Khó khăn trong xây dựng nông thôn mới ở Ðiện Biên

Thứ Bảy, 02/12/2017, 03:30:06
 Font Size:     |        Print
 

Tuyến đường liên xã Noong Hẹt (TP Ðiện Biên, Ðiện Biên) được bê-tông hóa, góp phần giúp Noong Hẹt trở thành xã nông thôn mới.

Ðến nay, tỉnh Ðiện Biên đã có tám trong số 116 xã đạt chuẩn và xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), chiếm tỷ lệ 6,88%. Song, do điều kiện khó khăn của một tỉnh miền núi, thời gian tới, để nâng tổng số xã, huyện về đích NTM, rất cần nguồn vốn, sự điều chỉnh, thay thế những tiêu chí khung, chưa phù hợp như: Môi trường, thu nhập, hộ nghèo, chợ nông thôn…

Gian nan làm nông thôn mới

Tổng kết Chương trình xây dựng NTM giai đoạn 1, Ðiện Biên là một trong những địa phương xếp cuối cùng của cả nước về kết quả thực hiện. Các cấp ủy Ðảng, chính quyền tỉnh cũng như người dân cho rằng nguyên nhân khách quan là xuất phát điểm quá thấp, trung bình mỗi xã chỉ đạt từ một đến bốn tiêu chí; thậm chí, có những xã không đạt tiêu chí nào. Bên cạnh đó, nguyên nhân chủ quan do chính quyền, người dân trông chờ, ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước chưa thật sự cố gắng, nỗ lực để phát triển. Bài toán đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM tính đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có lời giải.

Thực tế cho thấy, nếu xây dựng NTM ở vùng đồng bằng gặp khó về cơ cấu sản xuất, dồn điền đổi thửa, vốn thì xây dựng NTM ở miền núi nói chung và tỉnh Ðiện Biên nói riêng hiện được ví như người vác trên vai tảng đá nặng leo núi. Hiện nay, cả tỉnh có đến 103 trong số 166 xã nghèo thuộc diện đặc biệt khó khăn. Từ năm 2010, tỉnh Ðiện Biên chính thức bắt tay vào xây dựng NTM với những mục tiêu cụ thể: NTM chính là nâng chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn, thu nhập bảo đảm; duy trì và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, tiếp tục nâng cấp trạm y tế hiện có, xây mới các trạm y tế tại các xã thiếu trạm y tế; nâng tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế; môi trường nông thôn được bảo đảm, tăng tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch, đầu tư các công trình thoát nước thải, tăng tỷ lệ hộ có nhà vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh…

Cả hệ thống chính trị vào cuộc với phương châm, tiêu chí: Dễ làm trước, khó làm sau, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Chỉ tính riêng năm 2016, kinh phí được cấp phục vụ xây dựng NTM của toàn tỉnh là 1.106,653 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách T.Ư là 222,350 tỷ đồng và vốn lồng ghép các chương trình, dự án 855,178 tỷ đồng. Ngoài ra, nguồn kinh phí do người dân đóng góp được tính trên ngày công lao động góp phần định hình diện mạo NTM dần khởi sắc.

Bí thư Ðảng ủy xã Nậm Kè (huyện Mường Nhé) Lò Văn Xung cho biết, ngoài sự đầu tư của Nhà nước, xã phải phát huy cao nhất nội lực trong nhân dân để xây dựng NTM. Tuy nhiên, với điều kiện của một xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, địa bàn rộng, diện tích lớn, dân cư ở không tập trung, tỷ lệ hộ đói nghèo cao, cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh còn thiếu thì việc hoàn thành các tiêu chí về xây dựng NTM theo kế hoạch là điều thật sự khó khăn. Các tiêu chí cần nhiều vốn như: Thủy lợi, điện, trường học, nhà văn hóa, chợ, và tiêu chí giảm nghèo bền vững thì các xã miền núi rất khó thực hiện. Không chỉ có xã Nậm Kè khó xoay xở với những tiêu chí cần nhiều vốn trong bộ tiêu chí NTM mà hầu hết các huyện của tỉnh Ðiện Biên cũng gặp khó khăn tương tự.

