Những nắp cống ưa nhìn

BÀI & ẢNH: HẢI OANH

Thứ sáu, 21/07/2017 - 10:22 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Một nắp cống được sơn vẽ trên đường Phùng Khắc Khoan (quận 1).

Những bức tranh vẽ trên nắp cống các tuyến đường ở quận 5, quận 1 (TP Hồ Chí Minh) được xem như những “con mắt” giám sát việc một số người thiếu ý thức ném, tấp rác trộm lên nắp cống từng xảy ra trong thời gian vừa qua.

Ngăn rác từ những tác phẩm nhỏ

Sau các tuyến đường Tản Đà, Hải Thượng Lãn Ông, Triệu Quang Phục (quận 5, TP Hồ Chí Minh), mới đây tại ngã tư Nguyễn Văn Thủ - Phùng Khắc Khoan (quận 1) đã có thêm những bức tranh mới. “Có những nắp cống trên tuyến đường vắng người đi buổi đêm, hay lúc trời mưa biến thành bãi rác tự phát của người dân gần đó”, chị Hà Thị Lượng, công nhân vệ sinh quận 1, cho biết. Anh Huỳnh Văn Thể, công nhân thoát nước đô thị thì hài hước hơn: “Người dân vui lắm! Họ không ném bừa rác ra vỉa hè, lề đường mà chọn gốc cây, cửa nắp cống mà thả”. Làm công việc lao công, dõi theo tuyến đường ngày hoặc đêm, chị Lượng nhận xét: “Người đi đường vẫn chưa có thói quen bỏ rác vào thùng. Những bịch nylon đựng đồ ăn, đồ uống họ toàn để ở cửa nắp cống”.

Ngã tư, điểm dừng đèn giao thông, nơi lắp đặt cửa nắp cống cũng là nơi người tham gia giao thông có thời gian để ném rác. Tôi ngồi cùng các bạn trẻ ở cà-phê F, đường Trần Quốc Toản, quận 3, nghe câu chuyện của Thuần, Hưởng và Diệu Linh học tại các trường kinh tế, kỹ thuật có cùng sở thích vẽ. Các bạn từng theo anh chị vẽ tường hẻm, nhà bỏ hoang, đường cụt. “Nhưng vẽ bức tranh có ý nghĩa hơn. Tranh nắp cống thì chưa được nơi nào gọi mời”, Diệu Linh nói.

Trở lại với không gian đường phố. Những ngày qua, người đi bộ, bán hàng rong, người qua đường đều ngạc nhiên vì bốn bức tranh trên bốn nắp cống ngã tư đường Nguyễn Văn Thủ - Phùng Khắc Khoan (quận 1). Câu chuyện này đến với những người không được học về vẽ, ngành nghề lựa chọn tương lai cũng không liên quan đến phẩm mầu, bút lông. Hưởng lý giải: “Từ khi loài người sống trong hang động đã vẽ. Và giờ đây, mình cũng muốn đánh dấu “sự nghiệp” vẽ tranh đường phố mình đang sống”. Hưởng muốn tìm đến những nơi tổ chức vẽ đường phố, nắp cống để có thể cống hiến sức lực của mình.

Tranh trên những nắp cống trên các con đường kể trên ở TP Hồ Chí Minh đều do các bạn trẻ trong các câu lạc bộ vẽ thuộc Chi đoàn Thanh niên phường 10, quận 5, các bạn sinh viên Chi đoàn Trường đại học Sài Gòn... Những bức tranh mang phong cách trẻ trung, dễ hiểu, dễ gần. Mỗi bức tranh nắp cống được các bạn thực hiện với chi phí thấp, nhưng mang nhiều ý nghĩa. Họa sĩ trẻ Nguyễn Hoài Thương cho hay: “Những người học qua mỹ thuật sẽ khó… vẽ. Chuyện này những bạn thích vẽ, vẽ nghiệp dư làm tốt hơn chúng tôi”.

Đẹp cũng cần quản lý

Khi các bạn thanh niên trong các chi đoàn mang sơn dầu xuống phố để vẽ lên nắp cống những chú cá bơi, chú ếch ngộ nghĩnh hoặc cây xanh đối xứng…, điều đó có tác dụng gì? PGS, TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Hội đồng Tư vấn Khoa học kỹ thuật Môi trường cho rằng: “Việc này gắn thanh niên với trách nhiệm môi trường, với cộng đồng”.

Về mặt mỹ quan đô thị, nắp cống là những mảng miếng bê-tông một mầu, chỗ thì để thùng rác, có chỗ nắp cống lại biến thành nơi tập kết rác của các khu dân cư. Chủ tiệm bánh mì tươi Bready, đường Nguyễn Văn Thủ (quận 1) cho biết: “Nhiều chỗ nắp cống bị lợi dụng, tấp dù, để hộp đồ, bếp than, mẹt bánh… Khi có những bức tranh trên đó, người ta cũng có phần nể nang nên không chiếm dụng”.

Câu chuyện nắp cống đối với người đi đường thì chỉ đi qua không có vấn đề gì. Nhưng những hộ kinh doanh mà trước mặt hay bên cạnh có nắp cống thường hay phàn nàn. Cơn mưa thoáng qua hay cơn mưa gây ngập, nước chảy dồn về, mang theo rác lấp miệng cống. Ông Thanh, lái xe ôm ở ngã tư Nguyễn Văn Thủ - Phùng Khắc Khoan cho biết: “Trong cơn mưa, nhiều người lợi dụng thả nước bẩn, xả rác ra đường. Nước dơ, nước thải chứa thức ăn không trôi được sẽ nằm lại miệng cống, gây hôi thối”. Chuyện rác thải thuộc quyền quản lý của Sở Tài nguyên và Môi trường. Chuyện quản lý nắp cống lại do Sở Giao thông vận tải. Khi rác trôi tới cửa nắp cống ùn ứ, khiến miệng cống bị đóng, không tiêu thoát nước mặt đường, gây ngập, ảnh hưởng đến giao thông.

Một bạn đi vẽ nắp cống cho biết, cứ tưởng quản lý hình vẽ là ở bên Sở Văn hóa - Thể thao hoặc Sở Thông tin - Truyền thông. Khi đi tham gia công việc mới biết thêm có hai sở cũng quản lý nắp cống. Như vậy, để có một bức tranh trên nắp cống cũng có quá nhiều thủ tục.