Cần giải quyết bài bản vấn đề liên quan đất đai

THU THỦY

Thứ sáu, 08/06/2018 - 09:50 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Vẫn còn tình trạng dự án “treo” ở nhiều đô thị lớn. Ảnh: LAM ANH

Được coi là vấn đề nóng tại kỳ họp Quốc hội (QH) lần này, ngay từ đầu giờ chiều phiên họp ngày 4-6, đã có 66 đại biểu (ĐB) QH đăng ký chất vấn Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Trần Hồng Hà về khiếu kiện liên quan đất đai. Trả lời chất vấn của ĐBQH, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho rằng, việc giao đất không đấu giá sẽ nảy sinh rất nhiều vấn đề không minh bạch.

Về khiếu kiện liên quan đất đai và giải pháp khắc phục cơ bản vấn đề này, ĐB Tạ Văn Hạ (đoàn ĐBQH tỉnh Bạc Liêu) thẳng thắn, trong quá trình phát triển, nhiều địa phương đã giao hàng vạn ha đất cho tổ chức, doanh nghiệp (DN) xây dựng dự án đô thị, khu du lịch làm mất quyền tiếp cận chính đáng của người dân với biển, gây khó khăn trong sinh hoạt và đời sống. Hướng xử lý vấn đề này thế nào?

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, thực tế 70% khiếu nại có liên quan đất đai, đây là vấn đề rất nhức nhối gây mất an ninh - trật tự xã hội. Nội dung khiếu nại tập trung vào ba nhóm vấn đề. Thứ nhất, liên quan đến giá, tính không đúng theo thị trường. Thứ hai, trình tự thủ tục xử lý không đúng thời điểm, không đúng quy trình. Thứ ba, liên quan đóng góp kinh phí của người dân khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. So thời điểm trước khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực, trình tự thủ tục, các chính sách thay đổi nhiều, giá đền bù sau cao hơn trước. Cho nên, cần giải quyết bài bản, rà soát từng vấn đề; cần có quy định thẩm quyền giải quyết cuối cùng vì hiện nay giải quyết không phải hai cấp mà có khi lên nữa. Và phải có phương pháp tính giá như thế nào đó để chính sách phân chia lại giá trị gia tăng khi Nhà nước thay đổi mục đích sử dụng đất, tạo ra hạ tầng thông qua làm thật tốt tái định cư, nói cách khác là làm bài bản để người dân đồng tình.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà thẳng thắn, việc giao đất không đấu giá nảy sinh rất nhiều vấn đề không minh bạch. Còn việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) là biện pháp để quản lý nhà nước. Không có giấy tờ thì không thể làm gì được. Cần tập trung giải quyết, có biện pháp cho nợ trách nhiệm tài chính của người sử dụng đất để cấp GCNQSDĐ. Trên cơ sở đó khi có giao dịch thì hồi tố để thu tiền. Về quyền tiếp cận chính đáng của người dân với biển, quan điểm nhất quán bờ biển là sử dụng chung không thuộc DN, tổ chức nào, sử dụng biển là quyền của nhân dân.

Chia sẻ với Bộ TN&MT về quản lý đất đai “là rất khó và phức tạp”, ĐB Nguyễn Anh Trí (đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) bày tỏ lo lắng trước tình hình phức tạp và đất đai sốt giá tại các khu vực như: Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc...

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, theo quy luật người dân sẽ đổ xô vào đầu tư tại một số khu vực. Chúng ta chưa làm được việc phòng ngừa trong điều hành, mà thay bằng các chỉ thị hành chính. Sốt đất là đương nhiên nhưng quan trọng là nhà đầu cơ hy vọng chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đất nông nghiệp trái phép. Tuy nhiên, việc cơ quan quản lý, năng lực quản lý, tính nhạy cảm để kiểm soát và kiểm tra xử lý là chưa kịp thời, đặc biệt chúng ta cũng phải thông báo cho các bên, nếu giao dịch trái pháp luật, khi quy hoạch, đầu tư, đền bù thì áp dụng biện pháp như thế nào để công bằng và nhà đầu cơ không “còn đất” đầu cơ.

Sáng 5-6, các ĐBQH tiếp tục chất vấn Bộ trưởng TN&MT về nhiều vấn đề nóng như: Sốt đất ở đặc khu, các ưu đãi đất đai cho DN lớn, định giá đất đai, xử lý rác thải, ô nhiễm môi trường, hoạt động của Formosa… Nêu thông tin dư luận cử tri cho biết về tình trạng đất đai ở ba đặc khu vừa qua được mua bán vô cùng phức tạp, đặc biệt là có yếu tố nước ngoài mua đất, ĐB Phùng Đức Tiến (đoàn ĐBQH tỉnh Hà Nam) đề nghị, Bộ trưởng cho biết thêm thông tin trước khi Luật Đặc khu được thông qua.

Về vấn đề này, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, thực tế người nước ngoài không có quyền mua đất, chỉ có quyền mua căn hộ chung cư ở các đô thị. Vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan kiểm tra, qua đó chưa phát hiện trường hợp nào người nước ngoài mua đất, mà chỉ có người nước ngoài mua căn hộ chung cư đô thị. Việc người nước ngoài mua đất là vi phạm pháp luật.

ĐB Hoàng Văn Cường (đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) nêu một nghịch lý diễn ra hiện nay, đó là dự án (DA) đầu tư và phát triển dù đã đền bù giá cao hơn so trước, dự án vẫn phát sinh khiếu kiện. Một tỷ lệ không nhỏ những tỷ phú, đại gia Việt Nam ra đời từ những DA sử dụng đất để phát triển các công trình bất động sản (BĐS). Những vùng càng phát triển, giá đất càng tăng thì Chính phủ càng cần nhiều tiền để đền bù và càng nảy sinh khiếu kiện của người dân…

Liên quan vấn đề chính sách đất đai trong định giá đất đai, theo Bộ trưởng TN&MT, hiện nay có năm cơ quan định giá đất đai, nhưng cũng rất khó, vì giá đất đai rất biến động, chỉ cần chuyển từ trồng lúa sang quy hoạch đất phát triển BĐS đã là hai vấn đề khác nhau. Trên thế giới, quy hoạch của họ rất rõ ràng, phương pháp định giá cụ thể nên có thể làm được. Còn chúng ta chưa hình thành thị trường hoàn chỉnh nên việc định giá còn khó khăn. Tuy nhiên, phải quan tâm lợi ích của người dân để họ cảm thấy được chia sẻ và có công sức đóng góp với mảnh đất đó. Đồng thời, đối với NĐT, cũng phải tính toán bảo đảm yếu tố lợi nhuận. Trước khi có Luật Đất đai 2013, tình trạng các DA “treo” là có thật và hiện nay ở nhiều đô thị lớn vẫn đang còn. Nguyên nhân là do chưa quy định, chế tài về năng lực của NĐT và nếu trong trường hợp không thực hiện sẽ có những chế tài xử lý như thế nào? Luật Đất đai 2013 đã quy định rất rõ về điều kiện năng lực và cơ chế tài chính để ràng buộc trách nhiệm với DN. Vấn đề hiện nay chưa xử lý được, do còn liên quan việc chồng chéo giữa Luật Đất đai và Luật Đầu tư và vướng mắc giữa Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Đất đai.