Tại huyện Mường Chà, huyện có toàn bộ 11 xã là xã 135, chưa có xã nào đạt được tiêu chí về môi trường. Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Mường Chà Ðinh Xuân Tiến, việc thực hiện tiêu chí về môi trường trên địa bàn huyện rất nan giải. Việc mai táng của đồng bào dân tộc thiểu số thường được hình thành tại khu vực nhà ở theo truyền thống, không tập trung vào nghĩa trang của bản, xã, vì thế việc quy hoạch nghĩa trang xã đối với các bản này gặp khó. Quy định về chất thải, nước thải cũng không dễ triển khai vì tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống rải rác, thói quen không sử dụng nhà vệ sinh còn phổ biến. Do hạn chế về cơ sở vật chất, về phong tục tập quán, cho nên đến nay, trên toàn tỉnh mới có bảy trong số 116 xã đạt tiêu chí về môi trường.

Cần giải pháp căn cơ

Ngày 9-8-2016, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Ðề án 1573/QÐ-TTg về xây dựng NTM vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới tỉnh Ðiện Biên, nhằm phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, quốc phòng giai đoạn 2016 - 2020 (Ðề án 29). Ðề án được thực hiện trên địa bàn 29 xã biên giới, với tổng diện tích tự nhiên là hơn 338 nghìn ha, thuộc bốn huyện: Ðiện Biên (12 xã), Mường Chà (ba xã), Nậm Pồ (tám xã) và huyện Mường Nhé (sáu xã), với mục tiêu thực hiện xây dựng NTM gắn với giảm nghèo nhanh, bền vững... Với Ðiện Biên, đây là bộ khung để chính quyền và người dân từng bước thực hiện. Song, với nguồn nội lực hiện tại và cán bộ chuyên trách vừa yếu vừa thiếu, đời sống kinh tế người dân ở mức thấp, thì việc triển khai đề án là rất khó khăn.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Văn Quân, chỉ tính riêng tiêu chí trong Chương trình xây dựng NTM về thu nhập cũng trở thành bài toán nan giải. Hiện, tỷ lệ hộ nghèo trong toàn tỉnh chiếm 44,82%; trong đó, tỷ lệ hộ nghèo ở thành thị là 3,79%; tỷ lệ hộ nghèo ở khu vực nông thôn là 53,59%. Toàn tỉnh có mười trong số 116 xã đạt tiêu chí về hộ nghèo. Bình quân thu nhập đầu người khu vực nông thôn năm 2016 đạt 12,60 triệu đồng/người/năm. Theo tiêu chí quy định thu nhập bình quân năm 2017 phải đạt tối thiểu 26 triệu đồng/người, với Ðiện Biên là rất khó.

Nguồn vốn cho xây dựng cơ bản, trên thực tế là bài toán khó của Ðiện Biên trong xây dựng NTM. Nhiều tỉnh, nhiều địa phương vì chạy theo thành tích đã đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM, để rồi đối mặt những khoản nợ lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng. Với Ðiện Biên cũng vậy, nếu những tiêu chí trong xây dựng NTM không được vận dụng linh hoạt, rất có thể NTM vẫn là cái đích xa vời. Ðể NTM thật sự mang lại kết quả thiết thực cho người dân ở Ðiện Biên, thiết nghĩ, các cấp ủy Ðảng, chính quyền cần có những giải pháp căn cơ hơn trong phát triển kinh tế, làm sao cân bằng tỷ trọng nông sản hàng hóa, hiệu quả sản xuất nông nghiệp; từng bước cơ cấu lại lao động nông thôn, tạo sự chuyển dịch mạnh mẽ sang những lĩnh vực phi nông nghiệp, từng bước chủ động tạo nguồn lực xây dựng NTM.

Tỉnh Ðiện Biên đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 có hai trong số 10 huyện, thị xã, thành phố là TP Ðiện Biên Phủ và thị xã Mường Lay đạt chuẩn NTM; 35 xã đạt các tiêu chí cơ bản của xã NTM (từ 15 đến 19 tiêu chí); không còn xã nào đạt dưới năm tiêu chí; toàn bộ số xã hoàn thành các tiêu chí về quy hoạch, bưu điện, an ninh trật tự xã hội; 95% số xã đạt tiêu chí về điện.

(Ðại diện Sở NN và PTNT tỉnh Ðiện Biên)

Bài và ảnh: NGỌC SƠN

Chia sẻ