở hữu của nhà bỏ hoang, không đưa vào sử dụng. Ngoài ra, xử phạt hành chính biệt thự bỏ hoang với chủ sở hữu biệt thự, mức phạt là 10 - 20 triệu đồng/căn. Tuy nhiên, đến thời điểm này việc đánh thuế với người sở hữu và xử phạt chủ đầu tư biệt thự bỏ hoang vẫn khó thực hiện. Điều này khiến biệt thự bỏ hoang cứ “trơ gan cùng tuế nguyệt”, nằm phơi mưa phơi nắng qua nhiều năm tại những dự án nhà ở trong các KĐT như: Văn Quán (Hà Đông), Quang Minh (Mê Linh), Nam An Khánh (Hoài Đức)... Thiếu những biện pháp giải quyết cụ thể, có lẽ, “lời nguyền” ở những “KĐT ma” này sẽ còn rất lâu mới có lời giải.

(Còn nữa)

Trên các trang kinh doanh nhà đất, tin tức rao vặt cho thuê biệt thự hoặc nhà liền kề xây thô xuất hiện ngày càng nhiều. Tùy theo vị trí, giá cho thuê cũng khác nhau. Dạng nhà liền kề mặt đường nhỏ ở hầu hết các KĐT đều có giá thuê trung bình khoảng 7 - 8 triệu đồng/tháng, biệt thự mặt đường to thì giá cho thuê khoảng 12 - 15 triệu đồng/tháng. Điểm chung của các căn nhà này là thời gian cho thuê dài hạn (3 - 5 năm) và khách hàng toàn quyền sử dụng nhà theo ý mình: để ở, để kinh doanh, làm kho bãi, nhà xưởng, cho thuê lại… tùy ý.