Ám ảnh đường, phố “hóa” sông

BÀI & ẢNH: TÙNG MINH

Thứ ba, 25/07/2017 - 08:32 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Đường phố ngập lụt mỗi khi trời mưa to.

Những ngày qua, nhiều cơn mưa lớn liên tiếp đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân Thủ đô. Tình trạng đường phố “hóa” sông sau mỗi cơn mưa dù đã được phản ánh nhiều năm qua, song vẫn chưa được cải thiện.

Cứ mưa là ngập

Mưa lớn trong những ngày qua khiến nhiều người dân sống tại Thủ đô gặp nhiều khó khăn trong việc di chuyển, đời sống sinh hoạt thường ngày bị đảo lộn. Có người ví von rằng đường, phố, khu đô thị (KĐT) ở Hà Nội mỗi lần trời mưa lại chẳng khác nào thành phố Venice của đất nước Italia. Thực tế, không ít nơi bị ngập sâu hơn nửa mét khiến các phương tiện mắc kẹt trên đường, giao thông tê liệt hoàn toàn.

Mặc dù là KĐT mới nhưng hễ trời mưa to là nhiều KĐT như Xa La, Văn Phú (Hà Đông), An Khánh (Hoài Đức, Hà Nội)... lại biến thành sông. Anh Nguyễn Văn Linh, sống tại KĐT Xa La cho biết: “Cứ mỗi khi mưa to là gia đình tôi lại lo lắng bởi việc đi lại hết sức khó khăn. Xe cộ để dưới hầm không yên tâm chút nào vì khả năng ngập rất lớn. Ở đây chỉ cần mưa khoảng một giờ là đã ngập, nhiều gia đình đã mua máy bơm để hút nước ở tầng hầm, ngoài ra còn dự trữ sẵn bao cát trước nhà để be bờ đắp đập”, anh nói.

Chung tình cảnh, những người dân sống tại các khu chung cư Thăng Long Victory, Gemek Tower, An Khánh Golden... cũng gặp nhiều khó khăn không kém khi hầu như năm nào nơi đây cũng chịu cảnh ngập lụt liên miên. Năm 2016, khu vực này cũng chứng kiến cảnh tượng ngập lụt nghiêm trọng tại nút giao Thiên đường Bảo Sơn với Đại lộ Thăng Long. Thời điểm ấy có đoạn ngập sâu đến cả mét nên việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn khi di chuyển vào thành phố. Năm nay, tình trạng trên tiếp tục tái diễn ở nơi đây trong những ngày mưa vừa qua.

“Nhiều hôm buổi sáng đi làm đã thấy lòng đường toàn nước là nước, rác nổi lênh láng trên dòng nước hôi thối thoát ra từ KĐT rất khó chịu. Ở KĐT này mỗi lần mưa lớn là ngập đến nửa mét, đây lại là vùng đồng ruộng trũng trước kia nên lượng nước dồn về khá lớn, trong khi đó hệ thống thoát nước lại làm việc không hiệu quả nên ở đây có khi bị ngập đến mấy ngày”, một cư dân KĐT Geleximco - Lê Trọng Tấn (Hoài Đức, Hà Nội) cho biết.

Với địa hình trũng thấp, cao độ trung bình chỉ từ 6 - 6,5 m so mực nước biển, độ dốc dưới 10% chiếm 54,5% số diện tích toàn thành phố nên vào các tháng mùa mưa, khi mực nước sông Hồng vượt mức báo động I, khu vực nội thành không thể tự thoát nước, phải bơm cưỡng bức ra sông, nên dẫn đến nguy cơ ngập lụt ở nhiều nơi. Ngoài ra, để xảy ra tình trạng ngập nặng còn do các chủ đầu tư khi phát triển dự án bất động sản chỉ chú trọng bán nhà mà bỏ quên hoặc cắt bớt thiết kế hạ tầng thoát nước, mang tính chất đối phó. Cùng với đó, tình trạng quy hoạch xây dựng đô thị trong nhiều năm qua còn manh mún, thiếu quản lý... cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn trong tiêu thoát nước giữa các khu vực.

Cần sự quy hoạch tổng thể

Quá trình đô thị hóa trong khoảng hai chục năm trở lại đây đã khiến thành phố Hà Nội ngày càng trở nên sầm uất, hiện đại. Tuy nhiên, trong quá trình đó, các nhà quản lý đã không xem xét nghiêm túc tới những thay đổi to lớn môi trường sống trong đô thị. Nhiều diện tích trồng cây xanh và ao, hồ đã bị bê-tông hóa trong quá trình xây dựng nhà ở, đường sá làm cho nước mưa không có chỗ thoát. Phần lớn nước mưa đổ thẳng vào hệ thống cống thoát nước vốn cũ kỹ do được xây dựng từ những năm 70-80 của thế kỷ trước. Hệ thống thoát nước này qua nhiều năm không được nâng cấp nên ngày càng hư hỏng, xuống cấp trầm trọng, vì thế khả năng thoát nước không đáp ứng nhu cầu nếu trời mưa to.

Do bị bê-tông hóa, nước mưa không những không thấm được xuống đất mà còn làm suy giảm lượng nước ngầm khiến mặt đất trở nên khô hạn. Hà Nội lại chưa có nhiều giải pháp hiệu quả điều hòa lượng nước mưa mà chỉ tập trung giải quyết phần ngọn là nâng cấp hệ thống thoát nước. Việc nâng cấp hệ thống thoát nước luôn chạy theo sau yêu cầu thoát nước mưa, nên vấn đề úng ngập vẫn chưa giải quyết được tận gốc.

Lâu nay, thành phố đã đầu tư rất nhiều trong việc cải tạo hệ thống thoát nước, mua sắm máy bơm hiện đại, cung cấp các phương tiện đắt tiền và áp dụng nhiều biện pháp khác, song sau mỗi trận mưa thì phố phường Hà Nội vẫn ngập. Tháng 12-2016, dự án thoát nước Hà Nội đã hoàn thành giai đoạn II, đáp ứng được tiêu thoát nước của những trận mưa dưới 100 mm/2 giờ. Tuy nhiên, dự án này chủ yếu tiêu úng cho bốn quận nội thành thuộc lưu vực sông Tô Lịch gồm: Cầu Giấy, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và một số khu vực lân cận, còn các khu vực quận Bắc Từ Liêm, Nam Từ Liêm, Long Biên, Hà Đông... không nằm trong phạm vi điều tiết của dự án.

Cùng với sự phát triển, Hà Nội sẽ tiếp tục xây dựng nhiều KĐT mới. Nhưng nếu không có các giải pháp quy hoạch hoặc giải pháp kỹ thuật phù hợp, vấn đề úng ngập sẽ ngày càng trở nên nghiêm trọng. Do đó, ngoài việc đầu tư hệ thống cống hóa, mở rộng kênh mương, nạo vét những hồ hiện có, Hà Nội cần sớm thực hiện thêm các dự án đào hồ điều hòa, kết nối đồng bộ hạ tầng thoát nước để nâng cao năng lực tiêu thoát, xây dựng trung tâm điều hành chống ngập và hệ thống quan trắc, cảnh báo... để mùa mưa không trở thành nỗi ám ảnh đối với người dân Thủ đô.